سفر ظریف چرا لغو شد؟ | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • شاهزاده رضا پهلوی: درحالی که رژیم در ایران منابع ملی ما را غارت می‌کند تا ترور و ویرانی صادر کند، منطقه گام‌های مهمی به سمت صلح و پیشرفت برمی‌دارد
  • شاهزاده رضا پهلوی: وقتی رژیم جمهوری اسلامی نابود شد، ایران روابط سازنده با ملت‌ها در خاورمیانه و فرای آن برقرار می‌کند
  • کارگران معترض نیشکر هفت‌تپه در شصتمین روز اعتصاب، مقابل فرمانداری شوش تجمع کردند
  • دونالد ترامپ اعلام کرد در صورت پیروزی در انتخابات، ظرف «۳۰ روز» به یک توافق با ایران خواهد رسید
  • نمایندگی ایران در سازمان ملل اقدام آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران را غیرقانونی خواند و از شورای امنیت خواست در برابر آن مقاومت کند
  • اسرائیل و امارات ‌متحده‌ عربی اعلام کردند با حمایت آمریکا به توافقی تاریخی برای عادی کردن روابط بین دو کشور رسیده‌اند
  • دبیرکل سازمان ملل عادی‌سازی روابط بین اسرائیل و امارات متحده عربی را تبریک گفت
  • وزیر خارجه بحرین از تعلیق الحاق کرانه باختری به اسرائیل و توافق ابوظبی و تل‌آویو استقبال کرد
  • جو بایدن، نامزد دموکرات‌ها برای انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا، توافق اسرائیل و امارات متحده عربی را شجاعانه خواند
  • حسین امیرعبدالهیان، دستیار ویژه رییس مجلس در امور بین‌الملل، توافق امارات متحده عربی برای عادی‌سازی روابط با اسرائیل را «خطای راهبردی» خواند
  • تشکیلات خودگردان فلسطینی در بیانیه‌ای اقدام امارات متحده عربی در عادی‌سازی روابط با اسرائیل را «خیانت به قدس و فلسطین» خواند
  • برایان هوک، نماینده پیشین ویژه آمریکا در امور ایران، صلح بین عرب‌ها و اسرائیل را «بدترین کابوس ایران» توصیف کرد
  • جارد کوشنر، مشاور رئیس‌جمهور آمریکا: اگر ایران بخواهد مذاکره کند دونالد ترامپ اهل معامله است
  • مقام‌های عربستان سعودی از ساقط کردن یک پهپاد و دو موشک بالستیک حوثی‌های یمن در مسیر رسیدن به خاک این کشور خبر دادند
  • محمدجواد ظریف، وزیر خارجه ایران، برای دیدار با مقام‌های لبنان وارد بيروت شد
  • آمریکا اعلام کرد پلیس فدرال این کشور (اف‌بی‌آی) در تحقیقات درباره انفجار اخیر در بندر بیروت شرکت می‌کند
  • وزیر خارجه اسرائیل اعلام کرد «مردم لبنان از نظر اقتصادی و سیاسی از سوی حزب‌الله گروگان گرفته شده‌اند»
  • رییس بنیاد شهید و امور ایثارگران اعلام کرد یک چهارم استخدامی‌های شهریور ماه دولت به فرزندان شهدا و جانبازان بالای ۷۰ درصد اختصاص خواهد یافت
  • استانداری خراسان رضوی: از ابتدای امسال تاکنون ۱۳۰ هزار پناهنده افغان به صورت داوطلبانه از طریق مرز دوغارون به کشور خود بازگشتند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

سفر ظریف چرا لغو شد؟

 

با لغو سفر ظریف به اجلاس اقتصادی – سیاسی داووس،آن هم در شرایطی که او خود را برای رفتن به سفر مهیا کرده بود و مهم‌ترین ایده‌ی پیشنهادی ایران را برای نشست داووس، چند روز قبل از سفر، با عنوان «شبکه‌سازی امنیتی» و «تشکیل مجمع گفت‌وگوی منطقه‌ای در خلیج فارس»، در نشریه‌ی اقتصادی فایننشیال‌تایمز بریتانیا منتشر کرده بود، این پرسش در افکار عمومی مطرح شد که دلیل لغو ناگهانی سفرظریف  چه بوده است؟ 

سخنگوی وزارت امور خارجه، لغو ناگهانی سفر ظریف را به‌دلیل ضرورت حضور او برای انجام تغییر تشکیلاتی چارت سازمانی وزارت خارجه عنوان کرده است. اما از آن‌جایی که این نوع سفرهای مهم دیپلماتیک، از مدت‌ها قبل برنامه‌ریزی می‌شود، اجرایی‌شدن تغییر تشکیلات سازمانی، لزومی نداشت با چنین سفر مهمی هم‌زمان تنظیم شود؛ مضاف‌بر این‌که اصولاً بعد از ۴/۵ سال وزارت  دکت رظریف، این مسأله، امر چندان اضطراری‌ای نبود که نشود آن را چند روز به‌تعویق انداخت؛ لذا به‌خوبی روشن می‌شود که این، تنها توجیهی برای پوشش تبلیغاتی دلیل لغو سفر است.

در واقع، با توجه به اهمیت نشست داووس در سوئیس از لحاظ سطح بالای دیپلماتیک  شرکت‌کنندگان و نیز حضور سرمایه‌گذاران بین‌المللی و نیز نمایندگان برجسته‌ی رسانه‌های جهانی، فرصت بسیار مهمی برای تبیین مواضع سیاسی-اقتصادی ایران و انجام گفت‌وگوها به‌منظور تشویق سرمایه‌گذاران برای حضور در ایران، از دست رفت. برخی کارشناسان گفته‌اند با توجه به اعتراضات داخلی در شهرهای مختلف ایران و نیز افزایش قیمت ارز در بازار و نارسایی اقتصادی سیستم، ظریف ترجیح داد به این سفر نرود؛ چون حرفی نویی برای عرضه نداشت.  برخی نیز به تضعیف او ازسوی رییس دفتر دولت روحانی اشاره می‌کنند. محمود واعظی که روابط چندان حسنه‌ای با ظریف ندارد و درسال ۹۲، مایل بود خود در جای ظریف بنشیند، با آوردن تخت‌روانچی به نهاد ریاست‌جمهوری، عملاً به تضعیف تیم ظریف دست زده است و فشارهای سنگینی، از همه جهت، بر روی ظریف وارد می آید که او ترجیح داده است با توجه به شرایط سیاسی و اقتصادی، به این سفر نرود . اما برخلاف چنین ادعاهایی، قراین و شواهد و نیز تجربه‌ی تاریخی درمورد این نوع لغو تصمیمات و سفرها، نشان می‌دهد که این کار، با دخالت و دستور آیت‌الله خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران و علی‌رغم تمایل و نظر کارشناسی  ظریف و وزارت خارجه برای حضور در نشست، انجام شده است؛ اماباید دید که چه دلایلی در پشت این تصمیم‌گیری رهبر جمهوری اسلامی ایران،  وجود داشته است :

 

الف-انجام مذاکرات بیرون دولت  

به‌نظر می‌رسد که رهبر جمهوری اسلامی ایران، تصمیم گرفته است مانند دوره‌ی احمدی‌نژاد، کانال خارج از دولت را برای مذاکره با قدرت‌های عمده‌ی غربی،  به‌ویژه آمریکا و دولت ترامپ، فعال کند . برای این کار، نهاد رهبری، علی‌اکبر ولایتی را در نظر گرفته است، تا بتواند کنترل کامل مذاکرات با غرب را از دست دولت خارج کند و دولت روحانی، نتواند این مذاکرات را مدیریت کند و یا امتیازی از این بابت نصیب خود کند. در این میان، ظاهراً قرار بوده که مذاکراتی میان هیأت ایرانی و آمریکایی  نیز در داووس صورت بگیرد، ولی ظاهراً قبل از انجام سفر، شرایط جدیدی را برای مذاکرات مطرح می‌کند که منجر به مخالفت ایران می‌شود.  

 

ب- فضای خصمانه‌ی نشست داووس

با توجه به حضور همزمان سطح بالای رهبران آمریکا و اسراییل  در کنفرانس که برای اولین‌بار صورت می‌گرفت و هردو، از مخالفان سرسخت برجام بودند و یک بسیج عمومی سیاسی  برای مقابله با ایران، به‌راه انداخته بودند و نیز به ترغیب شرکت‌ها و کمپانی‌ها برای عدم حضور در ایران پرداخته بودند، فضای این نشست، چندان به‌نفع ایران نبود. در این میان، شرکت وزیر امور خارجه‌ی عربستان سعودی نیز در این نشست، با توجه به روابط خصومت‌آمیز آن کشور با ایران در منازعات منطقه‌ای، مزید بر علت شده بود.

در تعامل با چنان فضایی، دو سیاست راهبردی مطرح شد.  نظر کارشناسی وزارت خارجه و ظریف، آن بود که خالی‌کردن میدان و سپردن نشست به مخالفان ایران، کاری است علیه دیپلماسی عمومی کشور و لذا باید ایران در این کنفرانس، فعالانه شرکت کند و پیشنهاد جدید وزارت‌خارجه برای حل مشکلات امنیت منطقه‌ای و ایجاد مجمع گفت‌وگوی خلیج فارس، می‌تواند مبنای بحث در کنفرانس قرار گیرد .

ولی ظاهراً شورای روابط خارجی که سعید جلیلی در آن نقش فعالی دارد، با توجه به فضای کنفرانس، توصیه‌ی راهبردیش به رهبری، آن بوده است که آقای ظریف و هیأت ایرانی، در نشست شرکت نکند . در این میان، به‌نظر می‌رسد که رهبر جمهوری اسلامی ایران نیز این توصیه را پذیرفته است .

 

ج- رفتار دیپلماتیک ایران به‌منظور آماده‌سازی برای خروج از برجام

رهبر جمهوری اسلامی ایران، با توجه به این‌که ممکن است ترامپ دستور خروج از برجام را بدهد، دستورداده بود، همه‌ی سازمان‌های ذی‌ربط، اقدامات مقتضی را برای خروج از برجام، انجام دهند. از جنبه‌ی دیپلماتیک نیز توصیه‌ی رهبر جمهوری اسلامی ایران، این است که باید از موضع بالا برخورد شود و نباید مرعوب دشمنان شد، تا اقدامات مقتضی برای خروج از برجام، تهیه شود. درنتیجه، از این زاویه نیز رهبر معتقد بود که شرکت در این اجلاس، هم بی‌حاصل است و ممکن است ظریف نتواند از موضع بالا و مقتدرانه در کنفرانس شرکت کند و هم ممکن است موضع انعطاف‌پذیر ایران، پیام نادرستی را به آمریکایی‌ها منتقل کند و به‌نوعی، آن‌ها را گستاخ‌تر کند .

 

د- نتیجه‌گیری

درمجموع می‌توان گفت که رهبر جمهوری اسلامی ایران، به‌خاطر آن‌که می‌خواهد کنترل گفت‌وگو با دولت ترامپ و قدرت‌های غربی را خود در دست بگیرد و از اختیار دولت روحانی خارج کند  و از کانال جدیدی با آن‌ها وارد گفت‌وگو شود  و نیز به‌دلیل فضای خصمانه‌ی نشست، درمجموع ترجیح داد که اجلاس و حضور ظریف و فعالیت دیپلماتیک او، اعتبار جدیدی برای دولت ایجاد نکند و یا پیام نرمی به غربی‌ها منتقل نشود و آن‌ها را برای اعمال فشار بر روی ایران، درمورد افزودن الحاقیه به برجام و نیز ایجاد محدودیت و صدور قطع‌نامه‌ی جدید درمورد  فعالیت‌های موشکی ایران ترغیب نکند و روحیه‌ی تهاجمی به آن‌ها نبخشد. با سفر ظریف، علی‌رغم نظر کارشناسی او برای حضور در داووس مخالفت کرد که منجر به لغو سفر، یک روز پیش از آغاز نشست شد و مخالفان ایران، ازجمله ترامپ و نتانیاهو نیز فضاسازی‌هایی جدی‌ علیه ایران و برجام انجام دادند، بدون آن‌که  ایران بتواند از فضای رسانه‌ای اجلاس، در نقد مخالفان و تببین منافع برجام در حفظ امنیت بین‌المللی، استفاده کند. تصمیم حضور پیدا نکردن ظریف در داووس،  بار دیگر نشان داد که هنوز در مورد مسائل مهم دیپلماتیک، اختلافات درون نهادهای قدرت و نیز عدم درک سنجیده از منافع ملی ایران، می‌تواند فرصت‌های دیپلماتیک را از کشور سلب کند.

 

 

کارشناس مسائل سیاسی
تازه چه خبر؟
یوسف پریدار، رییس دانشگاه علوم پزشکی دزفول گفت که «وضعیت دزفول، شوش و‌ گتوند به لحاظ شیوع کرونا سفید اعلام شده است ولی همچنان چگالی تست ما بالای ۳۰...More
محسن حسینی، مدیرعامل آب و فاضلاب گیلان، گفت که نشت گاز کلر تصفیه‌خانه آب بازکیاگوراب لاهیجان، دست‌‌کم دو مصدوم برجا گذاشت و پس از یک ساعت مهار شد...More
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو خبر داد که هادی خدری، کولبر ۲۲ ساله، روز پنج‌شنبه با شلیک نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی در مرز «هەنگەژال» در بانە کشته شده...More
مدیرکل موزه‌های وزارت میراث فرهنگی اعلام کرد که فرش‌های موزه ملی فرش در مدت دو ماه قطع بودن برق این موزه آسیب ندیده‌اند. محمدرضا کارگر گفت که در این...More
استاندار تهران از تمدید محدودیت‌ها و دورکاری کارکنان دستگاه‌های اجرایی و همچنین لغو طرح ترافیک تا پایان مرداد خبر داد. انوشیروان محسنی‌بندپی گفت که...More