سخنرانی عراقچی در کنفرانس بینالمللی سیاست هستهای کارنگی در واشینگتن لغو شد
بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی اعلام کرد قرار سخنرانی مجازی با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوریاسلامی در کنفرانس سیاستگذاری هستهای خود را به دلیل درخواست تیم ایران برای اعمال تغییراتی که امکان پرسشوپاسخ از سوی مجری برنامه و حاضران را محدود میکرد، لغو کرده است.
کیتلین وُگت، معاون ارتباطات بنیاد کارنگی برای صلح بینالمللی، در بیانیهای که برای ایران اینترنشنال ارسال شده، گفت: «تیم وزیر خارجه ایران، درخواست داد تغییراتی در قالب از پیش توافقشده برنامه انجام شود. این تغییرات باعث میشدند که امکان پرسشوپاسخ از سوی مجری برنامه و حاضران به شدت محدود شود. در نتیجه، بنیاد کارنگی تصمیم گرفت این نشست را برگزار نکند.»
نمایندگی دائم جمهوری اسلامی در سازمان ملل در نیویورک روایت دیگری از دلیل لغو این نشست ارايه داده و در بیانیهای ضمن ابراز تاسف از لغو این نشست، اعلام کرد: «این لغو به دنبال تصمیم برگزارکننده برای تغییر قالب سخنرانی اصلی به یک مناظره صورت گرفت.»
عراقچی در مقام وزارت خارجه جمهوریاسلامی بهندرت با رسانهها یا نهادهای غربی درباره برنامه هستهای تهران مصاحبه یا گفتوگوی عمومی داشته است.
واکنشهای مخالف به خبر سخنرانی
دعوت از عراقچی برای این رویداد با واکنشهای تند مخالف در شبکههای اجتماعی مواجه شد و شماری از سیاستمدار آمریکایی و همچنین فعالان ایرانی و اعضای جامعه مهاجر ایرانی، خوستار لغو این دعوت شدند.
جب بوش، فرماندار سابق فلوریدا و رئیس کنونی سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای»، این دعوت را مورد انتقاد قرار داد و گفت اندیشکدههای آمریکایی نباید «مقامات رژیمی را که برای کشتن رییسجمهور ترامپ و دیگر آمریکاییها نقشه کشیده، عادیسازی کنند.»
پیش از این هم، مارک والاس، مدیرعامل سازمان «اتحاد علیه ایران هستهای»، دعوت از عباس عراقچی برای سخنرانی در کنفرانس بینالمللی سیاست هستهای کارنگی در واشینگتن را «مایه ننگ» خوانده و خواستار پس گرفتن این دعوت شده بود.
والاس در بیانیهای اعلام کرد: «عراقچی عضو سازمان تروریستی سپاه پاسداران است و یکی از فرماندهان پیشین سپاه حتی فاش کرده که او عضو نیروی قدس بوده، نیرویی که دستانش به خون آمریکاییها آلوده است.»
او در ادامه عراقچی را «چهرهای خندان از یک رژیم خونآلود» توصیف کرد و گفت: «این همان رژیمی است که در پی ترور دونالد ترامپ بوده و اکنون تلاش دارد با چهرهای فریبنده، جامعه جهانی را گمراه کند.»
نازنین بنیادی، بازیگر و فعال ایرانی-بریتانیایی نیز گفت مرگ مشکوک یک فعال ایرانی-آلمانی محکوم به اعدام در زندان در سال گذشته، نمایانگر سرکوب حکومتی در ایران است و باید مانع حضور مقامات جمهوری اسلامی در بحثهای عمومی در غرب شود.
او در پستی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «جمهوریاسلامی، جمشید شارمهد، یکی از ساکنان آمریکا را ربوده، شکنجه و اعدام کرد؛ این تازهترین نمونه از سرکوبگری حکومتی است که عراقچی نماینده آن است. زمانی که نهادهای دانشگاهی و سیاستگذاری آمریکا تریبون در اختیار چنین مقامی میگذارند و جنایات او را نادیده میگیرند، خودشان را بیاعتبار میکنند.»
با این حال، یک منبع در بنیاد کارنگی روز دوشنبه به ایران اینترنشنال گفت لغو برنامه تحت فشار هیچ دولت خارجی یا گروه لابیگری نبوده است.
این منبع گفت: «ایران در آخرین لحظات درخواست تغییر در جلسه پرسش و پاسخ را داشت و خواهان لغو آن بخش شد، اما بنیاد کارنگی این تغییر را نپذیرفت.»
متن سخنرانی عراقچی در بنیاد کارنگی
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متن سخنرانی لغوشده عباس عراقچی در نشست بینالمللی سیاست هستهای کارنگی را منتشر کرد، که در آن گفته شده جمهوری اسلامی «هیچ قصدی برای مذاکره به شکل عمومی ندارد».
وزیر خارجه جمهوری اسلامی با بازنشر این بیانیه در رسانه اجتماعی ایکس، با اشاره به اینکه به «پرسشهای دشوار از سوی روزنامهنگاران و شهروندان نگران عادت دارم،» گفت: «تبدیل سخنرانی من به یک جلسه پرسشوپاسخ عمومی، یا این نشست را به مذاکرهای علنی بدل میکرد که مایل به پذیرش آن نیستم، یا آن را به رویدادی ناکارآمد برای حاضران تبدیل میکرد که احتمالا انتظار شنیدن جزئیاتی درباره مسیر احتمالی گفتوگوها را دارند.»
در متن سخنرانی عراقچی با اشاره به «برداشتهای نادرست» از برنامه هستهای تهران آمده است: «تمرکز مذاکرات با آمریکا باید تنها بر لغو تحریمها و موضوع هستهای باشد. جمهوری اسلامی هرگز امنیت خود را موضوع مذاکره قرار نخواهد داد.»
در این متن همچنین گفته شده:«برنامه درازمدت جمهوری اسلامی این است که علاوه بر نیروگاه بوشهر، دستکم ۱۹ راکتور دیگر نیز بسازد که با این طرحها قراردادهایی به ارزش دهها میلیارد دلار در دسترس خواهند بود. بازار ایران بهتنهایی بهاندازهای بزرگ است که بتواند صنعت هستهای در حال افول آمریکا را احیا کند.»
بر اساس گزارشها، مقامات جمهوریاسلامی، شامگاه دوشنبه به خانواده حمید حسیننژاد حیدرانلو، اطلاع دادهاند این زندانی سیاسی کُرد، که از ۲۴ فروردین ۱۴۰۲ در زندان بود و در چند روز گذشته به سلول انفرادی منتقل شده بود، سحرگاه دوشنبه اعدام شد.
بر اساس گزارشهای دریافتی، مسئولان قوه قضاییه جمهوری اسلامی هنوز پیکر این زندانی سیاسی را به خانوادهاش تحویل ندادهاند.
به گزارش ههنگاو، بهزاد سرخانلو، معاون دادستان ارومیه به خانواده حمید حسیننژاد حیدرانلو، زندانی سیاسی کُرد اعدامشده، گفته است «جنازهای در کار نیست و اجازه برگزاری هیچگونه مراسمی را ندارید.»
حسیننژاد پیش از این در ٢٧ فروردین برای اجرای حکم اعدام از بند سیاسی زندان ارومیه به یکی از سلولهای انفرادی این زندان منتقل شده بود.
پس از اعتراضات گسترده در رسانههای اجتماعی و حضور مردم و خانواده حسیننژاد در مقابل زندان، اجرای حکم این زندانی سیاسی در صبح ۲۹ فروردین متوقف شد.
او در تماسی کوتاه با خانوادهاش با بیان اینکه در اداره اطلاعات ارومیه است از آنها خواست پیگیر وضعیتش باشند.
سازمان حقوقبشری هانا به نقل از یکی از مقامات زندان ارومیه گزارش داده بود احتمال اجرای حکم اعدام این زندانی سیاسی پیش از سحرگاه یکشنبه ۳۱ فروردین وجود دارد.
در چند روز گذشته خانواده این زندانی سیاسی از جمله دختر نوجوان او تلاش زیادی کردند که با جلب توجه افکار عمومی به وضعیت حسیننژاد، او را از خطر اعدا برهانند، تلاشهایی که بینتیجه ماند.
ویدیویی منتشر شده در ۳۰ فروردین نشان میداد که مادر این زندانی سیاسی پس از انتقال مجدد فرزندش به سلول انفرادی، مقابل زندان ارومیه در حال گریه و بیتابی است.
روناهی حسیننژاد، دختر حمید حسیننژاد، شنبه ۳۰ فروردین با انتشار ویدیویی گفت پدرش را در زندان شکنجه و زیر فشار مجبور به اعتراف اجباری علیه خود کردهاند.
او اضافه کرد: «من را هم چندین ساعت بازجویی کردند و با تهدید و فشار میخواستند وادارم کنند که علیه پدرم دروغ بگویم.»
این دختر دادخواه پیش از آن نیز با انتشار ویدیویی در حمایت از پدرش گفت: «پدرم کولبر است نه قاتل هموطن. لطفا برای نجات جان پدرم اقدام کنید. پدرم هیچ گناهی نکرده است.»
او همان روز به شرح آنچه در دوران بازداشت بر پدرش گذشت، پرداخت و از نهادهای حقوق بشری، مجامع بینالمللی و سازمان ملل متحد، بهویژه مای ساتو، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، برای نجات پدرش درخواست کمک کرد.
پروندهای سرشار از تناقض
خبرگزاری فارس، رسانه وابسته به سپاه پاسداران نیز بامداد ۳۰ فروردین ویدیویی از اعترافات اجباری اخذ شده از حسیننژاد را پخش کرد که در آن با دو چهره متفاوت و در دو مکان جداگانه دیده میشود.
تصاویر پاسپورت این زندانی سیاسی در این ویدیو و مهر خروج و ورود روی آن برای روز درگیری (۱۲ آبان ۱۳۹۶) نشان میدهد که او ساعت ۱۱:۳۰ با خانوادهاش از مرز قانونی برای خرید از کشور خارج شده، و ساعت ۱۷:۳۰ با خانوادهاش از همان نقطه مرزی وارد کشور شده است.
درگیری در فاصلهای دورتر از این نقطه مرزی در ساعت ۱۴:۳۰ رخ داده گفته شده در جریان آن ۸ مامور مرزبانی کشته شدهاند. ماموران امنیتی زیر شکنجه از حمید حسیننژاد اعتراف گرفتهاند که بگوید او در آن فاصله حضور در ترکیه خانوادهاش را ترک کرده و ۴ فرد مسلح عضو یک حزب مخالف را به شکل غیرقانونی وارد ایران کرده و پس از درگیری دوباره به ترکیه بازگردانده و به خانوادهاش ملحق شده و با آنها به ایران بازگشته است.
بنا بر اوراق بازجویی و کیفرخواست دادستانی، او سهساعته این مسیر رفت و برگشت به ایران از مرز غیرقانونی را همراه با مهاجمان طی کرده است. با توجه به کوهستانی و صعبالعبور بودن این مسیر، هیچ راهی جز پیادهروی وجود ندارد.
بررسیهای خانواده این زندانی سیاسی نشان میدهد که از بازارچه مرزی که حمید و خانوادهاش به آن سفر کردهاند یک رفت و برگشت به نقطه درگیری، ب، دستکم ۱۴ ساعت زمان میبرد «این یعنی اینکه حمید نمیتوانسته بال دربیاورد و این فاصله ۱۴ ساعته را در کمتر از سه ساعت پرواز کند و به نزد خانوادهاش برگرد تا سر وقت به ایران بازگردند.
در فیلم کامل اعترافات اجباری حمید حسیننژاد در خبرگزاری فارس، صدای گزارشگر روی ویدیو میگوید حسین نژاد چهار فرد مسلح را بعد از پایان درگیری دوباره از مرز خارج کرده است. در جایی دیگر از همین ویدیو، گزارشگر میگوید این چهار نفر در تور امنیتی بودند و کشته شدند.
به این ترتیب، تکلیف گزارشگر با گزارش روشن نیست و مشخص نیست کسانی که این سناریو را نوشته چرا داستانش را باورپذیر ننوشته است.
آرش صادقی فعال حقوقبشر در ایران با اشاره به همین تناقضات در فیلم در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است «در صورت کشته شدن آن چهار نفر و کشف فیلم در همان تاریخ، باید پرسید چطور دستگاه قضایی با وجود داشتن این فیلم، شش سال بعد آقای حسین نژاد را شناسایی و دستگیر کرده است؟ طبق ادعای خبرگزاری فارس این تیم در تور امنیتی بودند و اقای حسین نژاد هم با وانت در آنجا این صحنه درگیری را تماشا میکرده. چطور شش سال پیش این فرد که در تور امنیتی بوده شناسایی و بازداشت نشد؟»
عثمان مزین، وکیل حمید حسیننژاد در گفتگویی با ایرانوایر گفته تائید حکم اعدام در دیوان عالی بر اساس فیلمی انجام شده که «نه در دادگاه نمایش داده شده و نه به وکیل یا متهم ارائه شده است. فیلمی که گفته میشود «نیسان آبی» متعلق به حمید را در آن دیدهاند، در حالیکه او در سال ۱۳۹۶ اصلا چنین خودرویی نداشته است.»
مزین با اشاره به اینکه انتقال زندانی برای اجرای حکم اعدام باید بر اساس قانون به وکیل ابلاغ میشد، گفت «چنین ابلاغی صورت نگرفت» و او تنها با پیگیری شخصی از انتقال او مطلع شد، در حالیکه زندانی به سلول انفرادی منتقل شده بود و خانوادهاش در اضطراب اجرای قریبالوقوع حکم بودند.
دو سال زندان و بیش از ۱۱ ماه انفرادی و شکنجه
حسیننژاد متولد سال ۱۳۶۴ و پدر سه فرزند است و طی سالهای گذشته، برای تامین مایحتاج زندگی به کولبری و کاسبکاری در مرز چالدران مشغول بوده است.
او ۲۴ فروردین ۱۴۰۲ در مرز چالدران بهدست نیروهای مرزبانی بازداشت و پس از چند ساعت بازجویی، به بازداشتگاه اداره اطلاعات ارومیه منتقل شد و ابتدا به خانوادهاش گفته شد به زودی با قید وثیقه آزاد خواهد شد.
به گزارش کردپا، حسیننژاد بهمدت ۱۱ ماه و ۱۰ روز تحت شکنجههای روحی و جسمی برای اخذ اعترافات اجباری مبنی بر «شرکت در درگیری مسلحانه نیروهای حزب کارگران کردستان با نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی» قرار گرفت و بازجویان او را وادار به امضای برگههایی کردند که از پیش آماده شده بود.
پیش از این و در ۹ فروردین سایت حقوق بشری کردپا گزارش داد شعبه ٩ دیوان عالی کشور حکم اعدام حسیننژاد حیدرانلو را عینا تایید کرد و این حکم در زندان ارومیه به او ابلاغ شد.
حسیننژاد تیرماه ۱۴۰۳ از سوی رضا نجفزاده، رییس شعبه اول دادگاه انقلاب ارومیه محاکمه و به اتهام «بغی از طریق عضویت در حزب کارگران کردستان (پکک)» به اعدام محکوم شد.
حکم اعدام این زندانی سیاسی در حالی صادر شد که او در جلسه دادگاه، تمامی اتهامات علیه خود را رد کرده بود.
به نوشته کردپا، وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بدون ارائه هیچ مدرکی، حسیننژاد را به همکاری با حزب کارگران کردستان متهم کرد و قاضی نیز بدون توجه به دفاعیات، در دادگاهی چند دقیقهای و صرفا با استناد به «علم قاضی»، برای این زندانی سیاسی حکم اعدام صادر کرد.
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متن سخنرانی لغوشده عباس عراقچی در نشست بینالمللی سیاست هستهای کارنگی را منتشر کرد، که در آن گفته شده جمهوری اسلامی «هیچ قصدی برای مذاکره به شکل عمومی ندارد».
نمایندگی جمهوری اسلامی در سازمان ملل متن سخنرانی لغوشده عباس عراقچی در نشست بینالمللی سیاست هستهای کارنگی را منتشر کرد، که در آن گفته شده جمهوری اسلامی «هیچ قصدی برای مذاکره به شکل عمومی ندارد».
وزیر خارجه جمهوری اسلامی با بازنشر این بیانیه در رسانه اجتماعی ایکس، با اشاره به اینکه به «پرسشهای دشوار از سوی روزنامهنگاران و شهروندان نگران عادت دارم،» گفت: «تبدیل سخنرانی من به یک جلسه پرسشوپاسخ عمومی، یا این نشست را به مذاکرهای علنی بدل میکرد که مایل به پذیرش آن نیستم، یا آن را به رویدادی ناکارآمد برای حاضران تبدیل میکرد که احتمالا انتظار شنیدن جزئیاتی درباره مسیر احتمالی گفتوگوها را دارند.»
در متن سخنرانی عراقچی با اشاره به «برداشتهای نادرست» از برنامه هستهای تهران آمده است: «تمرکز مذاکرات با آمریکا باید تنها بر لغو تحریمها و موضوع هستهای باشد. جمهوری اسلامی هرگز امنیت خود را موضوع مذاکره قرار نخواهد داد.»
در این متن همچنین گفته شده:«برنامه درازمدت جمهوری اسلامی این است که علاوه بر نیروگاه بوشهر، دستکم ۱۹ راکتور دیگر نیز بسازد که با این طرحها قراردادهایی به ارزش دهها میلیارد دلار در دسترس خواهند بود. بازار ایران بهتنهایی بهاندازهای بزرگ است که بتواند صنعت هستهای در حال افول آمریکا را احیا کند.»
فاطمه ملکی، همسر محمد نوریزاد، فعال سیاسی زندانی، در یک فایل صوتی از وخامت حال او خبر داد و گفت که محمد نوریزاد پس از اعتصاب غذا و دارو، به بهانه بهداری به انفرادی منتقل شده است.
فاطمه ملکی افزود همسرش در اعتراض به این اقدام سرش را به دیوار کوبیده و نهایتا پس از شکستگی سر و خونریزی به بهداری منتقل شده است.
همسر محمد نوریزاد در این فایل صوتی از بیخبری از وضعیت او خبر داد و گفت: «آزادش کنید تا عمل چشمش را انجام دهد.»
این فشارها در چهار ماه اخیر به واسطه افشاگریهای نوریزاد مبنی بر عرضه مواد مخدر در زندان و بیگاری کشیدن از زندانیان، از طرف رییس زندان اوین به این زندانی سیاسی تحمیل شده است.
رییس دانشکده پزشکی و خدمات بهداشتی خلخال با اشاره به مصرف بالای شکر و نمک در ایران گفت: «مردم ایران دو برابر میانگین مصرف مردم دنیا روغن مصرف میکنند. در حالی که میانگین مصرف روغن در بین مردم جهان ۱۲ کیلوگرم در سال است این میزان در کشورمان به بیش از ۲۱ کیلوگرم میرسد.»
خسروی اضافه کرد: «هم اکنون ۶۰ درصد از مردم ایران دارای اضافه وزن هستند و ۱۶ درصد جمعیت دانشآموزی کشور نیز از مشکل اضافه وزن رنج میبرند.»
این مقام دانشگاه علوم پزشکی همچنین به مصرف بیش از سطح جهانی نمک در میان ایرانیان اشاره کرد و گفت: «بر اساس تحقیقات صورت گرفته مردم ایران سه برابر مردم سایر کشورهای جهان نمک مصرف میکنند.»
او افزود: «در حالی که سرانه سالانه مصرف شکر در بین مردم جهان ۱۹.۵ کیلوگرم است این میزان در بین مردم کشورمان ۲۹ کیلوگرم در سال است.»
دو روز پس از دومین دور مذاکرات جمهوری اسلامی و آمریکا، دونالد ترامپ رییسجمهوری آمریکا، در اولین اظهارنظر خود در این باره، از مذاکرات با تهران ابراز رضایت کرد و این مذاکرات را «بسیار خوب» خواند.
او دوشنبه اول اردیبهشت، در پاسخی بسیار کوتاه به خبرنگاران گفت: «باید ببینیم چه میشود. گام بعدی نیاز به کمی زمان دارد، اما ما مذاکرات بسیار خوبی با ایران داشتیم.»
ترامپ در حالی از روند مذاکره با جمهوری اسلامی ابراز رضایت کرد که وبسایت آکسیوس گزارش داد که قرار است او روز دوشنبه، اول اردیبهشت، با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، درباره این مذاکرات و نیز وضعیت غزه گفتوگو کند.
بهدنبال دور دوم مذاکرات در رم، یک مقام ارشد دولت آمریکا از «پیشرفت بسیار خوب» در این مذاکرات خبر داد و گفت که این مذاکرات که بیش از چهار ساعت به طول انجامید، شامل گفتوگوهای «مستقیم و غیرمستقیم» میان طرفها بوده است.
این مقام تایید کرد که در جریان مذاکرات در رم، استیو ویتکاف بهطور مستقیم با عباس عراقچی گفتوگو کرده است.
مقامات جمهوری اسلامی، از جمله عباس عراقچی وزیر امور خارجه که در دو هفته گذشته در عمان و ایتالیا با استیو ویتکاف، نماینده ویژه ترامپ در امور خاورمیانه گفوگو کرده، این مذاکرات را «مثبت و سازنده» خواندهاند.
بهگفته عراقچی، مذاکرات تهران و واشینگتن روز چهارشنبه در سطح کارشناسی ادامه مییابد و او و ویتکاف، روز شنبه بار دیگر در عمان با یکدیگر مذاکره خواهند کرد.
سفر عراقچی به چین
همزمان با آمادهسازیها برای دور سوم مذاکرات غیرمستقیم میان تهران و واشینگتن، عباس عراقچی سهشنبه دوم اردیبهشت به چین سفر خواهد کرد.
او پیش از دور دوم مذاکرات به روسیه رفته و با ولادیمیر پوتین، رییسجمهوری و سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه دیدار کرده بود. عراقچی پس از آن سفر تاکید کرده بود که روسیه باید در مذاکرات هستهای نقشی فعال داشته باشد.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، دوشنبه اول اردیبهشت اعلام کرد عراقچی به چین میرود تا رایزنیهای منظم تهران را با متحدان خود از جمله پکن و مسکو درباره پرونده هستهای ادامه دهد.
سخنگوی وزارت خارجه چین نیز دوشنبه در واکنش به سوالی درباره این سفر تاکید کرد که پکن و تهران در تمامی سطوح و حوزهها ارتباط و همکاری فعالانه دارند.
پیشتر و در ۱۹ فروردین، نشست سهجانبه جمهوری اسلامی، روسیه و چین پشت درهای بسته و بدون حضور خبرنگاران در مسکو برگزار شد.
مقامهای جمهوری اسلامی گفته بودند این نشست در سطح کارشناسی و درباره موضوع برنامه هستهای، برجام و قطعنامه ۲۲۳۱ است.
در همین حال، مسعود پزشکیان، رییس دولت در جمهوری اسلامی که بهنظر نمیرسد نقشی در مذاکرات جاری بین جمهوری اسلامی و آمریکا داشته باشد، دوشنبه اول اردیبهشت در اظهاراتی در این زمینه گفت:««در چارچوب مشخصشده و با حفظ منافع ملی آماده توافق هستیم، اما اگر آنها نخواهند از موضع برابر با ما مذاکره کنند، مسیر خود را ادامه میدهیم.»
پزشکیان با تکرار سخنان علی خامنهای و عباس عراقچی درباره مذاکرات گفت:«نه خوشبین هستیم و نه بدبین.»