سرخط خبرها

  • جواد ظریف، از مبادله مسعود سلیمانی، محقق ایرانی زندانی در آمریکا، با ژیو وانگ، محقق چینی-آمریکایی زندانی در ایران خبر داد
  • هزاران معترض در پایتخت شیلی، علیه نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی در این کشور تظاهرات کردند
  • منزل مقتدی صدر در نجف با پهپاد هدف قرار گرفت
  • محمد جواد ظریف، آزمایش موشکی روز جمعه اسرائیل را محکوم کرد
  • دانشجویان در دانشگاه پلی‌تکنیک، دانشگاه تهران و دانشگاه نوشیروانی بابل دست به تجمع زدند
  • رئیس بسیج جامعه زنان: همه دستگاه‌های مربوطه باید نسبت به تشویق زوجین به فرزندآوری و اجرای سیاست های افزایش جمعیت اقدام کنند
  • مذاکرات آمریکا و طالبان، با تمرکز بر تلاش برای کاهش خشونت‌ها در افغانستان، در قطر از سر گرفته شد
  • محمد مساعد، روزنامه‌نگاری که همزمان با اعتراض‌های سراسری آبان‌ماه بازداشت شده بود، با قرار وثیقه از زندان اوین آزاد شد
  • سازمان حقوق بشری هنگاو: کاوە ویسانی، از بازداشت شدگان اعتراضات اخیر در سنندج، زیر شکنجه نهادهای امنیتی جان باخته است
  • سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: ما کنار معترضان در ایران هستیم و از آنها برای تعیین آینده به دست خودشان حمایت می‌کنیم
  • فرمانده ناجا در مراسم روز دانشجو اعتراضات اخیر را فتنه امنیتی خواند
  • سخنگوی وزارت خارجه آمریکا: حتی کشته و زندانی شدن یک معترض در ایران هم خیلی زیاد است
  • دولت قطر، مذاکره با عربستان سعودی برای پایان دادن به بحران روابط میان دو کشور را تائید کرد
  • پخش رادیویی ایران اینترنشنال در ایران روی موج‌های کوتاه و متوسط
  • ۷:۳۰ تا ۱۵:۳۰ عصر روی موج کوتاه ۱۱۵۹۰ کیلوهرتز، کانال ۲۵ متر
  • ۱۵:۳۰ عصر تا ۷:۳۰ صبح روی موج ۶۲۱۰ کیلوهرتز در کانال ۴۹ متر
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

محیط زیست رو‌به‌نابودیِ زاگرس

فعالان محیط زیست استان‌های حوزه زاگرس، از لرستان و ایلام گرفته تا کرمانشاه، کردستان، خوزستان، چهارمحال‌ و بختیاری و کهگیلویه و بویر‌احمد، وقتی از زاگرس می‌نویسند آن را «زاگرس مهربان» می‌خوانند. رشته‌کوه زاگرس حوضه آبخیز بزرگ‌ترین و بلندترین رودخانه‌های ایران یعنی زاینده‌‌رود، کارون، کرخه و دز است. حدود نیمی از آب‌های زمینی و زیر‌زمینی ایران در دل این رشته‌کوه نهفته است. به این مجموعه غنی، تنوع اقوام و فرهنگ‌ها و توانمندی سرزمینی در ذخایر انرژی‌های فسیلی را هم باید افزود.

پس از سیل اخیر و خرابی‌های فراموش‌شده زلزله و شروع آتش‌سوزی‌های گسترده در جنگل‌های زاگرس، در اواخر خرداد‌ماه، دوستداران محیط زیست خوزستان، متشکل از فعالان زیست‌محیطی در حوزه‌های مختلف، نامه‌ای به حسن روحانی، رییس‌ جمهوری ایران، نوشتند و از دولت او تقاضا کردند برای نجات مجموعه محیط زیست و منابع طبیعی زاگرس وارد عمل شود و اقدام‌هایی را که شرح آن در زیر می‌آید صورت دهد.

«از جنابعالی تقاضا دارد ضمن اعلام وضعیت فوق‌العاده محیط زیستی در رویشگاه زاگرس، دستور فرمایید سازمان جنگل‌ها و مراتع و حفاظت محیط زیست کشور اقدامات ذیل را در دستور کار خود قرار دهند:

۱) تشکیل فوری ستاد تدوین و اجرای برنامه جامع و ملی نجات‌بخشی زاگرس

۲) جانمایی پدِ پروازی در کنار ذخایر بزرگ سدهای موجود برای استقرار بالگرد یا هواپیمای اطفای حریق جنگل

۳) خرید حداقل ۵ دستگاه هواپیما یا بالگرد آب‌پاش و اطفای حریق برای نجات بقایای جنگل‌ها و مراتع زاگرس

۴) تجهیز تمامی دهیاری‌های روستاهای مستعد آتش‌سوزی به امکانات اولیه‌ای همچون کپسول آتش‌نشانی، آتش‌کوب، کوله‌پشتی مخصوص حمل آب، وانت‌های کمک‌دار آب‌پاش برای جلب مشارکت مردم در مهار آتش

۵) ایجاد سامانه پایش در مناطق مستعد آتش‌سوزی و اعلام آماده‌باش به تمامی دستگاه‌های مسئول»

در واقع، این بیم بروز و گسترش آتش‌سوزی و این سوء‌مدیریت همه‌سویه در زاگرس، از مدت‌ها پیش دغدغه فعالان محیط زیست بود و طرح هم شد، اما پاسخی دریافت نکرد.

 

آتش‌سوزی در جنگل‌های زاگرس

رشته‌کوه‌های زاگرس اصلی‌ترین و وسیع‌ترین رستنگاه انواع بلوط در ایران است. این جنگل‌ها با حدود ۶ میلیون هکتار وسعت، ۴۰ درصد پوشش جنگلی کم و محدود ایران را شامل می‌شوند و در ۱۱ استان پراکنده‌اند. به گفته فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری، به‌طور میانگین سالانه حدود ۱۰ هزار هکتار از عرصه‌های منابع طبیعی طعمه حریق می‌شوند و بیشتر این آتش‌سوزی‌ها در زاگرس رخ می‌دهد. خسارت آتش‌سوزی در هر هکتار از اراضی جنگلی حدود ۵۶ میلیون تومان است. به گفته مدیر‌کل منابع طبیعی استان، در سال جاری، ۷۰ تا ۱۰۰ هکتار از جنگل‌های استان کهگیلویه و بویراحمد در آتش سوخته است. در ایلام نیز، به نقل از نیروهای محلی، از دامنه کوه‌های قلاجه تا دامنه کوه سرکش، بیش از ۱۵۰ هکتار زمین جنگلی و کشاورزی در آتش سوخت. در استان کرمانشاه، بیش از ۳۵۰ هکتار از زمین‌های کشاورزی و مراتع مناطق گل‌خاطر، سرابله و زرین جوب در آتش سوخت. افزایش بی‌سابقه دما و بیماری و خشکی و پوکی برخی درختان و همین‌طور وجود اشیای اشتعال‌پذیر خارجی از دلایلی است که سازمان‌های رسمی برای بروز این آتش‌سوزی‌ها اعلام می‌کنند، اما برخی فعالان محیط زیست محلی این آتش‌سوزی‌ها را تعمدی می‌دانند و برای تصاحب زمین‌ها، تغییر کاربری آن‌ها یا استفاده از اراضی در پروژه‌های عمرانی، توسعه انتقال آب و تخلیه روستاهای محلی برای کنترل بهتر نیروهای امنیتی بر منطقه. فراموش نکنیم که بخش مهمی از زاگرس‌نشینان اقلیت‌های قومی‌اند که اغلب دولت مرکزی ایران آن‌ها را به اشکال مختلف حذف و سانسور کرده است.   

 

پروژه‌های انتقال آب

شرایط منابع آبی این استان نیز به‌شدت دچار بحران برنامه‌ریزی و مدیریتی است. ۲۰ درصد سدهای اجرایی و مطالعاتی و بهره‌برداری‌شده کشور در این استان‌ها قرار دارد. اما با وجود دارا بودن منابع انرژی و ذخایر نفت و گاز، نه از آمار بیکاری این استان‌ها کاسته شده است و نه باعث توسعه امیدوارانه و سبز آن‌ها شده است.

مهم‌ترین و پر‌داستان‌ترین پروژه‌های انتقال آب از لحاظ پیگیری‌های حقوقی در این استان بوده است: عملیات اجرایی طرح ونک‌ـ‌رفسنجان از سرشاخه‌های کارون؛ تداوم ساخت پروژه غیر‌‌قانونی و ضد محیط زیستی کوهرنگ ۳ بر سرشاخه‌های کارون که مجوزش را سازمان محیط زیست و عیسی کلانتری باطل کرد اما غیر‌قانونی تمدید شد و در مرحله تکمیل نهایی است؛ پروژه سد خرسان بر سرشاخه‌های کارون که در حال اجراست؛ احیای طرح متوقف‌شده بهشت‌آباد بر سرشاخه‌های کارون که وزارت نیرو آن را از سر گرفت؛ همین‌طور، ساخت تونل سبزکوه که به شرکت آب و نیرو واگذار شد و در هفته اخیر، مردم چغاخور در اعتراض به این طرح کفن‌پوش شدند و بین مردم و نیروهای قرارگاه خاتم الانبیا درگیری ایجاد شد. هر‌چند این درگیری پروژه را موقتا تعطیل کرد، با وجود مخالفت‌های گسترده مردمی، ساخت این تونل در سرشاخه‌های کارون به شرکت آب و نیرو واگذار شد، تونلی که مجوز قانونی و کارشناسی محیط زیستی ندارد. در حالی‌که بسیاری از روستاها و حتی شهرهای استان‌های غرب و جنوب غرب ایران دسترسی دائم به آب آشامیدنی سالم ندارند، هدف این پروژه‌ها انتقال آب شرب به استان‌های مرکزی ایران اعلام می‌شود. با این همه، برنامه‌ریزی برای کشاورزی، دامپروری هدفمند و با استفاده از فناوری روز جهان، توسعه مناسب مناطق عشایری و روستایی می‌تواند از اساسی‌ترین نیازهای این استان‌ها باشد.

 

فقر، بیکاری و مهاجرت

تعدادی از استان‌های این منطقه از کشور با آمار دو‌ررقمی، بالاترین نرخ بیکاری را دارند. بنا بر آمار رسمی دفتر جمعیت نیروی کار و سرشماری، نرخ بیکاری در استان چهارمحال و بختیاری، به‌طور مثال، در بهار و تابستان سال ۱۳۹۷، حدود ۲۲ درصد بوده است، کرمانشاه با ۱۸/۷ درصد، خوزستان و لرستان با ۱۵/۵ درصد و کردستان با ۱۳/۵ درصد در رده‌های بعدی ایستاده‌اند، که نشان می‌دهد بازار اشتغال در این استان‌ها شرایط مساعدی ندارد.

اما از طرف دیگر، به نقل از مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت کهگیلویه و بویراحمد، استان‌های ایلام و خوزستان با محرومیت و کمبود مواد غذایی و مشکلات تغذیه‌ای مواجه‌اند. این مجموعه اطلاعات هم‌پوشانی معناداری دارند. برایند این مشکلات زیست‌محیطی و اقتصادی است که موجب شده است استان‌های خوزستان، لرستان و چهارمحال و بختیاری در صدر استان‌های مهاجر‌فرست باشند، تا جایی‌که حتی نگرانی نمایندگان مجلس بسیاری از شهرهای این استان‌ها را برانگیخته است.

آنچه استان‌های زاگرس بدان گرفتارند بی‌عدالتی اقلیمی است و توسعه‌نیافتگی که مسائل امنیتی و حساسیت‌ روی اقلیت‌های قومی و مذهبی این استان‌ها آن را نهادینه و سازمان‌یافته کرده است. مردم این نواحی احساس می‌کنند به حال خود رها شده‌اند و تحت تبعیضی قرار دارند که آن‌ها را در وطن خویش غریبه می‌داند. آن‌ها جنگ، بحران‌های مرزی، مشکلات آب و ریزگرد‌ها و خشکسالی را تاب آورده‌اند و صدایشان را بارها از طریق نماینده‌ها، تظاهرات، اعتراض‌ها، نامه‌ها و کمپین‌ها بلند کرده‌اند، صدایی که شنیده نشده است. 

سیل بهاری با تخریب گسترده سازه‌های عمرانی و جاده‌ها و تحمیل شرایط دشوار زندگی پسا‌سیل، از این توسعه‌نیافتگی پرده برداشت. آتش در درختان بلوطی افتاده است که میلیون‌ها دلار سرمایه منابع طبیعی این سرزمین‌اند اما به گفته رییس سازمان محیط زیست، مقرون به صرفه نیست برای اطفای این آتش از منابع مالی ضروری هزینه کنند. این همه نشان می‌دهد که ساکنان این منطقه، تنها آشنایان در آغوش زاگرس مهربان‌اند و زاگرس نیز به همت آن‌ها زنده و پایدار است.  

فعال مدنی و محیط‌زیست
تازه چه خبر؟
یک منبع نزدیک به مقتدا صدر از حمله پهپادی به خانه این روحانی پرنفوذ شیعه در شهر نجف خبر داد. این منبع آگاه که نامش فاش نشده، روز شنبه ۱۶ آذر، به...بیشتر بخوانید
حسین اشتری، فرمانده نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران، ضمن اشاره به اعتراض‌های آبان‌ماه در ایران آن را «فتنه عظیم و امنیتی» خواند و اظهار کرد شیوه‌...بیشتر بخوانید
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، از مبادله مسعود سلیمانی، استاد ایرانی زندانی در آمریکا، با ژیو وانگ، شهروند آمریکایی محبوس در ایران،‌...بیشتر بخوانید
محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، وزیر خارجه قطر، از مذاکره با عربستان سعودی خبر داد و نسبت به نتایج مثبت آن ابراز امیدواری کرد. به گزارش شبکه الجزیره، وزیر...بیشتر بخوانید
وزارت خزانه‌داری آمریکا قیس خزعلی، لیث خزعلی و حسین فالح اللامی، سه رهبر شبه‌نظامیان عراقی تحت حمایت ایران را تحریم کرد. در حالی که در اعتراض‌های...بیشتر بخوانید