در پی حملات هوایی اسرائیل به تاسیسات هستهای و نظامی جمهوری اسلامی، بسیاری از خطوط هوایی بینالمللی مسیرهای پروازی خود را تغییر داده یا پروازها را لغو کردند و حریم هوایی چند کشور منطقه نیز بسته شد.
فرودگاه بنگوریون در تلآویو بسته شد و اسرائیل پدافند هوایی خود را به حالت آمادهباش درآورد. شرکتهای هواپیمایی از جمله العال، ایر فرانس، رایانایر، ویز ایر و امارات پروازهای خود به مقاصد ایران، عراق، لبنان و اردن را لغو یا به مسیرهای جایگزین منتقل کردند. همچنین حریم هوایی ایران، عراق، اردن و اسرائیل در حال حاضر عملاً خالی از پروازهای عبوری است.
بنا بر گزارش یوروکنترل، تنها در روز جمعه حدود ۱۸۰۰ پرواز تحت تأثیر قرار گرفت که بیش از ۶۵۰ مورد آن لغو شدند. بسته بودن آسمان روسیه و اوکراین نیز نقش خاورمیانه را در مسیرهای هوایی اروپا به آسیا پررنگتر کرده و هرگونه اختلال در این منطقه، تاثیر چشمگیری بر صنعت هوانوردی دارد.
در بازارهای داخلی با اینکه امروز جمعه ۲۳ خرداد، بازارهای رسمی تعطیل هستند، قیمت دلار با افزایش کمسابقه، با بیش از ۱۰ هزار تومان افزایش تا بعدازظهر جمعه به حدود ۹۳ هزار و ۸۰۰ تومان رسید.
دلار پنجشنبه ۲۲ خرداد حدود ۸۳ هزار و ۷۰۰ تومان بود.
قیمت یورو و پوند نیز افزایشی مشابه داشتند. تا بعدازظهر جمعه، هر یورو در بازار آزاد که تا پنجشنبه حدود ۹۶ هزار و ۹۰۰ تومان بود، به حدود ۱۰۸ هزار و ۱۵۰ تومان رسید.
قیمت پوند نیز از حدود ۱۱۴ هزار تومان به حدود ۱۲۷ هزار تومان رسیده است.
قیمت هر گرم طلا که پنجشنبه شش میلیون و ۷۳۵ هزار تومان معامله میشد، جمعه به شش میلیون و ۸۵۰ هزار تومان رسید.
افزایش قیمت این داراییها تا ساعت ۱۴:۳۰ به وقت تهران ادامه داشت. این در حالی است که هنوز بازارهای رسمی در ایران آغاز بهکار نکردهاند.
بازارهای جهانی
در ساعات ابتدایی پس از حمله اسرائیل به ایران، قیمت نفت برنت با بیش از هفت درصد افزایش، تا ۱۳ درصد هم بالا رفت؛ هرچند بخشی از رشد خود را از دست داد.
بازار نفت پیش از این حمله نیز به بالاترین سطح در دو ماه اخیر رسیده بود.
همزمان، قیمت گاز طبیعی در اروپا بیشترین رشد خود را در بیش از پنج هفته گذشته تجربه کرد. دلیل اصلی، نگرانی درباره تنگه هرمز است؛ مسیر عبور حدود یکچهارم نفت جهان و تمام صادرات گاز مایع قطر.
هرچند فعلا تحویل فیزیکی گاز مختل نشده اما ممکن است در صورت پرهیز کشتیها از عبور از این تنگه، با تاخیر مواجه شود.
قیمت طلا بهعنوان دارایی امن، تا ۱.۷ درصد افزایش یافت و پس از آن اندکی کاهش پیدا کرد. هماکنون (صبح جمعه) بهای طلا حدود ۹۰ دلار پایینتر از رکورد تاریخی سه هزار و ۵۰۰ دلار در هر اونس در ماه آوریل است.
در مقابل، بازارهای سهام واکنش منفی نشان دادند و شاخصهای بورس آمریکا افت بیشتری نسبت به سایر بازارها داشتند.
برخی کارشناسان، این امر را ناشی از نگرانی سرمایهگذاران آمریکایی نسبت به احتمال درگیری گستردهتر در خاورمیانه میدانند.
این تحولات در حالی رخ میدهند که هنوز مشخص نیست واکنش نهایی جمهوری اسلامی چه خواهد بود و آیا درگیری به سطحی فراتر از حملات محدود هوایی گسترش مییابد یا نه.
کانال ۱۱ اسرائیل و وبسایت واینت، در گزارشهایی به نقل از یک مقام امنیتی اعلام کردند عملیات بامداد جمعه ۲۳ خرداد در عمق خاک ایران، در سه مرحله و از سالها پیش برنامهریزی شده بود.
به گفته این منبع، موساد طی سالهای گذشته بهطور مخفیانه قابلیتهایی را در خاک ایران ایجاد کرد که با هدف ضربه زدن به زیرساختهای راهبردی موشکی و سامانههای پدافند هوایی جمهوری اسلامی طراحی شدند.
این اقدامات کماندویی شامل نفوذ، استقرار و فعالسازی گسترده تسلیحات پیشرفته و حملات دقیق به مراکز حساس نظامی جمهوری اسلامی بوده است.
برخی از اقداماتی که به گفته این منبع میتوان از آنها پرده برداشت به شرح زیر است:
استقرار تسلیحات هدایتشونده در خاک ایران: تیمهای کماندویی موساد، در مناطقی باز و نزدیک به سامانههای موشک زمینبههوای جمهوری اسلامی، پیشاپیش سامانههای عملیاتی پیشرفتهای را مستقر کرده بودند.
این تسلیحات با آغاز حمله، بهطور هماهنگ و با دقت بالا به سوی اهداف از پیش تعیینشده شلیک شدند تا توان دفاع هوایی جمهوری اسلامی را مختل کنند و مسیر را برای حملات هوایی اسرائیل باز کنند.
توسعه و استقرار فناوریهای پیشرفته در خودروها: موساد سامانههای تهاجمی پیشرفتهای را روی خودروهایی نصب کرده بود که پیشتر بهطور محرمانه وارد ایران شده بودند.
همزمان با آغاز حمله، این خودروها تسلیحات خود را بهسوی سامانههای دفاعی جمهوری اسلامی شلیک کردند و بنا بر گزارشها، این سامانهها را بهطور کامل از کار انداختند.
تاسیس پایگاه پهپادهای انفجاری در نزدیکی تهران: موساد یک پایگاه مخفی برای پهپادهای انتحاری در نزدیکی پایگاه موشکی، در حومه تهران، ایجاد کرده بود و از این پایگاه، پهپادهایی به سوی پرتابگرهای موشکهای زمینبهزمین جمهوری اسلامی پرتاب شدند.
این پرتابگرها از جمله تهدیدهای مستقیم علیه اهداف راهبردی و غیرنظامی اسرائیل به شمار میرفتند.
این عملیات که به گفته منابع اسرائیلی در نوع خود بیسابقه و بسیار پیچیده بوده، بخشی از راهبرد گسترده اسرائیل برای جلوگیری از گسترش نفوذ نظامی جمهوری اسلامی در منطقه و محدودسازی برنامههای موشکی و هستهای آن عنوان شده است.
