فرشته تابانیان، وکیل عباس دریس، معترض بازداشت شده در آبان ۹۸ که به اعدام محکوم شده، به روزنامه شرق گفت با ثبت درخواست اعاده دادرسی، به دنبال توقف اجرای حکم موکلش از دیوان عالی است. او گفت خانواده فرد کشته شده از ابتدا گفتهاند که شکایتی از دریس ندارند و شاکی این پرونده نیستند.
نیکی محجوب - دانشجویان ایرانی میگویند بعد از شکل گرفتن جنبش «زن زندگی آزادی»، سرکوبگری نیروهای حراست دانشگاهها به شکلی بیسابقه افزایش یافته است.
بر این اساس دست نیروهای حراست برای هر برخوردی، از آزار کلامی تا تعرض جسمی کاملا باز گذاشته شده تا به این شیوه، از شکلگیری اعتراضات جدید در آستانه یکسالگی خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی جلوگیری کنند.
مصاحبه ایراناینترنشنال با دستکم ۱۵ دانشجو نشان میدهد این آزارها در دانشگاههای سراسری و آزاد و در شهرهای مختلف از حدود چهار ماه پیش تاکنون افزایشی چشمگیر داشته است.
از آنجا که جنبش دانشجویی در شکلگیری و تداوم خیزش انقلابی سال گذشته نقش مهمی داشت، نیروهای سرکوب با حمله به دانشگاهها و ضرب و شتم و دستگیری دانشجویان، سعی کردند این موج اعتراضی را کنترل کنند.
دانشجویان و فعالان دانشجویی میگویند در آستانه سالگرد این خیزش در شهریور ماه، نیروهای امنیتی میخواهند جلوی شکلگیری موج جدیدی از اعتراضات دانشجویی را بگیرند.
لغو اسکان در خوابگاه و تماس با خانواده دانشجویان دختر
یکی از دانشجویان دانشگاه الزهرا در اسپیس توییتری که در رابطه با فشار بر دانشجویان برگزار شده بود گفت که ماموران حراست با پدر دانشجوهای دختر تماس میگیرند و با زدن اتهاماتی واهی، دانشجو را از طرف خانواده هم تحت فشار میگذارند.
دانشجوی یکی از دانشگاههای دولتی تهران نیز در این زمینه به ایراناینترنشنال گفت: «خانوادهام به سختی موافقت کردند من برای تحصیل به تهران بیایم و حالا یک ماه است به دلیل حجاب، دانشگاه برایم لغو اسکان زده. برخورد ماموران حراست آنقدر زننده و زشت بود که ترجیح میدهم درباره آن حرف نزنم.»
او یادآور شد که عملا جایی برای ماندن ندارد و تامین هزینه اجاره و خورد و خوراک در تهران برایش امکانپذیر نیست و برای همین «مجبور است انصراف دهد و به شهر خودش بازگردد».
افزایش فعالیت کمیته حجاب در دوره امتحانات و تهدید به تعرض جنسی
از سوی دیگر دانشجویان میگویند فعالیت کمیته «حجاب و پوشش» در دوره امتحانات گستردهتر شد و ماموران در سالن امتحان حاضر شده و به دانشجو تذکر میدادند. اگر هم دانشجو حاضر به پذیرش نمیشد بدون اطلاع قبلی ممنوعالورودش میکردند.
به گفته دانشجویان، در مواردی روسا یا استادان دانشگاهها تلاش کردهاند با پادرمیانی، دانشجوی ممنوعالورود را برای امتحان وارد دانشگاه کنند اما حراست اجازه نداده است.
آمار دقیقی از دانشجویان تعلیق یا ممنوعالورود شده به دانشگاهها در یک سال اخیر و به دلیل رعایت نکردن حجاب در دست نیست اما بر اساس گفته دانشجویان، دهها دانشجو به این دلیل از ادامه تحصیل محروم شدهاند.
یکی از دانشجویان دانشگاه بهشتی از تجربه خود به ایراناینترنشنال گفت:
«ماموران حراست با موتور در محوطه دانشگاه گشت میزنند و تذکری که در مورد حجاب میدهند بسیار توهینآمیز است. از الفاظ بسیار زشت استفاده میکنند و وقتی بیتوجهی دانشجو را میبینند تهدید به لمس بدنی او میکنند.»
نگرانی حکومت از آتشِ زیر خاکستر اعتراضات دانشجویی
علاوه بر حجاب، دستکم هزار دانشجوی معترض دانشگاههای مختلف ایران هم تاکنون با حکم تعلیق یا تبعید تحصیلی مواجه شدهاند.
آن دسته از استادانی هم که با اعتراض دانشجویان همراه شدهاند، بازنشستگی پیش از موعد گرفته یا بدون دلیل و اعلام قبلی، «منع کار» برایشان صادر شده است.
این وضعیت در مورد کادر دانشگاه هم صدق میکند.
دانشجویان میگویند سرکوب رویهای جدید نیست اما دور تازه این فشارها پس از خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی، حکایت از استیصال حکومتی دارد که تنها راه مقابله با دانشجویان معترض را پروندهسازی و حذف آنها از محیط دانشگاه میبیند.
یک فعال دانشجویی به ایراناینترنشنال گفت که حراست دانشگاهها، با همراهی نیروهای امنیتی در تلاش هستند تا در آستانه یکسالگی خیزش «زن زندگی آزادی»، دانشگاه را اخته کنند.
به گفته او، تصور نیروهای سرکوبگر این است که با بازداشت فلهای و تعلیق، برگ برنده را در دست خواهند داشت اما نمیدانند «دانشگاه، آتش زیر خاکستر است».
انجمن قلم آمریکا حکم «وحشیانه» شش سال زندان علیه توماج صالحی را محکوم کرد و خواستار آزادی فوری او شد. این انجمن با اشاره به بازداشت صالحی در سلول انفرادی از آبان گذشته و تحت شکنجه بودن او، ایران را یکی از بدترین مکانهای جهان برای آزادی بیان خواند.
بر اساس گزارشهای متعدد، این هنرمند معترض از زمان دستگیری در سال ۲۰۲۲ شکنجه شده و از دسترسی به مراقبتهای پزشکی و هرگونه فرصتی برای ملاقات با خانواده خود محروم بوده است.
انجمن قلم آمریکا با انتشار بیانیهای، خواستار آزادی فوری توماج صالحی، خواننده معترض رپ ایرانی شد و حکم شش سال زندان او را که روز دوشنبه و تنها به دلیل «موسیقی اعتراضی و همراهی با مخالفان حکومت» صادر شده، وحشیانه خواند.
بر اساس این بیانیه، صالحی که از زمان دستگیری در اکتبر ۲۰۲۲ به اتهام «افساد فیالارض» به شدت تحت شکنجه قرار گرفته، به تازگی از سلول انفرادی به بند عمومی منتقل شده است.
جولی تربو، مدیر پروژه ارتباطی هنرمندان در معرض خطرانجمن قلم آمریکا گفت: «حکم سنگین صادر شده برای صالحی، نمونه بارزی از اقدامات وحشیانه مقامات ایرانی است. آزار و اذیت نوازندگان صرفا به خاطر بیان خلاقانه و آزادانه آنها، غیرقابل قبول است.»
او خواهان آزادی فوری صالحی و رفع تمامی اتهامات علیه او شد و تاکید کرد: «اگرچه این حکم او را از سلول انفرادی خارج کرده است، اما ما همچنان نگران امنیت و رفاه او هستیم.»
در ادامه بیانیه انجمن قلم آمریکا به محاکمه غیرعلنی توماج صالحی در ماه گذشته اشاره شده و آمده است: «انجمن قلم آمریکا، فقدان روند دادرسی عادلانه را برای او محکوم کرده و خواستار شفافیت اطلاعات در مورد محاکمه صالحی و سایر زندانیان عقیدتی است که در حال حاضر از سوی مقامات ایرانی در بازداشت به سر میبرند.»
توماج صالحی هشت آبان ۱۴۰۱ پس از به اشتراک گذاشتن ویدیوهایی در اینستاگرام برای تشویق ایرانیان به حمایت از خیزش انقلابی و نیز ترانههای انتقادی خود، بازداشت شد.
بسیاری از هنرمندان که پس از قتل حکومتی مهسا امینی در شهریور ماه سال گذشته، دست به اعتراض زدند. از جمله، سامان یاسین، دیگر خواننده رپ که در جریان خیزش انقلابی دستگیر شد و اکنون در انتظار برای جلسه بعدی دادگاه خود در زندان رجایی شهر، تحت بازجویی و شکنجههای شدید مقامات قرار دارد و از دسترسی به وکیل محروم است.
انجمن قلم آمریکا، ایران را یکی از بدترین مکانهای جهان برای آزادی بیان و بزرگترین زندان نویسندگان زن در سطح جهان خواند و گفت جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۲، پس از چین، رتبه دوم جهان را بهعنوان زندان نویسندگان کسب کرده است.
تعداد نویسندگانی که در سال ۲۰۲۲ میلادی از سوی حکومت ایران زندانی شدند، حدود سه برابر بیشتر از سال قبل از آن است.
خانواده ایمان ولدبیگی، معترض ۴۲ ساله ناپدید شده پس از مسابقه فوتبال ایران و آمریکا، به ایراناینترنشنال خبر دادند با وجود گذشت بیش از هفت ماه از ناپدید شدن فرزندشان هیچ اطلاعی از وضعیت یا محل نگهداری او ندارند.
مجتبی ولدبیگی، پدر ایمان ولدبیگی که از افراد حاضر در جبهههای جنگ هشت ساله ایران و عراق بوده است، به ایراناینترنشنال گفت: «پسرم متولد ۱۱ اردیبهشت ۱۳۶۰ در اصفهان اما ساکن تهران است. او مهندس مکانیک است و در اعتراضات سال ۱۴۰۱ حضور داشت. حتی در خانه برای ما نحوه حضور در تظاهرات را تعریف میکرد و جزییات رخ داده در خیابانها را میگفت.»
او در تشریح اتفاقاتی که روز ۹ آذر ۱۴۰۱ برای فرزندش رخ داده است، گفت: «ایمان پس از مسابقه فوتبال بین تیمهای ایران و آمریکا به خیابان رفت و تلفن همراهش را با خود نبرد. از آن شب به بعد دیگر هیچ خبری از او نداریم.»
۹ آذر ۱۴۰۱ و پس از مسابقه فوتبال بین تیمهای ایران و آمریکا که به شکست تیم فوتبال جمهوری اسلامی انجامید، مردم برای شادی و اعتراض به حکومت در بسیاری از شهرها روانه خیابان شدند که این اعتراضات از سوی ماموران نظامی و امنیتی با سرکوب شدید مواجه شد.
مجتبی ولدبیگی با اشاره به پیگیریهای مکرر خانواده افزود: «پس از ۲۲۳ روز پیگیری مداوم و مراجعه به کلیه مراجع قانونی تهران شامل دادسرای اوین، دادسرای ناحیه ۲۷ (سهراه آذری تهران) و کلیه زندانهای تهران، اداره آگاهی، مرکز اجساد پزشکی قانونی، مرکز اورژانس، اداره اطلاعات و اطلاعات سپاه، هیچ گونه خبری از او کسب نکردهایم و ارگانهای اطلاعاتی پاسخ قطعی و کتبی به ما نمیدهند».
ولدبیگی درباره تجربه خود از مراجعه به نهادهای قضایی گفت: «کارمندان دادسرا به من میگفتند نمونههایی مانند ایمان زیاد هستند و تعداد گمشدههای اتفاقات پاییز ۱۴۰۱ بالاست».
خانواده ولدبیگی اما همچنان به دنبال کوچکترین روزنه امیدی هستند تا خبری از سلامت فرزندشان به دست بیاورند. او ساکن منطقه شهران تهران بوده و در شرکت مهندسی «آریا هنگارد» در خیابان بهشتی تهران (عباسآباد) کار میکرده است.
ایمان ولدبیگی اما تنها مفقود شده خیزش انقلابی مردم علیه جمهوری اسلامی نیست و شهروندان دیگری هم در جریان خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی ناپدید شدهاند.
رضا عباسی، جوان ۲۱ساله ساکن منطقه رباط کریم، یکی از این شهروندان است که از روز ۲۱ آبان و همزمان با تجمعات اعتراضی ناپدید شده است.
مادر او هم گفته که «تمام بیمارستانها، پزشکی قانونی و زندانها» را دنبالش گشتهاند اما اثری از او نیافتهاند.
بر اساس اطلاعات رسیده به ایراناینترنشنال، علی روحی، پدر حمیدرضا روحی، از کشتهشدگان خیزش انقلابی شهروندان علیه جمهوری اسلامی، در دادگاهی به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد بر هم زدن امنیت ملی» محاکمه شد.
جلسه دادگاه علی روحی صبح روز ۲۰ تیر در شعبه ۲۶ دادگاه انقلاب تهران به ریاست قاضی ایمان افشاری برگزار شده است.
او پیشتر و در روز ۲۰ فروردین به قید وثیقه از زندان اوین آزاد شده بود.
به نظر میرسد تفهیم اتهام «اجتماع و تبانی برای بر هم زدن امنیت ملی» به علی روحی، به دلیل بازداشت او در روز ۱۷ فروردین به دنبال دعوت از مردم برای حضور در مراسم تولد فرزند کشتهشدهاش باشد.
شامگاه ۱۶ فروردین مردم در شهر زیبا و در خیابانهای اطراف خانه حمیدرضا روحی تجمع و تظاهرات اعتراضی کردند.
در تجمع منطقه شهر زیبا، شهروندان معترض پرچم جمهوری اسلامی را به آتش کشیدند و شعارهایی همچون «حکومت بچهکش نمیخوایم نمیخوایم»، «مرگ بر خامنهای، لعنت بر خمینی»، «آزادی آزادی آزادی» و «قسم به خون یاران، ایستادهایم تا پایان» سر دادند.
مردم همچنین با قرار دادن دستههای گل در مقابل خانه این جوان کشته شده، در شب تولد ۲۰ سالگیاش ترانه «بارون اومد و یادم داد...» را به یاد او همخوانی کردند.
پیشتر فیلمی از حمیدرضا روحی در شبکههای اجتماعی بسیار بازنشر و محبوب شد که او در آن سوار بر موتور تکهای از این ترانه علیرضا طلیسچی را میخواند.
او شامگاه ۲۷ آبان ۱۴۰۱ در جریان خیزش انقلابی ایرانیان در منطقه شهر زیبای تهران با شلیک مستقیم نیروهای سرکوبگر جمهوری اسلامی کشته شد.
خانواده روحی به دلیل دادخواهی و زنده نگاه داشتن یاد او، از سوی جمهوری اسلامی تحت فشار قرار گرفتهاند و دادگاهی کردن علی روحی نیز در راستای همین مساله است.
پس از بروز خیزش انقلابی و جنبش «زن، زندگی، آزادی»، خانوادههای بسیاری از کشتهشدگان سکوت نکردند و به افشاگری علیه جمهوری اسلامی پرداختند.
در مقابل، حکومت با تهدید و ارعاب و بازداشت، سعی میکند صدای این دادخواهان را خاموش کند.
زهرا، خواهر میلاد سعیدیانجو، از جانباختگان خیزش انقلابی، یکی از این دادخواهان است که روز ۱۹ تیر برای دومین بار بازداشت شد.
فاطمه حیدری، خواهر جواد حیدری از کشتهشدگان خیزش انقلابی خبر داده که خانواده سعیدیانجو برای پیگیری وضعیتش به دادسرا مراجعه کردهاند اما با برخورد خشونتآمیز ماموران روبهرو شدهاند.
در ماههای گذشته نیز اعضای خانواده شماری از کشتهشدگان خیزش انقلابی مانند ابوالفضل آدینهزاده، عرفان رضایی نوایی، جواد حیدری، رضا لطفی، حامد سلحشور، آرتین رحمانی و دیگر قربانیان جمهوری اسلامی چون نوید افکاری، پویا بختیاری، فرزاد انصاریفر و ... بازداشت و برای آنها پرونده قضایی تشکیل شده است.
ایرانیان در دهها شهر از کشورهای مختلف جهان، روز شنبه ۱۷ تیر در حمایت از توماج صالحی، رپر معترض زندانی و دیگر زندانیان سیاسی تجمع کردند.
شماری از ایرانیان مقیم ترکیه، سوئد، دانمارک، نروژ، بلژیک، فنلاند، آلمان، انگلیس، هلند و دیگر کشورها، با برگزاری تجمعاتی، اعتراض خود را به ادامه بازداشت توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی نشان دادند.
کانادا
ایرانیان مقیم شهرهای ونکوور و مونترال کانادا در حمایت از توماج صالحی تجمع برگزار کردند. شرکتکنندگان با انجام سخنرانی، سر دادن شعار و نمایش عکسهای این هنرمند معترض، خواستار حمایت جهانی برای آزادی فوری او شدند.
آلمان، هلند، بلژیک
در شهرهای اشتوتگارت، فرانکفورت و برلین، گروهی از ایرانیان مقیم آلمان و شهروندان این کشور در حمایت از توماج صالحی تجمع کرده و پلاکاردهایی را با نام و تصویر او در دست گرفتند.
در فرانکفورت، تجمع اعتراضی ایرانیان مقیم برای آزادی توماج صالحی بر پا شد.
تجمعکنندگان در برلین اما علاوه بر اعلام حمایت از توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی، به انفعال دولت آلمان در مقابل جنایات جمهوری اسلامی اعتراض کردند.
ایرانیان مقیم هلند در شهر خرونینگن و ایرانیان بلژیک هم در شهر بروکسل تجمع کرده و به حمایت از توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی پرداختند.
انگلیس
ایرانیان مقیم لندن در آستانه سالگرد کوی دانشگاه تهران (۱۸ تیر ۷۸) مقابل وزارت امور خارجه بریتانیا تجمع کردند. آنان در این تجمع که با حضور برخی فعالان سیاسی و مدنی از جمله وحید بهشتی برگزار شد، یاد کشتهشدگان خیزش انقلابی و زندانیان سیاسی در ایران را گرامی داشتند.
کشورهای نوردیک؛ سوئد، نروژ، فنلاند، دانمارک
شماری از شهرهای کشورهای نوردیک نیز روز شنبه شاهد تجمع ایرانیانی بود که خواهان آزادی توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی بودند.
ایرانیان مقیم سوئد در شهرهای استکهلم، گوتنبرگ و مالمو با نمایش تصاویر توماج صالحی و سر دادن شعارهایی چون «زن، زندگی، آزادی» همبستگی خود را با معترضان بازداشتی در جریان خیزش انقلابی ایرانیان نمایش دادند.
شماری از ایرانیان در شهر اسلو، پایتخت نروژ هم علاوه بر تجمع، پرفورمنسهایی اعتراضی برگزار کردند.
در شهر تورکوی فنلاند و کپنهاگ دانمارک هم گروههایی از ایرانیان با بر پا کردن تجمع اعتراضی، حمایت خود را توماج صالحی و دیگر زندانیان سیاسی اعلام کرده و خواهان سرنگونی رژیم جمهوری اسلامی شدند.
ترکیه
در همسایگی ایران نیز جمعی از ایرانیان مقیم ترکیه در شهر استانبول تجمع کرده و حمایت خود را از توماج صالحی و دیگر زندانیان و معترضان سیاسی در بند نشان دادند.
اواخر اردیبهشت ماه هم ایرانیان معترض تجمعهای پیوستهای را در سراسر اروپا و آمریکا برای حمایت از توماج صالحی و سایر زندانیان سیاسی ترتیب داده بودند.
برگزاری این تجمعات اعتراضی در سراسر جهان برای آزادی توماج صالحی در حالی است که در داخل ایران هم حمایت از این زندانی سیاسی ادامه دارد. از جمله روز گذشته (۱۶ تیر) شهروندان زاهدانی در چهلمین جمعه اعتراضی خود خواهان آزادی او شدند.
با گذشت چند ماه از دستگیری توماج صالحی به دست نیروهای امنیتی و همزمان با افزایش هشدارهای نهادهای حقوق بشری درباره وضعیت این زندانی سیاسی، درخواستها برای آزادی او در سراسر جهان افزایش یافته است.
روز چهاردهم تیر با وجود اینکه دادگاه این هنرمند زندانی به تازگی برگزار شده، خبرگزاری تسنیم، وابسته به سپاه پاسداران مدعی شد حکم او «به علت همکاری موثر با مسوولان پرونده»، از «اعدام» به حبس تغییر کرده است.
رزا اعتمادانصاری، وکیل توماج صالحی اما در گفتوگو با «شبکه شرق» این خبر را تکذیب کرد و گفت: «پرونده توماج هنوز به مرحله انشای رای هم نرسیده و خبرگزاری تسنیم با خبری که منتشر کرده، اخلاق حرفهای رسانه را رعایت نکرده است.»
پیشتر محمد موسویان، دادستان اصفهان اعلام کرده بود توماج صالحی به «فعالیت تبلیغی علیه نظام، همکاری با دولتهای متخاصم و تشکیل گروه غیرقانونی به قصد بر هم زدن امنیت کشور» متهم شده است.
در آبان سال گذشته، خبرگزاری دانشجو از بازداشت این خواننده رپ اعتراضی و از حامیان خیزش انقلابی علیه جمهوری اسلامی خبر داد.
بازداشت توماج صالحی در میانه اعتراضات در حالی بود که او با پیامهایش در شبکههای اجتماعی از خیزش انقلابی حمایت قاطع کرده بود.
این خواننده معترض پیشتر و در شهریور ۱۴۰۰ بعد از خواندن آهنگ «سوراخ موش بخر» در اصفهان بازداشت و بعد از مدتی آزاد شده بود.
او در آثار خود به موضوعاتی چون فساد در جمهوری اسلامی، اعتصابات کارگری، اعدام و زندانی کردن مخالفان جمهوری اسلامی پرداخته است.