سرخط خبرها

  • نگسیری، فرمانده نیروی دریایی سپاه: آزاد شدن نفتکش بریتانیایی ارتباطی به آزاد شدن نفتکش گریس-۱ ندارد
  • سخنگوی وزارت خارجه ایران توافق آمریکا برای ایجاد منطقه امن در شمال سوریه را تحریک‌آمیز و نگران‌کننده خواند
  • فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران: ایران از نظر موشکی یکی از قدرت‌های اول جهان است
  • خجسته، نماینده مجلس: ۵۰۰ هزار تن ذرت آلوده به قارچ آفلاتوکسین وارد کشور شده است
  • فرمانده نیروی دریایی ارتش ایران برای اسکورت نفتکش گریس ۱ «آدریان دریا» تا آب‌های سرزمینی اعلام آمادگی کرد
  • دادگاه تجدیدنظر رای محکومیت ارس امیری، شهروند دوتابعیتی ایرانی-بریتانیایی به ۱۰ سال حبس را تایید کرد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com توییتر: @IranIntl اینستاگرام: @IranIntltv فیس‌بوک: IranIntl ایمیل: [email protected]

یادی از فرهاد گرگین‌پور، نغمه‌پرداز ایل قشقایی

 

موسیقی نواحی ایران و از‌ آن مهم‌تر موسیقی قشقایی و منطقه فارس، چهارشنبه گذشته یکی‌از چهره‌های برجسته خود را از دست داد.

فرهاد گرگین‌پور که چندمدتی بود با بیماری سخت‌جان سرطان دست و پنجه نرم می‌کرد، درنهایت نهم آبان‌ماه، در سن ۷۰سالگی نغمه پایانی زندگی را نواخت و در بیمارستان نمازی شیراز درگذشت.

نام گرگین‌پورها (حبیب به‌عنوان پدر و فرود به‌عنوان برادر) با رواج و رونق فرهنگ موسیقی قشقایی درآمیخته است. آنچنان‌که  فرهاد در چند مصاحبه‌ به‌جامانده تصویری و صوتی و چاپی گفته است، نقش پدر و مادرش در جذبشان به موسیقی و پرداختن به ریشه‌های موسیقی منطقه خود بسیار تاثیرگذار بود.

در سال‌های دهه ۲۰ و ۳۰ شمسی که کمتر کسی در ایلات و عشایر به فکر سوادآموزی و درس‌خواندن بود، پدر فرهاد و مادرش، هردو برادر را به‌سمت درس‌خواندن سوق دادند.

مادر فرهاد(‌بی‌بی‌ معصومه) که هنوز درقید حیات است، ازجمله شاهنامه‌خوانان زن نامی منطقه به‌شمار می‌رود که سهمی جدی در گرایش فرهاد و برادرش به‌سمت شعر و موسیقی داشت.

البته آنها(فرهاد و فرود) این فرصت و امکان را داشتند که با یکی‌از نامی‌ترین چهره‌های تاریخ آموزش عشایر ایران بستگی خانوادگی داشته باشند. محمد بهمن‌بیگی که ایل قشقایی و چند نسل از فرزندانشان خود را وام‌دار او می‌دانند، دایی فرهاد بود و ضمن توجه به فرزندان ایل قشقایی، به این دو خواهرزاده که از نعمت بینایی نیز بهره بسیارکمی  داشتند، توجهی ویژه داشت. او به‌شکل مستقیم و غیرمستقیم، فرهاد و برادرش را در منظومه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی قرار داد. همین نگاه منظومه‌ای در پدر او نیز وجود داشت، به نحوی که از هر بهانه و امکانی استفاده می‌کرد تا برخی از بزرگان فرهنگ و هنر را به منطقه بکشاند و فرزندانش را در همنشینی با آن‌ها قرار دهد.

بزرگانی چون محمدرضا شجريان، محمدرضا لطفى، پرويز مشكاتيان و حسين عليزاده از حشر و نشر با این خانواده فرهنگی گفته‌اند و اینکه به بهانه‌اى به ايل دعوت می‌شدند تا فرزندان از آن‌ها بهره گیرند. علاوه‌بر منطقه قشقایی، در منزل تهران نیز برخی از شاعران همانند مهدی اخوان ثالث با آنها حشر و نشری داشتند.

فرهاد چنانکه خود در گفت‌وگویی تلویزیونی عنوان کرده است، سال ۱۳۲۷ در شیراز متولد شد، اما شناسنامه‌اش را از منطقه فیروز‌آباد گرفتند.

در هشت‌سالگی (۱۳۳۵) به آموزش موسیقی پرداخت، چراکه کم‌بینایی او سبب شده بود تا نتواند آموزش‌ها را همراه دیگر هم‌کلاسان و به موازات آنان به‌پیش برد و به‌همین دلیل، پدر و مادرش به‌درستی دریافتند که موسیقی می‌تواند گره‌ از بسیاری از مشکلات او بگشاید و او و برادرش را به‌سمت موسیقی سوق دادند.

سه سال بعد، تبحر او و برادرش به اندازه‌ای رسید که توانستند به اجرای موسیقی و شعر در برنامه کودک رادیو شیراز بپردازند.

در کنار اجرای موسیقی و برنامه در رادیو شیراز، فرهاد با استفاده از عینکی مخصوص، توانست خطوط را با زحمت بخواند و دوره ابتدایی را بسیار سریع طی ‌کند.

بعد از آن به تهران آمد و دوره دبیرستان را در تهران گذراند و از اینجا با انوشیروان روحانی، آهنگساز و نوازنده برجسته پیانو آشنا شد و هم او یکی از مشوقان فرهاد برای رفتن به‌سمت نوازندگی آکاردئون شد. فرهاد سپس در دانشگاه شیراز لیسانس گرفت و برای طی دوره‌های فوق لیسانس و دکتری به تهران آمد. بعد از آن و از سال‌های میانی دهه ۵۰، او به‌کسوت معلمی در‌آمد و بعد از انقلاب هم در دانشگاه پیام‌نور به‌عنوان مدرس، سرگرم تدریس شد. آخرین فعالیت‌های آموزشی او تدریس در دانشگاه شهرستان آباده بود.

ازجمله توفیق‌های او، برگزیده‌شدن در جشنواره موسیقی معلولان کشور بود.

فرهاد گرگین‌پور در میان اهالی موسیقی به نوازندگی آکاردئون شهرت دارد و اینکه این ساز را که چندان جدی به‌حساب نمی‌آید، با نغمه‌های منطقه قشقایی آشتی داد.

آکاردئون سازی کلاویه‌دار است و درمیان اهالی موسیقی، سازی فانتزی که عمدتا در مراسم‌ شادیانه از آن استفاده می‌شود. سازی نه‌چندان جدی که  فرهاد گرگین‌پور توانست با بهره‌گیری از هوش موسیقایی و درآمیختن این ساز با نغمه‌های منطقه قشقایی، هویتی تازه به آن بخشد. شاید همان کاری که استادان ابوالحسن صبا و حسین یاحقی با ساز ویلن انجام دادند، که همانا ایرانیزه‌کردن این ساز بود. فرهاد گرگین‌پور نیز چنین نقشی در بومی‌سازی ساز آکاردئون ایفا کرد.

او به‌حق یکی از نمادهای موسیقی منطقه قشقایی است که با مرگش برخی از نغمه‌های ماندگار این منطقه را با خود به خاک برد.

 

تازه چه خبر؟
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در راس هیاتی سیاسی، تهران را به مقصد هلسینکی پایتخت فنلاند ترک کرد. ظریف قرار است روز دوشنبه با...بیشتر بخوانید
محمد مرادی‌نصاری، مدیر نشر« باشور»،‌ اعلام کرد وزارت ارشاد درخواست مجوز نشر یک کتاب کودک این ناشر را به دلیل استفاده از لباس کردی در تصویرگری آن رد...بیشتر بخوانید
علیرضا زاکانی، نماینده سابق مجلس شورای اسلامی ایران، از «تبانی» اکبر طبری، معاون اجرایی سابق حوزه ریاست قوه‌قضاییه با چهره‌های امنیتی در چند پرونده...بیشتر بخوانید
عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، توافق آمریکا و ترکیه درباره ایجاد منطقه امن در شمال شرق سوریه و همچنین اظهارات مقامات...بیشتر بخوانید
بانک مرکزی جمهوری اسلامی از افزایش بیش از ۱۶ درصدی تعداد چک‌های برگشتی در تیرماه سال جاری در ایران خبر داد. خبرگزاری ایبنا روز شنبه ۲۶ مردادماه گزارش...بیشتر بخوانید