معیار رضایت در پرونده‌های تجاوز در دادگاه‌های ایران چیست؟ | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • با حکم دیوان عالی آمریکا، دونالد ترامپ نمی‌تواند به عنوان رییس‌جمهوری، مانع بررسی سوابق مالی خود توسط دادستانی فدرال شود
  • برایان هوک،‌ نماینده ویژه آمریکا در امور ایران: پیشنهاد مذاکره حضوری کنسولی به جمهوری اسلامی را دادم، اما پذیرفته نشده است
  • جواد نیک‌بین، نماینده کاشمر، از جمع‌آوری امضا برای «طرح استیضاح و اعلام عدم کفایت» حسن روحانی خبر داد
  • گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل: اقدام آمریکا در کشتن قاسم سلیمانی در عراق و همچنین اقدام ایران برای تلافی آن غیرقانونی بوده است
  • «شورای مدیریت گذار» در نامه‌ای اعتراضی به رییس‌جمهوری چین درباره توافق ۲۵ ساله با ایران نوشت هر پیمانی که مبهم و غیرقابل ارزیابی باشد، باطل است
  • سازمان حقوق بشر ایران: یک مرد در مشهد به اتهام نوشیدن مشروبات الکلی برای ششمین بار، اعدام شده است
  • محسن هاشمی، رییس شورای شهر تهران اعلام کرد قرنطینه‌ دو هفته‌ای تهران ضروری است
  • وزیر آموزش و پرورش ایران: بازگشایی مدارس لزوما همراه با حضور دانش‌آموزان نیست
  • نماینده دولت در استان البرز از افزایش آمار ابتلا، بستری و مرگ‌ومیر ناشی از ویروس کرونا به ویژه در جوانان، خبر داد
  • هشدار موسسه خیریه آکسفام: گرسنگی ناشی از کرونا، از این بیماری بیشتر قربانی خواهد گرفت
  • شمار مبتلایان به کرونا در جهان از مرز ۱۲ میلیون نفر فراتر رفت و شمار جان‌باختگان به مرز ۵۵۰ هزار نفر نزدیک شد
  • مدیریت بحران آذربایجان‌شرقی: آتش‌سوزی در جنگل‌های ارسباران همچنان ادامه دارد
  • حسن روحانی اعلام کرد صادرکنندگان ۲۰ میلیارد یورو ارز حاصل از صادرات غیرنفتی را به ایران بازنگردانده‌اند و دولت ممکن است با آنان برخورد قضایی کند
  • وزارت امور خارجه ایران سخنان وزیر خارجه آمریکا درباره توقیف یک کشتی حامل سلاح‌های ایرانی در آب‌های یمن را «اتهام‌زنی» خواند
  • موسسه علوم و امنیت بین‌المللی: انفجار نطنز باعث عقب‌گرد اساسی در توسعه سانتریفیوژهای پیشرفته ایران می‌شود
  • واکنش سفارت ایران در اوکراین به تازه‌ترین اظهارات وزارت خارجه اوکراین درباره هواپیمای منهدم‌شده: ایران موضوعی برای پنهان کردن و دلیلی برای عدم همکاری ندارد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها، تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet بشنوید

معیار رضایت در پرونده‌های تجاوز در دادگاه‌های ایران چیست؟

 

در آخرین اظهارنظرها پیرامون پرونده تجاوز ایرانشهر، علی موحدی‌راد، دادستان عمومی و انقلاب زاهدان گفته پزشکی قانونی، تجاوز صورت گرفته به یکی از شاکیان را تائید کرده، اما نسبت به شاکی دوم، تنها وقوع رابطه جنسی را احراز کرده است. دادستان زاهدان گفته تعیین این که رابطه جنسی با رضایت صورت گرفته یا با عنف، برعهده قوه قضائیه است. به گفته‌ موحدی‌راد، شاکی سوم حاضر به مراجعه به پزشکی قانونی نشده است.

ابراهیم حمیدی، رئیس کل دادگستری استان سیستان و بلوچستان، تعداد شاکیان پرونده ایرانشهر را ۵ نفر اعلام کرده است که از این تعداد، شکایت۳ نفر در ارتباط با  تجاوز و یک نفر در ارتباط با آدم ربایی و یک نفر نیز در ارتباط با ایراد ضرب و جرح بوده است. این در حالی است که پیشتر امام جمعه ایرانشهر، تعداد دخترانی که در این شهرستان مورد تجاوز قرار گرفته‌اند، را ۴۱ نفر اعلام کرده بود.

برخی از مقامات قضايی کشور با اشاره به این که تنها ۳ شکایت مبنی بر تجاوز در پرونده ایرانشهر مطرح شده است، ادعای تجاوز در سطح وسیع  را تکذیب کرده‌اند. از جمله محمد جعفر منتظری، دادستان کل کشور که از تکذیب موضوع «به ترتیبی که در رسانه‌ها مطرح شده» خبر داده است. دادستان کل کشور حتی از دستور مراجع قضایی مبنی بر تحت تعقیب قرار دادن عامل انتشار خبر تجاوز به دختران ایرانشهر صحبت کرده است. دادستان زاهدان نیز خبر تعرض گسترده در ایرانشهر را با این استدلال که تنها سه شاکی به دادسرا مراجعه کرده‌اند، تکذیب کرد.

 

اما آیا عدم شکایت را می‌توان حمل بر عدم وقوع جرم کرد؟

قانون مجازات اسلامی، برای اثبات جرم تجاوز (زنای به عنف) شرایط سختی را تعیین کرده است. طبق قانون مجازات اسلامی، برای اثبات زنای به عنف، شهادت چهار مرد عادل که وقوع تجاوز را مشاهده کرده باشند و یا ۴ بار اقرار متهم ضروری است؛ هر چند قانون مجازات اسلامی، الزاماً مصونیت متجاوزان و آزارگران جنسی را فراهم نکرده و به قاضی پرونده نیز اجازه می‌دهد تا در صورت نیاز، با استناد به قرائن و شواهد حکم صادر کند، در عمل اما در بسیاری از موارد باعث این مصونیت می‌شود.

مساله اما تنها به مصونیت متجاوز ختم نمی‌شود. طبق قانون مجازات اسلامی، در صورتی که شاکی پرونده تجاوز نتواند عنصر اجبار را ثابت کند، خود نیز ممکن است در مظان دو اتهام قرار گیرد: ۱) اتهام زنا (رابطه جنسی خارج از ازدواج) که مجازات آن حسب مورد ‌شلاق یا اعدام است. ۲) اتهام قذف (نسبت دادن زنا یا لواط به دیگری) که مجازات آن ۸۰ضربه شلاق است.

دادستان زاهدان عنوان کرده است که پزشکی قانونی در مورد یکی از شاکیان پرونده، تنها وقوع رابطه جنسی را تائید کرده و تاکید کرده که قوه قضائیه تعیین خواهد کرد که رابطه رضایتمندانه بوده یا تجاوز. موحدی‌راد، رابطه بین شاکی و متهم را عاملی تعیین کننده در این تصمیم قوه قضائیه عنوان کرده است «باید میزان ارتباط شاکی با متهم از طریق شماره تماس‌ها، پیامک‌ها و شبکه‌های فضای مجازی تعیین شود که مشخص شود این ارتباط با رضایت انجام شده و یا با اکراه، سپس اقدامات نهایی در خصوص این پرونده صورت گیرد. بعضی از این افراد تماس‌های تلفنی بسیار زیادی با متهم داشته‌اند و باید بررسی شود این ارتباط‌ها در حد عرف بوده یا نامشروع که دستگاه قضایی در حال بررسی این موضوع است».

این البته اولین باری نیست که رابطه قبلی متهم و قربانی، عاملی تعیین کننده در احراز عنصر اجبار شناخته می‌شود.

در بسیاری از موارد، صرف احراز رابطه دوستی بین طرفین یا ورود داوطلبانه قربانی به منزل یا محل کار متهم،‌ دلیلی بر رضایت حین تجاوز تلقی می‌شود. این در حالی است که طبق ضوابط حقوق بشری، صرف احراز رابطه دوستی یا حتی زناشویی بین دو شخص، دلیلی بر وجود رضایت حین برقراری رابطه جنسی در نظر گرفته نمی‌شود.

اخیرا کشور سوئد در اقدامی مترقیانه، انفعال یکی از طرفین در اعلام رضایت را، نشانه‌ای از موافقت برای رابطه جنسی ندانسته و کسی را که خواهان رابطه جنسی است، ملزم به اطمینان از رضایت طرف مقابلش می‌کند.

متاسفانه قوانین ایران، در زمینه تجاوز کاستی‌های زیادی دارد. برخی از انواع تجاوز همچون تجاوز در بستر زناشویی اصولا در قوانین کیفری ایران، جرم شناخته نمی‌شوند.

سختی اثبات جرم تجاوز، احتمال در مظان اتهام قرار گرفتن قربانی و دیدگاه قضات پیرامون رضایت قربانی، در عمل باعث انصراف بسیاری از قربانیان از طرح شکایت می‌شود. افزون بر این موارد، در قوانین ایران تنها اجبار آشکار جرم انگاری شده است و اجبار پنهان (در رابطه فرودستی- فرادستی) در نظر گرفته نشده است. به نظر نمی رسد تا اصلاح قوانین مربوط به تجاوز و تغییر نگاه قضات نسبت به رضایت قربانی، بتوان انتظار طرح شکایت از تمامی قربانیان تجاوز را داشت.

 

ایران اینترنشنال
تازه چه خبر؟
ریمون غجر وزیر انرژی لبنان، اعلام کرد که کشورش تاکنون هیچ تصمیمی برای گفت‌وگو با جمهوری اسلامی ایران جهت واردات نفت از این کشور نگرفته است. این در...More
برایان هوک،‌ نماینده ویژه آمریکا در امور ایران،‌ ضمن اشاره به از دست رفتن «فرصت‌های خوب» برای ایران به دلیل رد مذاکره مستقیم، اعلام کرد پیشنهاد...More
جواد نیک‌بین، نماینده کاشمر، در توییتی از جمع‌آوری امضا برای «طرح استیضاح و اعلام عدم کفایت» حسن روحانی خبر داد. او در مصاحبه با وب‌سایت «دیده‌بان...More
انی‌یس کالامار، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر، در گزارشی اعلام کرد هم اقدام آمریکا در کشتن قاسم سلیمانی، فرمانده پیشین نیروی قدس سپاه...More
سازمان حقوق بشر ایران خبر داد که روز چهارشنبه ۱۸ تیرماه، یک مرد در مشهد به اتهام نوشیدن مشروبات الکلی برای ششمین بار، اعدام شده است. به گزارش این...More