سرخط خبرها

  • شهرداری تهران از تعطیلی همه اغذیه فروشی‌ها و آبخوری‌های مترو به دلیل شیوع ویروس کرونا خبر داد
  • بهرام پارسایی، نماینده شیراز: نماینده شیراز: ویروس کرونا از طریق مرزهای هوایی وارد ایران شد، هواپیمایی ماهان عامل گسترش کرونا در کشور است
  • ابوالفضل قدیانی،‌ تهدیدهای جنسی و شکنجه روحی و جسمی نیلوفر بیانی، فعال محیط‌زیست،‌ در زندان اوین را نتیجه «حکومت مطلقه فردی و غاصبانه» در ایران دانست
  • رییس پدافند غیرعامل ایران: هنوز برای قرنطینه شهرها به دلیل شیوع ویروس کرونا به جمع‌بندی نرسیده‌ایم
  • وزارت بهداشت ایران از مردم خواست اخبار کرونا را تنها از طریق این وزارتخانه پیگیری کنند
  • وزارت آموزش و پرورش ایران: به خانواده‌ها تاکید شده اگر فرزندشان دچار تب یا علائم سرماخوردگی شدند تا بهبودی کامل آنها را به مدرسه نفرستند
  • وزارت بهداشت ایران از شناسایی ۱۰ مورد جدید ابتلا به ویروس کرونا در کشور خبر داد
  • خبرگزاری ایلنا: از ابتدای فصل پاییز سال جاری تاکنون دست‌کم ۲۴ معدن‌کار در حین کار جان باخته‌اند
  • در پی قرار گرفتن ایران در لیست سیاه گروه اقدام ویژه مالی و روند افزایشی قیمت ارز، فرمانده نیروی انتظامی تهران از تشدید مداخله و برخورد این نیرو در بازار ارز خبر داد
  • ریزش کوه در جاده هراز محدوده شهر آبعلی یک کشته و ۲ مجروح برجای گذاشت
  • رجب‌طیب اردوغان، رییس جمهوری ترکیه، اعزام نیروهای نظامی به لیبی را تایید کرد
  • دبیرکل سازمان جهانی بهداشت هشدار داده که مرگ چهار نفر ظرف ۴۸ ساعت در ایران بسیار نگران‌کننده است
  • گزارش‌های اختصاصی رسیده به ایران اینترنشنال: آمار مشارکت کشوری در انتخابات مجلس ۲۵ درصد است
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : Ira[email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

مذاکره ایران و آمریکا؛ ورود از روزنه‌ای کوچک یا دروازه‌ای بزرگ؟

از ۳ تا ۸ اردیبهشت (۲۳ تا ۲۸ آوریل)، محمد‌جواد ظریف سفری به نیویورک داشت که طی آن با حضور رسانه‌ای خود، سرفصل جدیدی در حل منازعات ایران و آمریکا گشود. پیش‌تر، مطلقا هیچ‌یک از مقامات جمهوری اسلامی به این پیشنهاد اشاره‌ای نکرده بودند. این ابتکار دیپلماتیک پیشنهاد تبادل آمریکایی‌های زندانی در ایران با ایرانی‌های زندانی در آمریکا بود.

ظریف در تمام مدت حضورش در آمریکا، از جمله در نشست آسیایی روز بین‌المللی چندجانبه‌گرایی، در گفت‌و‌گو با شبکه تلویزیونی فاکس نیوز (شبکه محبوب ترامپ)، شبکه خبری سی‌بی‌اس و همچنین رسانه‌های ایرانی، بر این پیشنهاد تاکید کرد. از آن‌جایی‌که آزادی هر زندانی در حوزه اختیارات قوه قضاییه (بخوانید رهبر) است، او مکرر یادآور شد که این اختیار به او «واگذار ‌شده است» تا در صورت تمایل آمریکا، شخصا وارد عمل شود. او حتی یادآور شد که این ابتکار را شش ماه پیش به طرف آمریکایی منتقل کرده ولی پاسخی دریافت نکرده است. ظریف با این گفته سعی داشت بفهماند موضوع «مذاکره محدود» با آمریکا از ماه‌ها قبل، حتی پیش از قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی، در سطوح عالی نظام (بخوانید رهبر) کلید خورده بود. او با ذکر این نکته، می‌خواست سربسته بگوید که تصمیم به مذاکره با آمریکا از نگرانی تهران از قرار گرفتن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی ناشی نمی‌شود. اما چرا این پیشنهاد؟ و چرا در نیویورک؟

 

مذاکره از روزنه‌ای کوچک یا دروازه‌ای بزرگ؟

روشن است که دامنه اختلافات ایران و آمریکا پس از ۴ دهه، هر سال بیش از سال گذشته، به پرونده‌ای بسیار قطور تبدیل شده است. در هر دوره از ادوار ریاست جمهوری آمریکا، از کارتر گرفته تا ترامپ، چگونگی تعامل یا تقابل با ایران در دستور کار یکایک روسای جمهور آمریکا بوده است. در رویکردی سخت‌گیرانه‌تر، اینک دولت ترامپ با شروط دوازده‌گانه و وضع تحریم‌های عدیده و از همه مهم‌تر قرار دادن سپاه پاسداران در فهرست سازمان‌های تروریستی، تهران را به این نتیجه رسانده است که نه تنها برنامه دولت ترامپ تغییر رژیم است، بلکه از آن بالاتر، چنان‌که ظریف هم در مصاحبه با فاکس نیوز متذکر شد، احتمال جنگ نیز منتفی نیست. با این توصیف، از نظر تهران، دو راه پیش روست: جنگ یا مذاکره.  

در سپتامبر ۲۰۱۸، دونالد ترامپ پیش‌بینی کرده بود که جمهوری اسلامی ایران دیر یا زود سراغ او می‌آید و می‌گوید: «آیا می‌توانیم کاری (توافقی) انجام دهیم؟». او در ادامه گفت: «موضوع بسیار ساده است. تنها چیزی که من می‌خواهم این است که سلاح اتمی نداشته باشند. آیا این خواسته بزرگی است؟»

ولی واقعیت این است که برچیدن هر اندازه از برنامه هسته‌ای ایران که پس از برجام باقی مانده است تنها شرط آمریکا نیست. این فقط یک شرط از شروط دوازده‌گانه پمپئو است که به اقرار همگان، اگر تهران به آن تن دهد، یعنی پایان عمر انقلاب ایدئولوژیک ۵۷ فرا رسیده است. این یعنی مذاکره از «دروازه بزرگ»، مذاکره‌ای برای پرونده قطور چهل ساله منازعات و تن دادن «اسلام ناب محمدی» به مذاکره با «شیطان بزرگ» که «هیچ غلطی نمی‌تواند بکند».

اگر پیشنهاد ظریف را، که مسبوق به سابقه نبوده است، پیشنهادی برای گشودن باب مذاکره با آمریکا بدانیم‌ــ که قطعا چنین است‌ــ باید نتیجه گرفت:

۱. سیاست‌گذاری خامنه‌ای مبنی بر «جنگ نمی‌کنیم و مذاکره نمی‌کنیم» تغییر کرده و تهران راه مذاکره را پیش گرفته است. نباید از یاد برد که این راهبرد خامنه‌ای از اساس نادرست بود، چرا که در دنیای دیپلماسی مَثل معروفی است که می‌گوید «جنگ زمانی آغاز می‌شود که دیپلماسی پایان یافته باشد».  

۲. اگر راهبرد واشنگتن مبتنی بر گشودن گفت‌و‌گو از دروازه بزرگ است، راهبرد تهران ورود به مذاکره از «روزنه‌ای کوچک» است، روزنه‌ای در حد تبادل چند زندانی.

۳. تردیدی نیست که ورود از روزنه‌ای کوچک تاکتیک تهران برای مذاکرات گسترده‌تر درباره رفع تحریم‌ها و خروج نام سپاه پاسداران از فهرست تروریسم است، اما نه چنان که ترامپ مایل است آن را به‌عنوان دستاورد سیاست خارجی‌اش در دوره نخست ریاست جمهوری‌اش برجسته کند.   

۴. اگر سیگنال‌های مثبت از آمریکا مبنی بر قبول شرط تهران، یعنی مذاکره از روزنه‌ای کوچک برای مذاکرات گسترده‌تر در پسِ پرده، دریافت شود، این مذاکرات می‌تواند تا آغاز کار اجلاس آتی مجمع عمومی در سپتامبر امسال، که به احتمال قوی روحانی و ترامپ در آن شرکت خواهند کرد،‌ به شکلی از اشکال منتج به گفت‌و‌گوی مستقیم، حتی در حد محدود، تبدیل شود.  

درباره محتمل بودن نتیجه چهارم دو نکته را نباید از یاد برد:

اول این‌که آمریکا به گفت‌و‌گوی مستقیم با ایران تمایل دارد. بنابر آنچه حسن روحانی خود اطلاع‌رسانی کرده است، طرف آمریکایی در آخرین سفر روحانی به نیویورک ۸ بار تقاضای مذاکره میان ترامپ و روحانی را مطرح ساخته بود. با این حساب، این تقاضا می‌تواند در سپتامبر امسال نیز از سوی آمریکا تکرار شود.

دوم این‌که تخت‌‌ روانچی به‌عنوان نماینده دائم ایران در سازمان ملل منصوب و در نیویورک مستقر شد. ظریف هم‌زمان با سفر اخیرش به نیویورک مجید تخت‌‌ روانچی، یکی از مذاکره‌کنندگان ارشد هسته‌ای در برجام، را به‌عنوان نماینده جدید ایران در سازمان ملل معرفی کرد و با خود به نیویورک برد. تخت‌ روانچی با اشرافی که بر زوایای مذاکرات برجام با دولت اوباما دارد، می‌تواند پیش‌قراول مذاکرات احتمالی با دولت ترامپ، اما از روزنه‌ای کوچک و به «بهانه» تبادل زندانیان باشد.

تحلیلگر سیاسی و دیپلمات پیشین ایران
تازه چه خبر؟
خبرگزاری ایرنا در گزارشی از نبود ماسک فیلتردار، ژل ضدعفونی و الکل در داروخانه‌های تهران خبر داده است. ایسنا، روز شنبه سوم اسفند، نوشت: «تمام داروخانه...بیشتر بخوانید
وزارت بهداشت امارات متحده عربی از شناسایی دو مورد جدید ابتلا به کرونا در این کشور خبر داد و اعلام کرد این افراد یک مسافر ایرانی و همسرش بودند. این...بیشتر بخوانید
ابوالفضل قدیانی،‌ فعال سیاسی و زندانی پیشین، با صدور بیانیه‌ای ضمن اعتراض به تهدیدهای جنسی و شکنجه روحی و جسمی نیلوفر بیانی، فعال محیط‌زیست،‌ در...بیشتر بخوانید
محمد آزاد، سرپرست معاونت عتبات سازمان حج و زیارت ایران، از توقف اعزام کاروان‌های زیارتی به عراق خبر داد. آزاد، روز شنبه سوم اسفند، به خبرگزاری فارس...بیشتر بخوانید
دادگاه انقلاب تهران هیراد پیربداقی،‌ رهام یگانه و فرید لطف‌آبادی،‌ فعالان کارگری، را در پرونده اعتراض‌های شرکت نیشکر هفت‌تپه به حبس و شلاق محکوم کرد...بیشتر بخوانید