سرخط خبرها

  • نیروهای کرد مستقر در شمال شرق سوریه: ترکیه اجازه تخلیه غیرنظامیان را از مناطق جنگی نمی‌دهد
  • مقام‌های رسمی روسیه با بشار اسد در سوریه دیدار کردند
  • ده‌ها هزار تن در لندن در اعتراض به توافق جدید خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا گرد هم آمدند
  • علی مطهری: محمود احمدی‌نژاد به درستی می‌گفت که مسئول اجرای قانون اساسی است
  • میشل عون،رئیس جمهور لبنان: طرح اطمینان بخشیدن به حل بحران اقتصادی روز یکشنبه بررسی می‌شود
  • برایان هوک: با پایان تحریم‌های تسلیحاتی ایران، بزرگترین دولت حامی تروریست می‌تواند تسلیحات پیشرفته داشته باشد
  • شکسته شدن یک سد در سیبری دست‌کم ۱۵ کشته بر جای گذاشت
  • پلیس استرالیا یک مرد عراقی را به دلیل دست داشتن در قاچاق پناهجویانی که ۱۸ سال پیش غرق شدند را بازداشت کرد
  • تاخیر برگزیت در پارلمان بریتانیا تصویب شد، اما جانسون می‌گوید همچنان به دنبال خروج بدون تاخیر است
  • وزير خارجه بحرين: سلاح و مواد منفجره ارسال شده از سوی ایران،می‌تواند نیمی از منامه پایتخت این کشور را نابود کند
  • شهردار شهر بارسلون خواستار برقراری آرامش از طرف معترضان طرفدار استقلال کاتالونیا شد
  • فیلم مسخره باز به کارگردانی همایون غنی زاده در جشنواره فیلم ورشو جايزه ويژه هيئت داوران را به خود اختصاص داد
  • یارانه نقدی ۴۰۰ هزار نفر از یارانه‌بگیران همزمان با واریز یارانه نقدی مهرماه قطع شد
  • رئیس پلیس تهران از آماده‌باش پلیس پایتخت برای تأمین امنیت پیاده‌روی جاماندگان اربعین خبر داد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

zarif.jpg

محمد‌جواد ظریف
محمد‌جواد ظریف

سفر ظریف چرا لغو شد؟

 

با لغو سفر ظریف به اجلاس اقتصادی – سیاسی داووس،آن هم در شرایطی که او خود را برای رفتن به سفر مهیا کرده بود و مهم‌ترین ایده‌ی پیشنهادی ایران را برای نشست داووس، چند روز قبل از سفر، با عنوان «شبکه‌سازی امنیتی» و «تشکیل مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای در خلیج فارس»، در نشریه‌ی اقتصادی فایننشیال‌تایمز بریتانیا منتشر کرده بود، این پرسش در افکار عمومی مطرح شد که دلیل لغو ناگهانی سفرظریف  چه بوده است؟ 

سخنگوی وزارت امور خارجه، لغو ناگهانی سفر ظریف را به‌دلیل ضرورت حضور او برای انجام تغییر تشکیلاتی چارت سازمانی وزارت خارجه عنوان کرده است. اما از آن‌جایی که این نوع سفرهای مهم دیپلماتیک، از مدت‌ها قبل برنامه‌ریزی می‌شود، اجرایی‌شدن تغییر تشکیلات سازمانی، لزومی نداشت با چنین سفر مهمی هم‌زمان تنظیم شود؛ مضاف‌بر این‌که اصولاً بعد از ۴/۵ سال وزارت  دکت رظریف، این مسأله، امر چندان اضطراری‌ای نبود که نشود آن را چند روز به‌تعویق انداخت؛ لذا به‌خوبی روشن می‌شود که این، تنها توجیهی برای پوشش تبلیغاتی دلیل لغو سفر است.

در واقع، با توجه به اهمیت نشست داووس در سوئیس از لحاظ سطح بالای دیپلماتیک  شرکت‌کنندگان و نیز حضور سرمایه‌گذاران بین‌المللی و نیز نمایندگان برجسته‌ی رسانه‌های جهانی، فرصت بسیار مهمی برای تبیین مواضع سیاسی-اقتصادی ایران و انجام گفت‌وگوها به‌منظور تشویق سرمایه‌گذاران برای حضور در ایران، از دست رفت. برخی کارشناسان گفته‌اند با توجه به اعتراضات داخلی در شهرهای مختلف ایران و نیز افزایش قیمت ارز در بازار و نارسایی اقتصادی سیستم، ظریف ترجیح داد به این سفر نرود؛ چون حرفی نویی برای عرضه نداشت.  برخی نیز به تضعیف او ازسوی رییس دفتر دولت روحانی اشاره می‌کنند. محمود واعظی که روابط چندان حسنه‌ای با ظریف ندارد و درسال ۹۲، مایل بود خود در جای ظریف بنشیند، با آوردن تخت‌روانچی به نهاد ریاست‌جمهوری، عملاً به تضعیف تیم ظریف دست زده است و فشارهای سنگینی، از همه جهت، بر روی ظریف وارد می آید که او ترجیح داده است با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی، به این سفر نرود . اما برخلاف چنین ادعاهایی، قراین و شواهد و نیز تجربه‌ی تاریخی درمورد این نوع لغو تصمیمات و سفرها، نشان می‌دهد که این کار، با دخالت و دستور آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و علی‌رغم تمایل و نظر کارشناسی  ظریف و وزارت خارجه برای حضور در نشست، انجام شده است؛ اماباید دید که چه دلایلی در پشت این تصمیم‌گیری رهبر جمهوری اسلامی ایران،  وجود داشته است :

 

الف-انجام مذاکرات بیرون دولت  

به‌نظر می‌رسد که رهبر جمهوری اسلامی ایران، تصمیم گرفته است مانند دوره‌ی احمدی‌نژاد، کانال خارج از دولت را برای مذاکره با قدرت‌های عمده‌ی غربی،  به‌ویژه آمریکا و دولت ترامپ، فعال کند . برای این کار، نهاد رهبری، علی‌اکبر ولایتی را در نظر گرفته است، تا بتواند کنترل کامل مذاکرات با غرب را از دست دولت خارج کند و دولت روحانی، نتواند این مذاکرات را مدیریت کند و یا امتیازی از این بابت نصیب خود کند. در این میان، ظاهراً قرار بوده که مذاکراتی میان هیأت ایرانی و آمریکایی  نیز در داووس صورت بگیرد، ولی ظاهراً قبل از انجام سفر، شرایط جدیدی را برای مذاکرات مطرح می‌کند که منجر به مخالفت ایران می‌شود.  

 

ب- فضای خصمانه‌ی نشست داووس

با توجه به حضور همزمان سطح بالای رهبران آمریکا و اسراییل  در کنفرانس که برای اولین‌بار صورت می‌گرفت و هردو، از مخالفان سرسخت برجام بودند و یک بسیج عمومی سیاسی  برای مقابله با ایران، به‌راه انداخته بودند و نیز به ترغیب شرکت‌ها و کمپانی‌ها برای عدم حضور در ایران پرداخته بودند، فضای این نشست، چندان به‌نفع ایران نبود. در این میان، شرکت وزیر امور خارجه‌ی عربستان سعودی نیز در این نشست، با توجه به روابط خصومت‌آمیز آن کشور با ایران در منازعات منطقه‌ای، مزید بر علت شده بود.

در تعامل با چنان فضایی، دو سیاست راهبردی مطرح شد.  نظر کارشناسی وزارت خارجه و ظریف، آن بود که خالی‌کردن میدان و سپردن نشست به مخالفان ایران، کاری است علیه دیپلماسی عمومی کشور و لذا باید ایران در این کنفرانس، فعالانه شرکت کند و پیشنهاد جدید وزارت‌خارجه برای حل مشکلات امنیت منطقه‌ای و ایجاد مجمع گفت‌وگوی خلیج فارس، می‌تواند مبنای بحث در کنفرانس قرار گیرد .

ولی ظاهراً شورای روابط خارجی که سعید جلیلی در آن نقش فعالی دارد، با توجه به فضای کنفرانس، توصیه‌ی راهبردیش به رهبری، آن بوده است که آقای ظریف و هیأت ایرانی، در نشست شرکت نکند . در این میان، به‌نظر می‌رسد که رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز این توصیه را پذیرفته است .

 

ج- رفتار دیپلماتیک ایران به‌منظور آماده‌سازی برای خروج از برجام

رهبر جمهوری اسلامی ایران، با توجه به این‌که ممکن است ترامپ دستور خروج از برجام را بدهد، دستورداده بود، همه‌ی سازمان‌های ذی‌ربط، اقدامات مقتضی را برای خروج از برجام، انجام دهند. از جنبه‌ی دیپلماتیک نیز توصیه‌ی رهبر جمهوری اسلامی ایران، این است که باید از موضع بالا برخورد شود و نباید مرعوب دشمنان شد، تا اقدامات مقتضی برای خروج از برجام، تهیه شود. درنتیجه، از این زاویه نیز رهبر معتقد بود که شرکت در این اجلاس، هم بی‌حاصل است و ممکن است ظریف نتواند از موضع بالا و مقتدرانه در کنفرانس شرکت کند و هم ممکن است موضع انعطاف‌پذیر ایران، پیام نادرستی را به آمریکایی‌ها منتقل کند و به‌نوعی، آن‌ها را گستاخ‌تر کند .

 

د- نتیجه‌گیری

درمجموع می‌توان گفت که رهبر جمهوری اسلامی ایران، به‌خاطر آن‌که می‌خواهد کنترل گفت‌وگو با دولت ترامپ و قدرت‌های غربی را خود در دست بگیرد و از اختیار دولت روحانی خارج کند  و از کانال جدیدی با آن‌ها وارد گفت‌وگو شود  و نیز به‌دلیل فضای خصمانه‌ی نشست، درمجموع ترجیح داد که اجلاس و حضور ظریف و فعالیت دیپلماتیک او، اعتبار جدیدی برای دولت ایجاد نکند و یا پیام نرمی به غربی‌ها منتقل نشود و آن‌ها را برای اعمال فشار بر روی ایران، درمورد افزودن الحاقیه به برجام و نیز ایجاد محدودیت و صدور قطع‌نامه‌ی جدید درمورد  فعالیت‌های موشکی ایران ترغیب نکند و روحیه‌ی تهاجمی به آن‌ها نبخشد. با سفر ظریف، علی‌رغم نظر کارشناسی او برای حضور در داووس مخالفت کرد که منجر به لغو سفر، یک روز پیش از آغاز نشست شد و مخالفان ایران، ازجمله ترامپ و نتانیاهو نیز فضاسازی‌هایی جدی‌ علیه ایران و برجام انجام دادند، بدون آن‌که  ایران بتواند از فضای رسانه‌ای اجلاس، در نقد مخالفان و تببین منافع برجام در حفظ امنیت بین‌المللی، استفاده کند. تصمیم حضور پیدا نکردن ظریف در داووس،  بار دیگر نشان داد که هنوز در مورد مسائل مهم دیپلماتیک، اختلافات درون نهادهای قدرت و نیز عدم درک سنجیده از منافع ملی ایران، می‌تواند فرصت‌های دیپلماتیک را از کشور سلب کند.

 

 

کارشناس مسائل سیاسی
تازه چه خبر؟
همزمان با تمهیدات دستگاه‌های دولتی جمهوری اسلامی ایران برای برگزاری مراسم اربعین در کربلا، بلیط اتوبوس برخی مسافران داخلی لغو شده و آژانس‌های مسافرتی...بیشتر بخوانید
شیخ خالد بن احمد آل خلیفه، وزیر خارجه بحرین، در گفت‌وگو با روزنامه عربی «الشرق الاوسط» بار دیگر ایران را به ارسال سلاح به کشورش متهم کرد. آل خلیفه...بیشتر بخوانید
رییس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان از برکناری و انفصال موقت از خدمت مسئولان و عاملان مرتبط با حادثه سقوط بیمار از تخت در اتاق عمل بیمارستان محمدی...بیشتر بخوانید
یارانه نقدی ۴۰۰ هزار نفر دیگر تحت عنوان «یارانه‌بگیران غیرنیازمند» از بامداد جمعه و همزمان با واریز یارانه نقدی مهرماه قطع شد و به این ترتیب مجموع...بیشتر بخوانید
رشید حیدری مقدم، رییس دانشگاه علوم پزشکی ابن سینای همدان، جان‌باختن یک مادر باردار دیگر را در این بیمارستان تایید کرد. حیدری مقدم گفت: «یک خانم ۳۳...بیشتر بخوانید