سرخط خبرها

  • شرکت وی‌اف‌اس، مسئول رسیدگی به درخواست صدور روادید برخی کشورها، به دلیل قطع اینترنت، خدمات‌‌رسانی در ایران را معلق کرد
  • پروفسور فضل‌الله رضا، رئیس پیشین دانشگاه صنعتی شریف (آریامهر) و دانشگاه تهران در سن ۱۰۵ سالگی درگذشت
  • وزارت خارجه کانادا: نیروهای امنیتی ایران خویشتن‌داری نشان دهند، حکومت محدودیت‌های اینترنت و موبایل را برطرف کند
  • معاون وزارت علوم: آماری از تعداد دانشجویان بازداشت‌شده در ارتباط با اعتراض‌های اخیر ندارم
  • وزارت بهداشت ایران: در اعتراض‌های اخیر به شبکه اورژانس و فوریت‌های پزشکی ۴۰ تا ۵۰ میلیارد تومان خسارت وارد شده است
  • پس از برخورد راکت به بلند‌ی‌های جولان، ارتش اسراییل اعلام کرد به پایگاه‌های ایران در سوریه حمله کرده است
  • سوریه: در حملات هوایی اسراییل، ۲ شهروند عادی کشته و تعدادی زخمی شدند
  • سخنگوی شورای شهر شیراز: در روزهای اخیر تاسیسات زیربنایی در شیراز با کمک ارتش حفظ شد
  • فرمانده سپاه استان فارس معترضان را اغتشاشگر خواند و به برخود شدیدتر تهدید کرد
  • مدارس شهرستان بیجار در استان کردستان در نوبت صبح روز چهارشنبه تعطیل اعلام شد
  • فرمانده نیروی انتظامی استان البرز: تعداد زیادی از معترضان را دستگیر کرده‌ایم
  • علی ربیعی سخنگوی دولت: اجرای طرح افزایش قیمت بنزین با نیت خیرخواهانه بوده است
  • برایان هوک نماینده ویژه وزارت خارجه امریکا در امور ایران: جمهوری اسلامی باید بین دو گزینه اسلحه در سوریه و نان در ایران یکی را انتخاب کند
  • نت‌بلاکز، دیدبان اینترنت: سطح دسترسی به اینترنت در ایران در حد چهار درصد است
  • استف بلاک وزیر خارجه هلند در دیدار با هیأت ایرانی، نسبت به برخورد با معترضان ابراز نگرانی کرد
  • وزیر خارجه امریکا: مردم ایران زمانی از آینده بهتری برخوردار می‌شوند که دولت‌شان به اصول اولیه حقوق بشر احترام بگذارد
  • سازمان عفو بین‌الملل: دست‌کم ۱۰۶ معترض در ۲۱ شهر ایران در اعتراض‌های اخیر کشته شده‌اند
  • مشاهدات خود از اعتراض ها در محل زندگیتان را به پیامگیر ما ارسال کنید
  • پخش رادیویی ایران اینترنشنال در ایران روی موج‌های کوتاه و متوسط آغاز شد
  • ۷:۳۰ تا ۱۵:۳۰ عصر روی موج کوتاه ۱۱۵۹۰ کیلوهرتز، کانال ۲۵ متر
  • ۱۵:۳۰ عصر تا ۷:۳۰ صبح روی موج ۶۲۱۰ کیلوهرتز در کانال ۴۹ متر
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • شماره جدید پیامگیر دریافت مشاهدات شما: ۰۰۱۴۵۰۶۰۰۰۴۷۳
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

54118_321.jpg

 آیت الله خامنه ای در دیداری با دانشجویان -۱۷ /خرداد/ ۱۳۹۶
آیت الله خامنه ای در دیداری با دانشجویان -۱۷ /خرداد/ ۱۳۹۶

«آتش به اختیار» و چالش‌های رهبری

 

سخنان رهبر ایران که چند ساعت بعد از حمله‌ی تروریستی به مجلس شورای اسلامی ایراد شد، بعد از گذشت چند روز از آن، همچنان موضوع تازه‌ای است که مورد بحث مردم، رسانه‌هاو جناح‌های سیاسی داخل قرار گرفته است. به مدد حضور رسانه‌های اجتماعی و فعالیت گسترده‌ی جوانان در آن و نیز فضای انتخاباتی که همچنان ادامه پیدا کرده است، می‌توان گفت هیچ سخن و عبارت رهبر ایران، مانند عبارت «آتش به اختیار» بازتاب اجتماعی نداشته است. این عبارت، به‌گونه ای مورد نقد رسانه‌های اجتماعی قرار گرفته، که اصول‌گرایان مجبور شده‌اند آن را بارها مورد تفسیر مجدد قرار دهند.

در دیدار رهبر با دانشجویان که عمدتاً گروه‌های دانشجویی اصول‌گرا را شامل می‌شد و چند ساعت بعد از حمله به مجلس انجام گرفت، خامنه‌ای سعی داشت روحیه‌ی درهم‌شکسته‌ی گروه‌های هوادار خود، به‌ویژه دانشجویان را از نتیجه‌ی انتخابات، بازسازی کند و به گلایه‌هایشان پاسخ دهد. همچنان  که در سخنرانی خود به گلایه‌ای اشاره کرد که بعداً درمتن تنظیمی حذف شده بود. آنها انتقاد کرده بودند که سیاست رهبری در تشویق مخالفان برای حضور در انتخابات و افزایش مشارکت، منجربه چنین نتیجه‌ای و شکست اصول‌گرایان  شده است و او هم پاسخ داده بود: «خب باید فعالیت بیشتری می‌کردید که کاندیدای شما برنده می‌شد».

دانشجویان هوادار که فکر می‌کردند با حمایت نهادهای قدرت در بسیج انتخاباتی شهرستان‌ها و روستاها شانس بالایی برای پیروزی رئیسی وجود دارد و انتظار نداشتند سیاست تهاجمی و انتقادی روحانی در کارزار انتخاباتی، که برخی از خطوط قرمز رهبری را رد کرده بود، بی‌پاسخ از سوی رهبری بماند، از بسیج انتخاباتی اصلاح‌طلبان و رأیی که روحانی آورد، بسیار سرخورده شدند و ولوله‌ای در اردوگاه آنها برپا شد که می‌توانست ریزش شدیدی را در اردوگاه هواداران ولایت رقم بزند. رهبر که می‌داند بدون سازماندهی و فعال نگه‌داشتن این گروه‌ها در بازی موازنه‌ی قوا در سیاست داخلی مجبور است تن به عقب‌نشینی گسترده‌ای بدهد، همچون دوره‌های قبل، مانند سال ۷۶ سعی کرد با تبیین مناسبات، امکاناتی را که برای فعالیت آنها در مواجهه با چالشها وجود دارد، متذکر شود. پیشنهاد فعالیت فرهنگی برمبنای سیاست «آتش‌ به‌ اختیار» البته در متن سخنرانیش نه به‌عنوان مواجهه با دولت، بلکه ترغیب آنها برای فعالیت بیشتر و دادن حس آزادی عمل بیشتر بود؛ اما با توجه به فضای رسانه‌های اجتماعی که در اختیار مخالفان قرار دارد و همچنین، روحیه‌ی قدرتمندی که از انتخابات در جامعه ایجاد شده است، موج قدرتمندی در نقد این سیاست و نتایج وتبعاتش و بسط آن به حوزه‌ی سیاست، مانند ترور حجاریان در سال ۷۸  ایجاد شد که تاکنون سابقه نداشته است.

از این مدل سخنان، در گذشته هم رهبر ایران گفته بود؛ اما هیچ‌وقت به‌خاطر عدم وجود رسانه‌های اجتماعی مانند امروز و نیز فضای انتخاباتی که مردم آن را شکست کاندیدای مورد نظر نهاد رهبری  می‌دانستند،  چنین موج مخالفتی برنخاسته بود. هواداران اصول‌گرای رهبری سعی کردند توضیح دهند که منظور از سیاست‌های مذکور، مواجهه‌ی خودسرانه با اقدامات دولت نیست و رهبری در پاسخ به انتقاد دانشجویان در نحوه‌ی فعالیت‌های فرهنگیِ حتی نهادهای زیر نظر رهبری، توصیه کرده که دانشجویان منتظر و چشم به‌راه کسی نباشند و به فعالیت خودجوش و اعتقادی خود در چارچوب قانون بپردازند. با آنکه دولت در این باره سکوت کرد و سخنگوی دولت تفسیر رادیکال اقدامات خودسرانه را مورد سرزنش قرار داد و حتی آن را ظلم به رهبری دانست، ولی مخالفت‌ها با پیام، همچنان ادامه پیدا کرده است.

علی مطهری هم در تفسیری شجاعانه، سیاست «آتش به اختیار» را دوطرفه دانست و درضمن، تأکید کرد که اعمال این روش، فقط درحوزه‌ی فرهنگ محدود نمی‌ماند وحوزه‌ی سیاست را هم دربرمی‌گیرد و گفت که اگر اصول‌گرایان در مورد مسائل منکراتی اقدام کنند، بقیه هم حق دارند در مورد منکرات سیاسی، ازجمله رفع حصر اقدام کنند. در واقع، مطهری خواست  به رهبری متذکر شود که فضای کنونی با سال‌های دهه‌ی هفتاد، فرق می‌کند و این سیاست، نه‌تنها ایجاد رعب نخواهد کرد، بلکه به ضرر رهبر و هواداران اصول‌گرایی تمام خواهد شد و تبعات عملی آن دوطرفه خواهد بود و به ضرر نهاد حاکم  خواهد شد.

نقد این سیاست، حتی با ساختن ترند توئیتری «شادی به اختیار» در اشاره به شادی و رقص خیابانی مردم پس از پیروزی تیم ملی، ادامه یافت. در چنین فضایی، شورای انصار حزب‌الله در نمازجمعه اعلام کرد که «درمورد حضور بانوان در مسابقات والیبال، از سیاست آتش به اختیار استفاده خواهیم کرد» که دوباره چنان موج انتقادی برخاست که حسین الله‌کرم، دبیر آن شورا مجبور شد ظرف کمتر از بیست‌وچهار ساعت، عقب‌نشینی کند و بگوید «آتش به اختیار» هرگز جنبه‌ی عملیاتی به خود نمی‌گیرد و ما فقط به قوه‌ی قضائیه شکایت کرده‌ایم و هرچه حکم کنند، ما پذیرا هستیم. او در ضمن، تأکید کرده که  بحث «آتش به اختیار»، شامل حوزه‌های فرهنگ و اجتماع است و در حوزه‌ی سیاست، آنها منتظر فرمان از فرماندهی کل می‌مانند.

این عقب‌نشینی‌ها مؤید چند مسأله است. نخست آنکه به‌خوبی پیداست مختصات موازنه‌ی قوا در جامعه، بعد از حضور و رأی مردم به روحانی  تغییر کرده که اصول‌گرایان به این سرعت مجبوربه عقب‌نشینی شدند و احتمالاً رهبر هم مجبور خواهد شد در این مورد مجدداً  توضیح دهد .

نکته‌ی دوم آنکه حضور فعال مردم در رسانه‌های اجتماعی -که روحانی روی آن تأکید کرده و گفته که هرکس با یک موبایل، خود یک تلویزیون است - مهم‌ترین عنصر قدرت سیستم را که کنترل اذهان و افکار عمومی بود، کاملاً از دستش خارج ساخته است.

نکته‌ی سوم آنکه رشد تغییرات فرهنگی واجتماعی و تصلب نهادهای اصول‌گرایان در پاسخ به این تغییرات، سبب شده است که نوعی مقاومت فرهنگی و سیاسی شکل بگیرد که دائماً نهادهای اصول‌گرا را به‌آرامی به پشت مرزهای واقعی خودشان می‌راند.

اما نکته‌ی چهارم و نهایی آنکه نتیجه‌ی انتخابات و نیز نحوه‌ی مواجهه با صحبت رهبر، نشان داد که از توانایی رهبر جمهوری اسلامی در ترسیم خطوط فکری و سیاسی و نیز تعیین‌کنندگی‌اش در منازعات سیاسی، درمقایسه با گذشته، به میزان قابل‌توجهی کاسته شده است.  

منیژه بهمن‌یار
تحلیل‌گر مسايل سیاسی
تازه چه خبر؟
وزارت خارجه کانادا در پاسخ به سوال ایران ‌اینترنشنال در ارتباط با موضع دولت این کشور درباره اعتراض‌های سراسری ایران اعلام کرد خواستار رفع محدودیت‌های...بیشتر بخوانید
ارتش اسراییل اعلام کرد شب گذشته عملیات گسترده جدیدی علیه نیروی قدس سپاه پاسداران و نیروهای سوری در سوریه انجام داده است. به گفته مقام‌های اسراییل،...بیشتر بخوانید
ارتش جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه‌ای در واکنش به حوادث اخیر ، با اشاره به آنچه فتنه جدید علیه انقلاب توصیف کرده، اعلام که کینه ورزان و دشمنان...بیشتر بخوانید
بر اساس گزارش‌های رسیده به ایران اینترنشنال، معترضان صبح سه‌شنبه در صادقیه تهران دست به تجمع زدند و ماموران امنیتی برای متفرق کردن آن‌ها وارد عمل...بیشتر بخوانید
گزارش‌های رسیده به ایران اینترنشنال بیانگر آن است که علاوه بر قطع تقریبا کامل اینترنت در ایران، برقراری ارتباط تلفنی از ایران به کشورهای دیگر و...بیشتر بخوانید