چالش‌های روانشناختی بازماندگان بمباران شیمیایی سردشت | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • سفارت ایران در لبنان اعلام کرد سه هواپیمای ایرانی حامل تیم‌های پزشکی، بیمارستان صحرایی و دیگر کمک‌ها در بیروت به زمین نشستند
  • رییس‌جمهوری فرانسه در بازدید از محل انفجار بیروت تضمین کرد کمک‌های مالی ارسالی به لبنان به دست رهبران فاسد نیفتد
  • بیش از ۴۴ هزار لبنانی با امضای طوماری اینترنتی خواستار کنترل فرانسه بر لبنان در ۱۰ سال آینده شدند
  • وزیر اقتصاد لبنان: با توجه به ظرفیت مالی «بسیار محدود»، بدون کمک‌های خارجی، قادر به مقابله با پیامدهای انفجار نیستیم
  • علیرضا روشن،‌ فعال حقوق بشر خبر داد شمار بالایی از زندانیان فشافویه بدون رعایت تشریفات بهداشتی به محل نگهداری زندانیان سیاسی‌ منتقل شده‌اند
  • در پی انتشار خبرهایی در رسانه‌های اجتماعی درباره خودکشی هم‌زمان چهار دختر نوجوان در بابل، پزشکی قانونی مازندران خودکشی دو دختر نوجوان را تایید کرد
  • سازمان بهزیستی اعلام کرد پذیرش معتادان در مراکز این سازمان در استان‌های قرمز کرونا ممنوع است
  • بر اساس گزارش‌ها، قیمت خرید و فروش ارز، طلا و خودرو در بازار ایران امروز افزایش یافت
  • شرکت مخابراتی «ام‌تی‌ان» آفریقای جنوبی اعلام کرد از خاورمیانه و ایران خارج خواهد شد
  • هم‌زمان با آغاز تعطیلات، تعداد مسافران در فرودگاه مهرآباد تهران به ۳۵ هزار نفر در روز رسید و آزادراه تهران-شمال بسته شد
  • شرکت ملی پالایش نفتی ایران در واکنش به هشداری درباره وجود انبار نفت در منطقه مسکونی شهران در تهران، گفت این انبار امن است و نیازی به انتقال آن نیست
  • کنکور کارشناسی ارشد امروز در سراسر ایران برگزار شد و جمعه و شنبه نیز ادامه دارد
  • قوه قضاییه ایران: جسد قاضی غلامرضا منصوری به خانواده‌اش تحویل و در مشهد دفن شد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

چالش‌های روانشناختی بازماندگان بمباران شیمیایی سردشت

 

با گذشت بیش از سه‌دهه از بمباران شیمیایی سردشت، مردم این شهر و به‌خصوص مصدومان این فاجعه با مخاطرات روانشناختی متعددی روبه‌رو هستند. این نوشته سعی در واکاوی بیشتر این جنبه از وضعیت سلامت بازماندگان بمباران شیمیایی سردشت دارد.

در کنار مشکلات جسمی مصدومان شیمیایی، مهم‌ترین مشکل آسیب‌دیدگان بمباران شیمیایی سردشت عوارض روانشناختی است که سلامت و کیفیت زندگی آنها را به مخاطره جدی انداخته است. از طرفی دیگر، نتایج تحقیقات نشان داده است که وضعيت سلامت روانی و افت کيفيت زندگی مصدومان شیمیایی، مستقيما به وخيم‌تر شدن و تشديد علائم و عوارض جسمانی آنها می‌انجامد.

در نتیجه، آنها در سیکل معیوبی گیر افتاده‌اند که متاسفانه پیامدی غیر از زندگی همراه با درد و رنج توانفرسا برای مصدمان با جراحات ناشی از گازهای شیمیایی ندارد. پژوهش‌ها تاکید دارند که عوارض ناشی از گاز سولفور موستارد یا همان گاز خردل، منجربه ايجاد اختلال‌های روانی می‌گردد و به دليل ايجاد محدوديت‌های خاص برای مصدومان شیمیایی، سبب افت کيفيت زندگی آنها می‌شود که پيامدهای آن، هم از نظر زندگی فردی و هم به لحاظ خانوادگی و اجتماعی، قابل تامل است.

از منظرعلمی، عوارض بمباران شيميايی بر مصدومان شیمیایی سردشت را می‌توان در دو حيطه عوارض اوليه و عوارض ثانويه دسته‌بندی نمود. عوارض اوليه حاصل از اثرات مستقيم شیمیایی گاز خردل است كه به صورت عوارض زودرس (حاد) و ديررس (مزمن) در ارگان‌های مختلف بدن از جمله چشم، پوست، ريه، سيستم گوارشی، سيستم ايمنی، مغز استخوان و سيستم عصبی مركزی بروز می‌نماید و در مواردی موجب بروز انواع سرطان‌ها و عارضه‌های بارداری و فرزندآوری نارس شده است.

در مورد عوارض ثانويه مؤثر بر زندگی فردی مصدومان شيميايی سردشت، می‌توان به شيوع انواع اختلال‌های روانشناختی در میان این افراد اشاره کرد. مهم‌ترین آنها اختلال‌هایی چون افسردگی، اضطراب، اختلال عملکرد جنسی و اختلال‌های خواب هستند که در واقع دیگر ابعاد زندگی مصدومان شیمیایی اعم از خانواده و روابط اجتماعی زندگی‌شان را نیز به طور جدی مختل نموده است.

از یک رویکرد بالینی و در رابطه با حوزه سلامت خانواده، به وضوح روشن است که مشکلات جسمانی و اختلال‌های روانی مصدومان شيميايی، اثرات مستقیم و غيرمستقيم ناگواری بر خانواده آنان گذاشته و عملکردشان را مختل کرده و در کل کيفيت زندگی خانوادگی آنها را کاهش داده و فشار زيادی بر تمامی اعضای خانواده تحميل نموده است.

در اين ميان، همسر در نقش مراقبت‌کننده مصدوم شيميايی، به طور مستقيم تحت تأثير استرس‌هايی قرار دارد که بهداشت روانی او را تهديد می‌کند. پژوهش‌های بالینی از یک سو نشان داده‌اند که عوارض جسمانی و روانی مصدومین شیمیایی، تأثير منفی زيادی بر کيفيت زندگی همسران و فرزندان آنها دارد و در برخی موارد حتی فرزندان و همسر سالم، دچار علائم روانی مشابه فرد مصدوم شده‌اند. این پدیده در علم روانشناسی به عنوان «ضربه ثانويه» یا «اختلال‌های نیابتی» موسوم است. از سویی دیگر، تحقیقات نشان داده که مراقبت کردن همسر از فرد مصدوم تأثير منفی زيادی بر کيفيت روابط او با مصدوم و فرزندان گذاشته است.

همچنین رضايت زناشويی همسران مصدومان شیمیایی، که قربانيان فراموش‌ شده‌اند و از خدمات حمایتی نیز محروم‌اند، با شدت و سرعت بیشتری افت پیدا می‌کند. اين افراد در کنار تحمل اختلال‌های روانشناختی همسر، به‌خصوص اختلال در عملکرد جنسی و خواب در معرض خشونت فيزيکی و روانی همسر مصدوم خود قرار می‌گيرند. آنها هم به خاطر مشکلات همسر و هم به این دلیل که تلاش می‌کنند تا فرزندانشان را از رفتار آسيب‌زای همسر دور نگه دارند، فشار مضاعفی را تحمل می‌کنند که این خود به منبع افزايش خشم تبدیل گشته و اين امر موجب بروز مشکلات متفاوت و تعارض بین زوجین از جمله پرخاشگری و خشونت خانوادگی، مشکلات در روابط جنسی، طلاق عاطفی و قانونی شده و حتی گاه به خودکشی و خودسوزی نیز دامن زده است.

لازم به ذکر است که وضعیت موجود بین والدینی که یک یا هر دو مصدوم شیمیایی هستند، برای فرزندانشان نیز مشکلات متعدد روانی ایجاد کرده و پیامدهای این امر، عملکرد تحصیلی و اجتماعی آنها را مختل نموده و کلاف سردگمی را برایشان ایجاد نموده است.

در رابطه با بُعد اجتماعی زندگی مصدومین شیمیایی باید گفت که نظر به وجود دشواری‌های جسمانی و اختلال‌های روانشناختی، این افراد در برقراری روابط اجتماعی، با اختلال‌های عمده از جمله عدم توانایی حضور در جمع تا حد انزوای اجتماعی روبه‌رو می‌شوند.

در زمینه بُعد معناداری زندگی، مصدومان شیمیایی سردشت با دو چالش روبه‌روهستند. از یک سو، نظر به اینکه خدمات همه‌جانبه متناسب با وضعیت چالش‌انگیز سلامت خود را دریافت نمی‌کنند، کوتاهی‌های مربوطه در این خصوص روی زندگی و سلامت آنان تاثیر گذاشته است. از دگرسو، تکرار فجایع مشابه بمباران شیمیایی سردشت در سطح جهان و برای نمونه اخیرا در سوریه، باعث تشدید آلامشان می‌شود. ناگفته پیداست که این امر اهداف و سیستم ارزشی آنها را مختل کرده و به نوعی معنای زندگیشان را، که ماهیت هر انسانی را شکل می‌دهد، دچار آسیب جدی کرده و متعاقبا ناامیدی بر آنان مستولی گشته است.

 

 

روانشناس و مشاور خانواده
تازه چه خبر؟
استرازنکا، شرکت داروسازی بریتانیایی، روز پنجشنبه ۱۶ مرداد اعلام کرد واکسن کرونای این شرکت در چین تولید خواهد شد. با امضای این قرارداد با شرکت محصولات...More
وانگ ونبین،‌ سخنگوی وزارت خارجه چین،‌ اعلام کرد کشورش با پیش‌نویس قطعنامه آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران مخالف است. ونبین روز پنجشنبه ۱۶...More
مدیرعامل شرکت پخش فرآورده‌های نفتی در واکنش به سخنان رییس کمیته بودجه شورای شهر تهران اعلام کرد که انبار نفت شهران «استانداردهای ایمنی لازم را دارد...More
یک دختربچه یک‌ساله اهوازی پس از سقوط در جوی فاضلاب در یکی از محله‌‌های اهواز جان خود را از دست داد. خبرگزاری ایرنا روز پنجشنبه ۱۶ مردادماه به نقل از...More
ام‌تی‌ان، بزرگترین شرکت مخابراتی در قاره آفریقا، اعلام کرد هم‌زمان با سیاست خروج از خاورمیانه برای تمرکز بر آفریقا، از ایران نیز خارج خواهد شد...More