• العربية
  • English
Brand
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
  • پوسته
  • زبان
    • العربية
    • English
  • برنامه‌ها
  • تلویزیون
  • شنیداری
  • ایران
  • جهان
  • حقوق بشر
  • انقلاب ملی
  • جاویدنامان
  • گزارش ویژه
  • ورزش
  • بازار
کلیه حقوق قانونی این سایت متعلق به ولانت‌مدیا است.
volant media logo

گزارش بلومبرگ از فروش نفت ایران و روسیه توسط پسر شمخانی با هویت «هکتور»

۹ شهریور ۱۴۰۳، ۱۴:۳۰ (‎+۱ گرینویچ)

بلومبرگ در گزارشی نوشت که گروه میلاووس در دبی که حسین شمخانی، پسر علی شمخانی، گرداننده ارشد آن است، میلیاردها دلار از فروش فرآورده‌های نفتی از مقصد ایران، روسیه و برخی کشورهای دیگر به دست آورده و تاجران این گروه را یکی از سلطان‌های فروش نفت ایران در سراسر جهان توصیف می‌کنند.

بر اساس گزارش بلومبرگ، در دبی و محافل تجاری در سراسر جهان، تعداد کمی از هویت واقعی حسین شمخانی، پسر دبیر سابق شورای عالی امنیت ملی، اطلاع دارند و او را فقط با نام «هکتور» می شناسند.

محمد الهاشمی، مدیر عامل میلاووس، در پاسخ به بلومبرگ گفت که این شرکت هیچ ارتباطی با شمخانی ندارد.

Banner
Banner
Banner

پربازدیدترین‌ها

هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند
۱
اختصاصی

هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند

۲
تحلیل

حرکت روی لبه تیغ؛ تلاش پکن برای ایستادن در میانه جنگ

۳

تشدید شکاف میان آمریکا و بریتانیا در قبال ایران؛ ترامپ استارمر را به «حفاری نفتی» فراخواند

۴

آمریکا شبکه‌های مرتبط با پسر علی شمخانی و حزب‌الله لبنان را تحریم کرد

۵
تحلیل

چرا درآمد ۱۰۰ میلیارد دلاری عوارض تنگه هرمز یک افسانه است

Banner

انتخاب سردبیر

  • اعزام هزاران نیروی آمریکایی دیگر به منطقه برای تشدید فشار بر تهران

    اعزام هزاران نیروی آمریکایی دیگر به منطقه برای تشدید فشار بر تهران

  • وال‌استریت ژورنال: جمهوری اسلامی تندروتر شده است
    تحلیل

    وال‌استریت ژورنال: جمهوری اسلامی تندروتر شده است

  • فایننشال تایمز: تهران از ماهواره چینی برای هدف‌گیری پایگاه‌های آمریکا استفاده کرد

    فایننشال تایمز: تهران از ماهواره چینی برای هدف‌گیری پایگاه‌های آمریکا استفاده کرد

  • سایه سنگین جنگ بر نیمکت‌های خالی؛ بحران آموزش در عصر «اینترنت طبقاتی»
    روایت شما

    سایه سنگین جنگ بر نیمکت‌های خالی؛ بحران آموزش در عصر «اینترنت طبقاتی»

  • هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند
    اختصاصی

    هیات مذاکره‌کننده‌ پس از بروز اختلاف، با دستور ذوالقدر به تهران بازگشتند

  • پشت پرده مذاکرات اسلام‌آباد و تلاش‌ها برای از سرگیری گفت‌وگوها

    پشت پرده مذاکرات اسلام‌آباد و تلاش‌ها برای از سرگیری گفت‌وگوها

•
•
•

مطالب بیشتر

اتحادیه اروپا ۶۰ هزار سرباز اوکراینی را آموزش می‌دهد

۹ شهریور ۱۴۰۳، ۱۴:۰۰ (‎+۱ گرینویچ)

جوزپ بورل مسوول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کرد که این اتحادیه برای آموزش ۶۰ هزار سرباز اوکراینی در سال جاری برنامه‌ریزی کرده و می‌خواهد کارهای بیشتری انجام دهد، اما در مورد امکان انجام این کار در خاک اوکراین اختلاف نظر وجود دارد.

بورل روز جمعه کمی پیش از نشست وزرای دفاع اتحادیه اروپا در بروکسل گفت: «ما در مورد راه‌های توسعه ماموریت خود برای آموزش» سربازان اوکراینی بحث خواهیم کرد.

او افزود: «ما در حال بررسی ایجاد یک مرکز هماهنگی در کی‌یف هستیم، اما توافقی برای آموزش سربازان اوکراینی در خاک اوکراین در چارچوب ساختارهای اروپایی وجود ندارد.»

این موضوع، میان بیست و هفت عضو اتحادیه اروپا اختلاف ایجاد کرده و در حالی که چندین کشور از جمله فرانسه، استونی و سوئد از آموزش سربازان اوکراینی در خاک اوکراین حمایت می‌کنند، اما برخی دیگر از تشدید درگیری‌ها به دلیل این برنامه نگرانند.

فرانسه در پایان ماه فوریه با تاکید بر این که برنامه اعزام نیروهای غربی به اوکراین حذف نشده، جنجال به پا کرد اما افزود که در حال حاضر «اجماعی» در این زمینه وجود ندارد.

یک منبع دیپلماتیک به خبرگزاری فرانسه گفت که تمدید ماموریت آموزشی اتحادیه اروپا برای سربازان اوکراینی روی میز وزیران دفاع قرار دارد، اما در متن برنامه فعلا اشاره‌ای به امکان انجام این ماموریت در خاک اوکراین نشده است.

بورل همچنین بار دیگر خواستار تسریع تحویل تسلیحات به اوکراین توسط کشورهای اتحادیه اروپا شد.

این درخواست یک روز پس از تماسش با دیمیترو کولبا وزیر خارجه اوکراین مطرح شده است.

بورل گفت: «از ژوئن تاکنون به ویژه در مورد دفاع ضدهوایی در برابر حملات گسترده به شهرهای اوکراین وعده‌های زیادی داده شده و واضح است که باید واکنش نشان دهیم.»

او خواستار لغو محدودیت‌های اعمال شده توسط غرب برای صادرات تسلیحات به اوکراین شد و ترس برخی کشورها از تشدید تنش‌ها بر اثر لغو این محدودیت‌ها را «مضحک» ارزیابی کرد.

بورل گفت: «من فکر می‌کنم مضحک است که بگوییم صدور مجوز برای هدف قرار دادن مواضعی در داخل خاک روسیه، به معنای جنگ با مسکو است.»

در مواجهه با حملات هوایی اخیر روسیه، اوکراین بارها از متحدان خود خواسته که محدودیت‌های این کشور برای استفاده از سلاح‌های مختلف را لغو کنند.

برلین و واشینگتن به دلیل نگرانی از افزایش رویارویی با مسکو با این خواسته کی‌یف مخالف هستند.

در تحولی دیگر، کرملین روز جمعه اعلام کرد که «هیچ نگرانی» در مورد بازداشت احتمالی ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهور روسیه در جریان سفر قریب‌الوقوع او به مغولستان ندارد.

پیشتر دیوان بین‌المللی کیفری حکم بازداشت پوتین را صادر کرده و مغولستان، یکی از کشورهای عضو دیوان کیفری بین‌المللی عالی‌ترین نهاد قضایی سازمان ملل متحد است.

دمیتری پسکوف سخنگوی ریاست جمهوری روسیه به خبرنگاران گفت: «هیچ نگرانی وجود ندارد. البته تمام جنبه‌های این سفر با دقت آماده شده است.»

انتظار می رود ولادیمیر پوتین در روز سه‌شنبه آینده به مغولستان سفر کند که اولین سفر او به یکی از کشورهای امضاکننده اساسنامه رم از زمان صدور حکم بازداشتش در مارس ۲۰۲۳ است.

مغولستان در سال ۲۰۰۰ اساسنامه رم را امضا کرد و سپس در سال ۲۰۰۲ آن را تصویب کرد.

کرملین که دیوان کیفری بین‌المللی را به رسمیت نمی‌شناسد، همواره اتهامات مطرح شده علیه رییس‌جمهور روسیه در ارتباط با جنایات علیه بشریت در جریان جنگ اوکراین را قاطعانه رد کرده است.

با این حال، پوتین طی یک سال و نیم گذشته از انجام برخی سفرهای خارج از کشور خودداری کرده است.

به عنوان مثال، او از شرکت در اجلاس سران بریکس در آفریقای جنوبی در تابستان سال گذشته و همچنین اجلاس سران گروه ۲۰ در هند در سپتامبر گذشته خودداری کرده است.

او در این مدت از چین، کره شمالی و جمهوری آذربایجان بازدید کرد که هیچ یک از این کشورها عضو دیوان بین‌المللی کیفری نیستند.

دالان زنگزور؛ «شفاف‌سازی» روس‌ها با هدف راضی کردن خامنه‌ای

۹ شهریور ۱۴۰۳، ۱۲:۳۰ (‎+۱ گرینویچ)

سفر ولادیمیر پوتین به جمهوری آذربایجان، بار دیگر مساله دالان «زنگزور» را در مرکز توجه کارشناسان قرار داد. گذرگاهی که ایران با احداث آن صراحتا مخالفت کرده است اما در موردی نادر، روسیه و آمریکا درباره احداث آن هم‌نظر هستند. حالا مسکو می‌گوید با «شفاف‌سازی» ایران را راضی خواهد کرد.

از نظر جغرافیایی، جمهوری آذربایجان شرایط خاصی دارد. نخجوان، بخشی از خاک این کشور، با بخشی از خاک ارمنستان از آن جدا شده است. دو کشور سال‌هاست بر سر مسایل مرزی، از جمله مساله قره‌باغ با هم در نزاع هستند. در این نزاع، جمهوری اسلامی به دلیل هم مرز بودن با دو کشور و منطقه نخجوان، طبیعتا درگیر است.

در چالش موجود، جمهوری اسلامی همواره ترجیح داده است همراه با ارمنستان باشد و با احداث دالان زنگزور که نخجوان و سایر مناطق جمهوری آذربایجان را به هم پیوند می‌دهد، مخالفت کند.

احداث این دالان برای جمهوری آذربایجان دسترسی دائمی به نخجوان، بدون پست‌های بازرسی ارمنی را فراهم خواهد کرد اما از سوی دیگر، مرز مشترک ایران و ارمنستان را قطع می‌کند و مرزهای ارمنستان را محدود‌تر خواهد کرد.

به این ترتیب جمهوری آذربایجان موافق احداث آن است و آمریکا هم از آن پشتیبانی می‌کند.

ارمنستان مخالف احداث این دالان است و در این مخالفت، از حمایت جمهوری اسلامی برخوردار است.

اکنون آن‌چه وزن این رویارویی را عوض کرده، تغییر موضع روس‌ها درباره این دالان است. آن‌ها که در گذشته، همراه با تهران و ایروان با احداث آن مخالف بودند، حالا به طرز بی‌سابقه‌ای موافق آن شده‌اند.

دو دیدار در سه ماه

در یک دوره سه ماهه و از زمان مرگ ابراهیم رئیسی تاکنون، نیکول پاشینیان، نخست‌وزیر ارمنستان، دو بار با علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی دیدار کرده است.

نهم مرداد ۱۴۰۳، در دومین دیدار، خامنه‌ای بر حفظ تمامیت ارضی ارمنستان تاکید کرد و گفت: «جمهوری اسلامی ایران مسیر زنگزور را به ضرر ارمنستان می‌داند و همچنان بر این موضع خود ایستادگی دارد.»

رهبر جمهوری اسلامی با اشاره به اینکه «بیگانگان» نباید برای روابط کشور‌ها با همسایگان خود محدودیت ایجاد کنند، افزود: «آن چیزی که امنیت و صلاح کشور‌ها را تامین می‌کند، اتکا به خود و نزدیکان خود است و اقدامات برخی‌ها که از راه دور می‌آیند و در امور دیگر کشور‌ها دخالت می‌کنند، به ضرر آن‌ها تمام می‌شود.»

علاوه بر موضوع احداث گذرگاه، در ماجرای مرگ رئیسی، برخی تحلیل‌گران جمهوری اسلامی، تلویحا جمهوری آذربایجان را به دست داشتن در ساقط شدن بالگرد رئیسی متهم کردند.

این کشور با اسرائیل روابط گسترده‌ای دارد که جمهوری اسلامی از آن خشنود نیست.

بین جمهوری اسلامی و آذربایجان، در ماجرای حمله زمستان ۱۴۰۱ به سفارت این کشور در تهران نیز تنش‌هایی ایجاد شد.

سفر صمیمانه پوتین و شفاف‌سازی برای پذیرش ایران

پوتین، اواخر مرداد ۱۴۰۳ به باکو، پایتخت آذربایجان سفر کرد.

در این سفر کم‌سابقه، الهام علی‌اف در خانه شخصی خود از پوتین پذیرایی کرد.

هر چند شخص پوتین در این سفر اظهارات مشخصی درباره تاسیس دالان زنگزور نداشت، اما پس از این سفر، سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه در روز هفتم شهریور، صراحتا به این موضوع پرداخت.

ماریا زاخارووا با اشاره به گفت‌وگوهای صلح سه‌جانبه، گفت: «ما نگرانی طرف ایرانی را در مورد کریدور زنگزور دیده‌ایم که باید برای شفاف‌سازی با تهران تماس بگیریم اما موضع مسکو در این مورد کاملا قطعی است. ما بر اساس این واقعیت پیش می‌رویم که راه حل باید برای ارمنستان، آذربایجان و همسایگان منطقه قابل قبول باشد.»

سخنگوی وزارت امور خارجه روسیه تاکید کرد: «برای ایران شفاف‌سازی می‌کنیم تا آن را بپذیرد.»

وب‌سایت اصلاح‌طلب خبرآنلاین به تازگی تحلیلی درباره این شرایط نوشته است.

در این تحلیل، نکته‌ قابل تامل در فهم سیاست‌ورزی مسکو و واشینگتن در برابر جمهوری اسلامی -که تصمیم‌سازان در ایران را غافلگیر می‌کند- فهم شبکه‌ای منافع سیاسی و ژئوپلتیکی دانسته شده است. به این ترتیب که نمی‌توان مساله زنگزور را جدا از چالش غرب با روسیه بر سر اوکراین ارزیابی کرد، همان گونه که نمی‌توان آن را بی‌ارتباط با نظر روسیه در شورای امنیت بر سر مساله جنگ غزه دانست.

بر پایه این دیدگاه، در چنین شرایط پیچیده‌ای در صورتی که فهم سیاستگذاران ایرانی، «فهمی سنتی و صرفا مبتنی بر رویکرد واقع‌گرایی کلاسیک و نه مبتنی بر رویکرد سازه‌انگارانه باشد»، آنان قادر به تحلیل شرایط بازی نخواهند بود.

ادامه درگیری‌ها در کرانه باختری: اسرائیل یک فرمانده نظامی حماس را کشت

۹ شهریور ۱۴۰۳، ۱۱:۳۰ (‎+۱ گرینویچ)

ارتش اسرائیل روز جمعه ۹ شهریور اعلام کرد فرمانده شاخه نظامی حماس در شهر جنین در کرانه باختری، همراه دو فرد دیگر در حملات پهپادی کشته شدند. هم‌زمان سخنگوی ارتش از انهدام شش تونل به طول حدود شش کیلومتر و از بین بردن بیش از ۲۵۰ تروریست و بازیابی جسد شش گروگان اسرائیلی خبر داد.

بر اساس این گزارش، واسم حازم، فرمانده حماس در شهر جنین، در خودرویی که حاوی سلاح، مهمات و مقادیر زیادی پول نقد بود، کشته شد.

به گفته ارتش اسرائیل، حازم در حملات و تیراندازی‌‌های متعددی علیه اسرائیل شرکت داشت و در حال آماده‌سازی نیروهای حماس برای حملات بیشتر بود.

در جریان عملیات در شمال کرانه باختری، نیروهای ارتش یک گروه مسلح را در خودرویی در منطقه جنین، شهر زباده، شناسایی کردند که واسم حازم نیز در این خودرو حضور داشته است.

دو فرد مسلح دیگر به نام‌های مایسرا مشرقه و عرفات عامر که از اعضای حماس و تحت فرماندهی حازم بودند، در حالی که قصد فرار از این خودرو را داشته‌اند، با پهپادهای اسرائیلی کشته شدند.

این دو نفر در حملات و تیراندازی از جمله علیه مناطق اسرائیلی در نزدیکی دیوار امنیتی کرانه باختری مشارکت داشته‌اند.

به گفته ارتش، در ساعات گذشته بیش از ۳۰ موضع در نوار غزه از سوی نیروی هوایی اسرائیل هدف حمله قرار گرفته است: «این اهداف شامل موشک‌اندازها، ساختمان‌های مورد استفاده گروه‌های تروریستی، انبارهای تسلیحات و سایر زیرساخت‌های حماس بودند.»

گزارش‌ها نشان می‌دهند نیروهای لشکر ۱۶۲ اسرائیل در ۲۴ ساعت گذشته در رفح در جنوب غزه، ده‌ها فرد مسلح را کشته‌اند.

ارتش اسرائیل در خبری دیگر اعلام کرد پنج فرد مسلح، از جمله یکی از فرماندهان محلی را در کرانه باختری کشته است.

جهاد اسلامی فلسطین نیز تایید کرد محمد جابر، معروف به ابوشجاع، در حمله اسرائیل به طولکرم کشته شده است.

انهدام تونل‌های حماس در غزه

سخنگوی ارتش اسرائیل هم‌زمان از «انهدام شش تونل به طول حدود شش کیلومتر، از بین بردن بیش از ۲۵۰ تروریست و بازیابی شش جسد از ربوده شدگان حمله هفت اکتبر» خبر داد.

به گفته این مقام نظامی، نیروهای لشکر ۹۸، ماموریت خود را در جنوب نوار غزه به پایان رسانده و در حال آماده شدن برای ماموریت‌های تکمیلی‌اند.

او با اشاره به اینکه تیم رزمی تیپ هفتم ارتش در منطقه خان یونس و دیرالبله جنگیده است، گفت که ارتش ده‌ها کمین نظامی را منهدم کرده است.

به گفته سخنگوی ارتش، نیروهای گردان ۷۷ با یورش به «پایگاه مرکزی سازمان تروریستی حماس در منطقه دیرالبلاح»، سلاح، راکت‌انداز و اسناد اطلاعاتی کشف کردند.

درگیری‌ها در لبنان ادامه دارد

ارتش اسرائیل روز جمعه اعلام کرد جنگنده‌های این کشور به تعدادی از پرتابگرهای حزب‌الله در جنوب لبنان حمله کرده‌اند. این حملات مجدلزون وزبقين را هدف قرار دادند.

به گفته ارتش، چند پرتابه از سمت لبنان به شمال اسرائیل شلیک شد که یکی از آن‌ها بدون ایجاد خسارت یا تلفات، در منطقه‌ای خالی از سکنه فرود آمد و بقیه پرتابه‌ها نیز نتوانستند وارد حریم هوایی اسرائیل شوند.

رسانه‌های فلسطینی گزارش دادند نیروهای اسرائیلی روز پنج‌شنبه هشتم شهریور به شهرهای جنین، نابلس، بیت‌لحم، الخلیل، اریحا و قلقیلیه در کرانه باختری حمله کرده‌اند.

طبق این گزارش‌ها، عملیات اسرائیل در این شهرها ساعت‌ها به طول انجامید و در برخی مناطق درگیری‌های خشونت‌باری بین فلسطینی‌ها و نیروهای ارتش اسرائیل رخ داد.

در اردوگاه پناهندگان الفارعه در دره رود اردن نیز تبادل آتش سنگینی بین ارتش اسرائیل و فلسطینیان مسلح صورت گرفت.

بیش از ۳۰ کشته و تخریب ده‌ها خانه بر اثر سیل در یمن

۹ شهریور ۱۴۰۳، ۱۱:۰۰ (‎+۱ گرینویچ)

یک مقام محلی در شمال یمن اعلام کرد جاری شدن سیل در یکی از مناطق شمالی این کشور تاکنون دست‌کم ۳۳ کشته بر جای گذاشته است. تاکنون ده‌ها خانه ویران شده‌اند و بیش از ۲۰۰ خانه آسیب دیده‌اند.

به گزارش آسوشیتدپرس، باران‌های موسمی شدیدی که از روز سه‌شنبه در یمن آغاز شد، باعث جاری شدن سیل و رانش سنگ در منطقه ملحان در استان المحویت شد.

علی الزیکم، دبیر شورای محلی استان المحویت، شامگاه چهارشنبه در فیس‌بوک نوشت که سیل باعث کشته شدن ۳۳ نفر، تخریب ۲۸ خانه و ایجاد شکاف در ۲۰۰ خانه دیگر شده است.

او افزود سیل همچنین پنج خودرو را با خود برد و چندین نفر مفقود شدند.

هلال احمر یمن اعلام کرد که در جست‌وجوی ۳۸ فرد مفقود‌ شده‌ است.

این نهاد امدادی تاکید کرد: «میزان فاجعه در المحویت قابل توجه است.»

مردم یمن که در یک دهه گذشته پیامدهای یک جنگ داخلی ویرانگر را تحمل کرده‌اند، با مشکلاتی چون کمبود شدید مواد غذایی مواجه هستند.

در سال ۲۰۱۴، زمانی که حوثی‌های تحت حمایت جمهوری اسلامی کنترل پایتخت صنعا و بخش‌هایی از شمال این کشور را به دست گرفتند، با دولت قانونی یمن که از سوی جامعه بین‌المللی و عربستان سعودی به رسمیت شناخته می‌شود، وارد جنگ شدند.

در پی توافق عادی‌سازی روابط میان عربستان سعودی و جمهوری اسلامی با میانجی‌گری چین در اسفند ۱۴۰۱، راه برای گفت‌وگوها میان عربستان سعودی و حوثی‌ها نیز هموار شد.

100%

بسیاری از مردم یمن که فقیرترین مردم در میان کشورهای حاشیه خلیج فارس هستند، بر اثر این جنگ مجبور به ترک خانه‌های خود شدند.

از زمان شروع فصل باران‌های موسمی در یمن از یک ماه و نیم پیش، بیش از ۳۳ هزار خانواده در سراسر این کشور تحت تاثیر جاری شدن سیل قرار گرفته‌اند.

روز چهارشنبه، حوثی‌ها در بیانیه‌ای اعلام کردند ۸۶ نفر بر اثر سیل در استان‌های جنوب این کشور جان خود را از دست دادند.

صندوق جمعیت سازمان ملل نیز اعلام کرد بر اثر سیل اخیر، هزار و ۲۰ خانواده آسیب دیده و ده‌ها خانه ویران شده‌اند.

پیش‌بینی می‌شود در ماه‌های آینده در مرکز و غرب یمن، بارندگی‌های شدید بیشتری رخ دهد.

سازمان بهداشت جهانی روز دوشنبه هشدار داد: «انتظار می‌رود ارتفاعات مرکزی، مناطق ساحلی دریای سرخ و بخش‌هایی از ارتفاعات جنوبی، تحت تاثیر بارش بی‌سابقه قرار گیرند.»

سازمان ملل در اوایل این ماه اعلام کرد برای تقویت واکنش اضطراری به شرایط جوی شدید در کشور جنگ‌زده یمن، به حدود پنج میلیون دلار نیاز است.

کوه‌های غرب یمن همواره در معرض باران‌های فصلی شدید بوده‌اند اما تغییرات اقلیمی باعث افزایش فراوانی و شدت باران‌های فصلی در مناطق کوهستانی است.

بیشتر این مناطق در کنترل حوثی‌ها هستند.

مقام‌های حوثی که صنعا و بخش‌های وسیعی از این منطقه را کنترل می‌کنند، روز چهارشنبه از تشکیل کمیته‌ای برای مدیریت بحران خبر دادند و گفتند که تامین غذا و سرپناه را برای خانواده‌های آسیب‌دیده، آغاز کرده‌اند.

«بیتل‌جوس، بیتل‌جوس»؛ بازگشت تیم برتون به دوران طلایی

۹ شهریور ۱۴۰۳، ۱۰:۳۰ (‎+۱ گرینویچ)
•
محمد عبدی

هشتاد و یکمین دوره جشنواره جهانی فیلم ونیز با یک فیلم شگفت‌انگیز افتتاح شد: «بیتل‌جوس، بیتل‌جوس» که نوید بازگشت تیم برتون به دوران طلایی‌اش را می‌دهد.

برتون که انبوهی شاهکار در دهه ۸۰ و ۹۰ میلادی در کارنامه‌اش به ثبت رسانده (از «ادوارد دست قیچی» تا «بازگشت بتمن»)، در نزدیک به سه دهه اخیر به نوعی مغلوب استودیوها و هالیوود شده بود اما «بیتل‌جوس، بیتل‌جوس» که در واقع ادامه یکی از فیلم‌های تحسین شده دهه هشتادش است («بیتل‌جوس» محصول ۱۹۸۸)، فیلمی کاملا شخصی است که با دنیا و سبک و سیاق خاص برتون -و بدون توجه به الگوهای هالیوودی و استودیویی- ساخته شده و شاید به همین دلیل بهترین فیلم سازنده‌اش در سه دهه اخیر را رقم می‌زند.

برتون در این فیلم به تماشاگرش باج نمی‌دهد. دنیایی دیوانه‌وار بنا می‌کند که ربطی به هیچ فیلمساز دیگری ندارد و به طور مستقیم بیانگر جهان تلخ و پیچیده خودش است که از دوران کودکی (از تنهایی‌های ممتد و پناه بردنش به تخیل در شهر کوچک بربنک کالیفرنیا، جایی که کودکی سختی را پشت سر گذاشت) شکل گرفته و تا امروز ادامه داشته است؛ با انبوهی موجودات عجیب و غریب و ترسناک، باور به ماوراء الطبیعه، انسان‌های بدون سر، دست و پای جدا شده و در نهایت جهان تکان‌دهنده‌ای که به شکل ویژه‌ای با دنیای کمدی می‌آمیزد و ترکیب غریبی خلق می‌کند که در آن تماشاگر هم می‌ترسد، هم می‌خندد و هم همراه می‌شود با روایتی که به شکل عادی غیر قابل‌ باور به نظر می‌رسد.

اما هنر برتون در توانایی خارق‌العاده‌اش در خلق بصری جهان ذهنی‌اش نمود می‌یابد. جهان ذهنی‌ای که روی کاغذ و مجسمه‌هایش هم دیده می‌شود (از جمله در نمایشگاه کاملی از آثار او در پراگ که هنوز برپاست) و حالا به شکلی قوی‌تر و جذاب‌تر شاهد ترجمان سینمایی آن هستیم.

به این دلیل عجیب نیست که معشوقش، مونیکا بلوچی، از دل تاریخ با لباسی سیاه بیرون می‌آید با صحنه‌ای فراموش نشدنی: تکه‌های مختلف بدن او که هر کدام در یک جعبه جداگانه هستند، به راه می‌افتند و به هم می‌رسند و او خودش تکه‌های مختلف بدنش را به هم منگنه می‌کند!

اما برتون برخلاف غالب داستان‌های جن و پری، مفهوم خیر و شر مطلق را زیر سوال می‌کشد و به هر کدام از شخصیت‌ها -از جمله آن‌ها که به جهان دیگری تعلق دارند- جلوه‌هایی از خوبی و بدی در کنار جذابیت و حماقت می‌بخشد و به نتیجه حیرت‌انگیزی می‌رسد.

فیلم در دو جهان در جریان است: جهان واقعی ما و جهان پس از مرگ که رفته‌رفته این دو جهان با هم یکی می‌شود.

«بیتل‌جوس، بیتل‌جوس» با تمسخر کردن باور به جهانی دیگر آغاز می‌شود اما آسترید، دختر نوجوانی که مهم‌ترین مخالف باورهای مادرش (لیدیا) است، ناخواسته به جهان پس از مرگ سفر می‌کند.

از این رو فیلم اسطوره‌های یونانی را به کمک می‌گیرد و داستان سفر به جهان پس از مرگ (مثلا اورفه) را با فانتزی جهان کودکانه آسترید/یعنی خود برتون می‌آمیزد و دست تماشاگرش را می‌گیرد تا همراه او به جهان پس از مرگ سفر کند.

در نتیجه اهمیتی ندارد که تماشاگر اصلا و اساسا به جهان پس از مرگ و ارواح اعتقادی دارد یا نه. برتون این قدرت را دارد که از تخیلی‌ترین شخصیت‌ها و اتفاقات، واقعی‌ترین‌هایشان را شکل دهد و تماشاگر خواه‌ناخواه در دو ساعت تماشای فیلم همه این اتفاقات ماوراءالطبیعه را باور می‌کند و با آن همراه می‌شود.

فیلم از گزافه‌گویی پرهیز دارد و هیچ نما و سکانس اضافه‌ای ندارد. همه چیز به غایت حساب‌شده و درست پیش می‌رود و حرکت از جهان واقعی به جهان پس از مرگ به قدری ملموس و لطیف رخ می‌دهد که به نظر می‌رسد شخصیت‌ها گریز و گزیری از آن ندارند.

در عین حال که فیلم هجویه‌ای بر سینمای وحشت است (و اصلا درباره سینماست که یکی از مهم‌ترین مایه‌های آثار برتون را شکل می‌دهد)، به شدت پای‌بند است به واقعیت. به یک معنی فیلم در جهان خودش داستان بسیار واقعی‌ای را روایت می‌کند و از ما می‌خواهد که باورش کنیم. این داستان که در جهان خارج از فیلم ممکن است غیر‌قابل باورترین داستان جهان به نظر برسد، با تمهیدات ویژه برتون و توانایی فیلمسازی‌اش، داستانی «رئالیستی» به نظر می‌رسد در حالی که با وقایعی به غایت سوررئال طرف هستیم که نسبتی با واقعیت ندارد.

نقطه قوت فیلم از همین جا نشأت می‌گیرد؛ این که برتون در نقبی به درون دنیای ذهنی پیچیده‌اش -که گاه تلخ و سیاه هم به نظر می‌رسد- راهکاری برای گریز از آن می‌یابد: جایی که می‌تواند تمام نقطه‌های سیاه ذهنش -از کودکی تا به امروز- را با زبانی شاد و سرزنده (تا آنجا که همه در کنار قطار یک طرفه مرگ در حال رقص و شادی هستند) با مخاطبش قسمت کند و ابایی نداشته باشد که برای برخی تلخ یا نامفهوم به نظر برسد؛ چیزی که برتون را برای دهه‌ها از دنیای شخصی‌اش دور کرده بود و چه حیف.

La Biennale di Venezia
100%
La Biennale di Venezia