سرخط خبرها

  • وزیر امور خارجه آمریکا می گوید کشورش بنا به دلایل انسان دوستانه هرگز ایران را تحریم دارویی و غذایی نکرده است
  • داعش مسئولیت حملات افغانستان را بر عهده گرفت
  • رییس کمیسیون امنیت ملی مجلس اعدام بازداشت شدگان اهواز را رد کرد
  • کمال خرازی، رئیس شورای راهبردی روابط خارجی: عدم تعهد اروپا به برجام می‌تواند موجب بی‌ثباتی در منطقه شود
  • انفجار انتحاری مقابل ارگ ریاست جمهوری در افغانستان شش کشته بر جای گذاشت
  • کارگران زغال سنگ کرمان خواستار اجرای طرح طبقه‌بندی مشاغل شدند
  • زلزله‌ای با قدرت ۳ ریشتر شهرستان شادگان در استان خوزستان را لرزاند
  • یک هواپیمای جنگنده نیروی دریایی آمریکا در جنوب جزیره اوکیناوا ژاپن و در دریای فلیپین سقوط کرد
  • دبیر انجمن شرکت‌های هواپیمایی: خرید هواپیماهای مسافربری روسی هم به مجوز آمریکا نیاز دارد
  • غلامرضا شریعتی، استاندار خوزستان اعدام جمعی از بازداشت‌شدگان پس از حمله به رژه اهواز را تکذیب کرد
  • ظریف از قول همکاری مقامات پاکستانی برای آزادسازی مرزبانان ربوده شده خبر داد
  • سخنگوی کمیسیون قضایی مجلس: متقاضیان عمل چشم‌گربه‌ای و گوش‌الاغی به دو ماه حبس و ۷۴ ضربه شلاق محکوم می شوند
  • طیبه سیاوشی نماینده مجلس: یک میلیون کودک فاقد هویت در ایران زندگی می‌کنند
  • علی مطهری نماینده تهران: مجلس زیر بار بدعت شورای نگهبان نرود
  • علی خرم، نماینده پیشین ایران در سازمان ملل: ایران نباید به سرنوشت سوریه و یمن دچار شود
  • ابوالفضل حسن بیگی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس خبر اعدام بازداشت‌شدگان در ارتباط با رژه نیروهای مسلح در اهواز را تکذیب کرد
  • بسته حمایتی کارمندان با حقوق ماه جاری توزیع می شود
  • دست‌کم هفت فلسطینی و یک سرباز اسرائیل در خشونت‌های غزه کشته شدند
  • تیم ملی پرورش اندام ایران قهرمان جهان شد
  • اعتراض کارگران «قطار شهری اهواز» به دومین روز رسید
  • مدیرکل امور مالیاتی آذربایجان‌غربی: ۴۰ درصد اقتصاد کشور از پرداخت مالیات معاف است
  • تلویزیون ایران اینترنشنال در اروپا از طریق ماهواره اسکای در کانال ۷۸۰ در دسترس است
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • برای دریافت فیلترشکن و دسترسی به پیام‌رسان تلگرام و وبسایت ایران اینترنشنال، به آدرس list@filtershekanha.com یک ایمیل خالی بفرستید
  • www.iranintl.com Twitter: @IranIntl Instagram: @iranintltv www.Facebook.com/iranintl E-mail: bama@iranintl.com

یادی از فرهاد گرگین‌پور، نغمه‌پرداز ایل قشقایی

 

موسیقی نواحی ایران و از‌ آن مهم‌تر موسیقی قشقایی و منطقه فارس، چهارشنبه گذشته یکی‌از چهره‌های برجسته خود را از دست داد.

فرهاد گرگین‌پور که چندمدتی بود با بیماری سخت‌جان سرطان دست و پنجه نرم می‌کرد، درنهایت نهم آبان‌ماه، در سن ۷۰سالگی نغمه پایانی زندگی را نواخت و در بیمارستان نمازی شیراز درگذشت.

نام گرگین‌پورها (حبیب به‌عنوان پدر و فرود به‌عنوان برادر) با رواج و رونق فرهنگ موسیقی قشقایی درآمیخته است. آنچنان‌که  فرهاد در چند مصاحبه‌ به‌جامانده تصویری و صوتی و چاپی گفته است، نقش پدر و مادرش در جذبشان به موسیقی و پرداختن به ریشه‌های موسیقی منطقه خود بسیار تاثیرگذار بود.

در سال‌های دهه ۲۰ و ۳۰ شمسی که کمتر کسی در ایلات و عشایر به فکر سوادآموزی و درس‌خواندن بود، پدر فرهاد و مادرش، هردو برادر را به‌سمت درس‌خواندن سوق دادند.

مادر فرهاد(‌بی‌بی‌ معصومه) که هنوز درقید حیات است، ازجمله شاهنامه‌خوانان زن نامی منطقه به‌شمار می‌رود که سهمی جدی در گرایش فرهاد و برادرش به‌سمت شعر و موسیقی داشت.

البته آنها(فرهاد و فرود) این فرصت و امکان را داشتند که با یکی‌از نامی‌ترین چهره‌های تاریخ آموزش عشایر ایران بستگی خانوادگی داشته باشند. محمد بهمن‌بیگی که ایل قشقایی و چند نسل از فرزندانشان خود را وام‌دار او می‌دانند، دایی فرهاد بود و ضمن توجه به فرزندان ایل قشقایی، به این دو خواهرزاده که از نعمت بینایی نیز بهره بسیارکمی  داشتند، توجهی ویژه داشت. او به‌شکل مستقیم و غیرمستقیم، فرهاد و برادرش را در منظومه‌ای از فعالیت‌های فرهنگی قرار داد. همین نگاه منظومه‌ای در پدر او نیز وجود داشت، به نحوی که از هر بهانه و امکانی استفاده می‌کرد تا برخی از بزرگان فرهنگ و هنر را به منطقه بکشاند و فرزندانش را در همنشینی با آن‌ها قرار دهد.

بزرگانی چون محمدرضا شجريان، محمدرضا لطفى، پرويز مشكاتيان و حسين عليزاده از حشر و نشر با این خانواده فرهنگی گفته‌اند و اینکه به بهانه‌اى به ايل دعوت می‌شدند تا فرزندان از آن‌ها بهره گیرند. علاوه‌بر منطقه قشقایی، در منزل تهران نیز برخی از شاعران همانند مهدی اخوان ثالث با آنها حشر و نشری داشتند.

فرهاد چنانکه خود در گفت‌وگویی تلویزیونی عنوان کرده است، سال ۱۳۲۷ در شیراز متولد شد، اما شناسنامه‌اش را از منطقه فیروز‌آباد گرفتند.

در هشت‌سالگی (۱۳۳۵) به آموزش موسیقی پرداخت، چراکه کم‌بینایی او سبب شده بود تا نتواند آموزش‌ها را همراه دیگر هم‌کلاسان و به موازات آنان به‌پیش برد و به‌همین دلیل، پدر و مادرش به‌درستی دریافتند که موسیقی می‌تواند گره‌ از بسیاری از مشکلات او بگشاید و او و برادرش را به‌سمت موسیقی سوق دادند.

سه سال بعد، تبحر او و برادرش به اندازه‌ای رسید که توانستند به اجرای موسیقی و شعر در برنامه کودک رادیو شیراز بپردازند.

در کنار اجرای موسیقی و برنامه در رادیو شیراز، فرهاد با استفاده از عینکی مخصوص، توانست خطوط را با زحمت بخواند و دوره ابتدایی را بسیار سریع طی ‌کند.

بعد از آن به تهران آمد و دوره دبیرستان را در تهران گذراند و از اینجا با انوشیروان روحانی، آهنگساز و نوازنده برجسته پیانو آشنا شد و هم او یکی از مشوقان فرهاد برای رفتن به‌سمت نوازندگی آکاردئون شد. فرهاد سپس در دانشگاه شیراز لیسانس گرفت و برای طی دوره‌های فوق لیسانس و دکتری به تهران آمد. بعد از آن و از سال‌های میانی دهه ۵۰، او به‌کسوت معلمی در‌آمد و بعد از انقلاب هم در دانشگاه پیام‌نور به‌عنوان مدرس، سرگرم تدریس شد. آخرین فعالیت‌های آموزشی او تدریس در دانشگاه شهرستان آباده بود.

ازجمله توفیق‌های او، برگزیده‌شدن در جشنواره موسیقی معلولان کشور بود.

فرهاد گرگین‌پور در میان اهالی موسیقی به نوازندگی آکاردئون شهرت دارد و اینکه این ساز را که چندان جدی به‌حساب نمی‌آید، با نغمه‌های منطقه قشقایی آشتی داد.

آکاردئون سازی کلاویه‌دار است و درمیان اهالی موسیقی، سازی فانتزی که عمدتا در مراسم‌ شادیانه از آن استفاده می‌شود. سازی نه‌چندان جدی که  فرهاد گرگین‌پور توانست با بهره‌گیری از هوش موسیقایی و درآمیختن این ساز با نغمه‌های منطقه قشقایی، هویتی تازه به آن بخشد. شاید همان کاری که استادان ابوالحسن صبا و حسین یاحقی با ساز ویلن انجام دادند، که همانا ایرانیزه‌کردن این ساز بود. فرهاد گرگین‌پور نیز چنین نقشی در بومی‌سازی ساز آکاردئون ایفا کرد.

او به‌حق یکی از نمادهای موسیقی منطقه قشقایی است که با مرگش برخی از نغمه‌های ماندگار این منطقه را با خود به خاک برد.