سرخط خبرها

  • شمار مبتلایان به ویروس کرونا در جهان از مرز یک میلیون نفر گذشت و تعداد جانباختگان نیز به ۵۶ هزار نفر رسید
  • در پی شیوع کرونا، به حدود نیمی از جمعیت جهان، گفته شده در خانه‌های خود بمانند که به گفته محققان این موضوع باعث کاهش لرزش‌های زمین شده است
  • گروهی از کنشگران ایرانی در نامه‌ای از صندوق بین المللی پول خواستند، وام ۵ میلیارد دلاری که توسط جمهوری اسلامی درخواست شده، به طور مستقیم در اختیار دولت ایران قرار نگیرد
  • طی یک روز گذشته، نیویورک با ۵۶۲ مورد فوتی بر اثر کرونا، بیشترین آمار جان‌باختگان در آمریکا را به ثبت رساند
  • دولت آمریکا به شهروندانش توصیه کرد برای جلوگیری از شیوع کرونا از ماسک استفاده کنند
  • به گزارش روزنامه آربی‌سی، تجهیزات پزشکی اهدا شده از طرف روسیه به آمریکا، ساخت یکی از شرکت‌هایی بوده که از سال ۲۰۱۴ تحت تحریم‌های آمریکا است
  • دونالد ترامپ با بیان اینکه «آمریکا با یک دشمن نامرئی در جنگ است»، گفت: برای مهار کرونا، بیش از پیش از کمک‌های ارتش آمریکا استفاده خواهد شد
  • اطلاعیه ستاد ملی مدیریت کرونا: فعالیت واحدهای تولیدی از 16 فروردین بلامانع خواهد بود، اما تعطیلی واحدهای توزیعی و خدماتی تا اطلاع ثانوی تمدید شد
  • فرماندار شهر فهرج، استان کرمان اعلام کرد که هم‌اکنون غلظت ریزگردها در این شهر ۷۸ برابر حد مجاز است
  • پلیس راه راهور ناجا: ۲۰۰ هزار راننده از ۷ فروردین، به شهرهایشان برگشت داده شده و ۱۱ هزار راننده نیز جریمه شدند
  • مدیرکل میراث فرهنگی و گردشگری استان کرمان از خسارت ۲۱۸ میلیارد تومانی به این حوزه، در پی شیوع کرونا خبر داد
  • روپرت کلویل، سخنگوی حقوق بشر سازمان ملل، خواهان پاسخگویی مقام‌های ایران درباره مرگ دانیال زین‌العابدینی، نوجوان ایرانی محبوس در زندان شد
  • ایران اینترنشنال به نقل از منابع آگاه: شمار جانباختگان ویروس کرونا در ایران، با افزایش ۵ درصدی آمار مرگ و میر در عرض تنها ۲۴ ساعت، به دست‌کم ۷۰۶۵ نفر رسید
  • بنا بر اطلاعاتی که به ایران اینترنشنال رسیده، ابتلا به ویروس کرونا، روز چهاردهم فروردین ماه، نسبت به روز گذشته، رشد ۳۷ درصدی داشته است
  • محمدصابر ملک رئیسی، زندانی سیاسی تبعیدی در زندان مرکزی اردبیل: دادستان در واکنش به درخواست مرخصی‌ام گفت، نفس کشیدن برای تو حرام است
  • جمعی از کنشگران مدنی و سیاسی با انتشار بیانیه‌ای، خواستار تشکیل «کمیته امداد ملی» با حضور نمایندگان سازمان‌های مردم‌نهاد و سازمان نظام پزشکی زیر نظر سازمان بهداشت جهانی، شدند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

بادکنک نظام و براندازان

 

نظام سیاسی در ایران مثل هر حکومتی که در وضعیت بحرانی افتاده، باد کرده است. تورم نظام سیاسی همچون بادکنکی حجم زیادی از فضاها را در طول و عرضِ تاریخ و جغرافیا اشغال کرده است. نظامی متورّم و اشغال‌گر - اما خالی از هژمونی - که حجم‌اش حیاتش را به مخاطره انداخته است؛ همچون بادکنکی که بیش از توانش باد شده است. این وضعیت ماهیت مشترک نظام‌های محتضر است. برای همین از سقوط شوروی گرفته تا شاه سابق، کسی انفجار بادکنک را تا چندی قبل از آن پیش‌بینی نمی‌کرد. همگان، هیکل تنومند و حجم بزرگ دولت را می‌دیدند که در تمام آن سال‌ها باد شده و خودش را بزرگ و بزرگ‌تر کرده بود.

 همچون هر ساختار سیاسیِ در احتضاری، مثل مریضی که ورم می‌کند، نظام، باد کرده است. این باد کردن محصول گسترش دادن پلیسی دولت در طول سال‌های حکمرانی بوده است. دولت ضعیف در عصر رسانه‌ و اطلاعات که سعی کرده در تمام ارکان و شئونات مردم، فضاهای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و هنری به قصد تنظیم و کنترل، مداخله کند و تمام این منافذ را که مربوط به جامعه مدنی بوده، اشغال نماید، کلیتی ساخته که به مرور زمان از هژمونی خالی شده و فقط از آن، پوسته‌ ورم‌کرده‌اش باقی مانده است. با از بین رفتن ماده‌ درونی آن، غشای نازکی از تعیین سرحدات و مرزهای کنش سیاسیِ علنی مانده که توسط دستگاه‌ها و سیاست‌های قهری، از آن پاسداری می‌شود.

از سوی دیگر، این بادکنک تمثیلی برای یک نظام زبانی-گفتمانی و عقیدتی نیز هست که در وضعیت بحرانی، همه‌ کسانی که در تاریخ، نقشی در نظام سیاسی فعلی داشته‌اند را فارغ از مواضعِ اکنون‌شان، استیضاح کرده و به عنوان متهم، زیر پوسته نازک خود، جمع کرده است. این تصور تا حدی گسترش و تعمیق یافته که به عنوان مثال افرادی چون محسن مخملباف دوباره، اما اینبار در ساحت ذهن، به «عنصر نظام» تبدیل شده‌اند.

بنابراین ما با دو واقعیت سیاسی متناظر مواجه هستیم: اول بادکنک بزرگی که به خواست حکومت قرار بوده تمام سطوح و حوزه‌ها را در بر بگیرد، اما امروزه با از دست دادن هژمونی‌اش فقط پوسته نازکی از آن باقی مانده؛ و دیگر این واقعیت که این تورم تنها در برگیرنده جامعه مدنی یا حوزه‌های مختلف فرهنگی، سیاسی واقتصادی نیست بلکه با کِش آمدن در تاریخ، تمامی افرادی که به نوعی در این ساختار مداخله‌ای داشته‌اند را دربرگرفته و در مظان اتهام قرار داده است. ما با فضایی روبه‌رو هستیم که افرادی در مظان اتهام همکاری با رژیم قرار گرفته‌اند که تا چندی پیش با عملکردها و مقاومت‌های‌شان از این اتهام خودشان را در افکار عمومی تبرئه کرده بودند.

نظام تا حد انفجار باد کرده است. لازم نیست که موارد و نشانه‌های بحران ذکر شود. بهتر از هرجا وضعیت بحرانی را در افکار عمومی می‌توان شناسایی کرد. در حوالی انقلاب ۵۷ به همان اندازه که به جمعیتِ واقعی انقلابیون اضافه می‌شد، به جمعیتِ ذهنیِ طرفداران و حامیان نظام شاهنشاهی نیز در افکار عمومی اضافه می‌شد. بسیاری را مردم با نام ساواکی یا ضداسلام و خلق معرفی و نفی می‌کردند، و این وضعیت از محصولات بادکنکِ نظام شاهنشاهی بود. برای همین اصلا عجیب نیست که بسیاری از افراد نه تنها بدون حمایت متأخر از نظام، بلکه با وجود سال‌ها مقاومت و مبارزه و فعالیت مدنی به یک باره به دلایلی ویژه به درون کاست نظام تبعید شده‌اند.

در این وضعیت حتی دستاوردهای قبلی جامعه در یارگیری از حکومت و تغییر در باورهای مدافعان سیستم  - در طی همه این سال‌ها - نادیده گرفته شد. موسوی و منتظری و تاجزاده و یزدی و حتی فروهر و سحابی دوباره به پست‌های قبلی‌شان در حکومت بازگشتند و بخشی از واقعیت به نفع ایدئولوژی تازه (براندازی) نفی شد. مساله‌ی خلوص (پیوریتی) به گونه‌ای شبه‌دینی، همانطور که در ابتدای حکومت برای سردمداران نظام مطرح بود، به میدان آمد و سازوکارهای جهش به تاریخ و استناد به نقل قول رونق گرفت. در روز حمایت زهرا رهنورد از حجاب اختیاری، بریده روزنامه‌ای برای نزدیک به چهل سال پیش منتشر شد که در آن وی از حجاب دفاع کرده بود. روزِ تولد یک دستگاه ایدئولوژیک تازه بود. تاریخی دیدن رویدادها دیگر اهمیتی نداشت.

این فرایند تازه‌ی یادآوریِ سال‌هایِ دور و فراموشیِ امروز هم در خدمت ایدئولوژی بود، همچون ایدئولوژی مشترک تمامی جناح‌های حکومت یعنی فراموشیِ سال‌های دور و یادآوریِ اکنون. در واقع ایدئولوژی‌ها فقط می‌توانند با ساختن دستگاه خلوص‌سنج، سازوکارهای یادآوری و فراموشی را به گونه‌ای ویژه در وجدان‌ها کارگذاری کنند.

براندازی، پروژه‌ای سیاسی و منطقی است. اصلاً عجیب نیست که بعد از سال‌های متمادی سرکوب و کنترل، اصلاح‌طلبی چه در اندیشه و چه در شیوه عمل بی‌فایده تلقی شود. رویگردانی بخش زیادی از نخبگان جامعه ما از اصلاح‌طلبی و اصلاح‌طلبان، نتیجه شکست این پروژه است. سال‌های ۷۵ تا ۹۰ این موافقان براندازی بودند که مجبور می‌شدند برای رویکرد سیاسی‌شان، دلیل اقامه کنند. چندی است که در چرخشی گفتمانی شرایط تغییر کرده و این موافقان اصلاحات‌اند که مجبورند بیشتر سخن بگویند. این واقعیت پدیدارشناسانه به ما می‌گوید که شرایط برای حکومت بحرانی است؛ اما مشکل اصلی براندازان، شباهت‌های‌شان با ایدئولوژی رقیب و دم و دستگاه آن - یعنی حاکمین - است. استیضاحِ دلبخواهی تاریخ و فراروایت «معرفی و افشا»، یکی از این اشتراکات است. میل به معرفی کردن و نشان دادن چهره واقعی کسی که دیگر چهره‌ای واقعی ندارد - چهره‌هایی تغییریافته در تاریخ ؛ مثل همه و از جمله خود براندازان - از جمله مهمترین رفتارهای مجازی براندازان است. برای آنها نیز باوری صُلب، ملاک است: اگر «برانداز نیستی پس با نظامی». دقیقاً وحشت در این همسانی‌ها و اشتراکات است که امید به تغییر بنیادینِ وضعیت را ناامید می‌کند.

تورم پوچ نظام در این سالها هم در ساحت عینی و هم ذهنی، همه را در برگرفته است. در واقع نظام در همه جا (هم در واقعیت و هم در ذهن مخالفان‌اش) باد کرده است، در حالی که این بادکنکی بیش نیست. در این سال‌ها براندازان، سوزن بادکنکِ نظام نبوده‌اند بلکه آن را بزرگ‌تر کرده‌اند. مهم این شعار دانشجویان در می ۶۸ است که: «به هیچ صورتی بخشی از شما نیستیم»، پیامی در مستثنی کردن بنیادین و رادیکال خود از «نظام».

امین بزرگیان
جامعه‌شناس
تازه چه خبر؟
رییس سازمان نظام‌پزشکی کشور همچنین گفت: «زمانیکه بیماری در کشور تشخیص داده شد، حداقل ۲۰ روز از ابتلا گذشته بود، یعنی بیماری که در اواخر بهمن جانش را...بیشتر بخوانید
به دلیل شیوع کرونا و تعطیل شدن مشاغل غیرضروری، تولید آبجوی کرونا در مکزیک متوقف شد. این شرکت ابراز آمادگی کرده، در صورتیکه دولت مکزیک مشروبات الکلی...بیشتر بخوانید
شاهزاده چارلز، ولیعهد بریتانیا، روز جمعه یک بیمارستان موقت با ظرفیت چهارهزار تخت‌خواب را در یکی از مراکز کنفرانس لندن افتتاح کرد. گفته می‌شود این...بیشتر بخوانید
یک گروه ۵۳ نفره فعال مدنی و سیاسی ایرانی در نامه‌ای از هیات مدیره اجرایی صندوق بین‌المللی پول خواستند ضمن مخالفت با درخواست وام پنج‌میلیارد دلاری...بیشتر بخوانید
محمدصابر ملک رئیسی، زندانی سیاسی تبعیدی در زندان مرکزی اردبیل، اعلام کرد که پس از درخواست شفاهی و کتبی مرخصی، عبدالله طباطبایی دادستان اردبیل، با...بیشتر بخوانید