طرح رجب طیب اردوغان برای ساخت شهر پناهجویان | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • به گزارش چند پایگاه خبری، مجلس از مصطفی میرسلیم، نماینده تهران و سه خبرنگار به‌دلیل سخنانشان درباره «رشوه ۶۵ میلیارد تومانی» شهرداری تهران شکایت کرد
  • لیتوانی حزب‌الله را گروه تروریستی شناخت
  • چین از کشف ویروس کرونا در مرغ‌های وارداتی از برزیل خبر داد
  • وزیر آموزش‌و‌پرورش: بازگشایی مدارس در ۱۵ شهریور قطعی است
  • کنکور کارشناسی ارشد گروه پزشکی به‌رغم بیش از ۳۰ هزار داوطلب انصرافی و ۴۹۵ داوطلب مبتلا به کرونا برگزار شد
  • فرماندار تهران برپایی ایستگاه صلواتی و حرکت دسته‌های عزاداری را ممنوع اعلام کرد
  • سه زندانی سیاسی مبتلا به کرونا در زندان اوین وضعیت بهداشتی این زندان را «وحشتناک» توصیف کردند
  • سازمان حقوق بشری هەنگاو: هاجر سعیدی، فعال مدنی، در دادگاه سنندج به ۵سال حبس تعلیقی محکوم شد
  • سخنگوی شورای نگهبان: طرح مالیات بر خانه‌های خالی به‌دلیل چند ابهام به مجلس ارجاع شد
  • کمیسیون انرژی مجلس ایران: در صورت تصویب نمایندگان، سهمیه‌بندی سوخت از خودرو به فرد تغییر می‌کند
  • درپی انتشار ویدیویی در رسانه‌های اجتماعی، فرماندار ماهشهر مشاهده پهپاد در آسمان این شهر را تکذیب کرد
  • ستاد انتخابات کشور: تبلیغات مرحله دوم انتخابات مجلس از طریق رسانه‌های اجتماعی انجام می‌شود
  • جمعی از فعالان فرهنگی‌اجتماعی درباره افزایش تصاعدی مرگ‌ومیر کرونا در پی برگزاری مراسم محرم به مراجع هشدار دادند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

طرح رجب طیب اردوغان برای ساخت شهر پناهجویان

رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه اخیرا و در پی نشست سه جانبه ترکیه-ایران-روسیه که در آنکارا پایتخت ترکیه برگزار شد پیشنهاد ساخت شهری برای پناهجویان در شمال سوریه را داد. اردوغان در توضیحات اولیه خود در این خصوص عنوان کرد که ایجاد یک شهر برای پناهندگان سوری مستقر در مناطق مرزی ترکیه جهت مشارکت آنها در امور کشاورزی امری ضروری است. وی همچنین اذعان داشت که پیشتر ضرورت ایجاد زیرساخت‌های این شهر و ممانعت از تشکیل یک کریدور «تروریستی» در این منطقه را برای مسئولان دولت ترکیه تشریح کرده است. اردوغان همچنین در صحبت‌های خود در نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد با اشاره بر ضرورت مقابله با قدرت گرفتن گروهک‌های «تروریستی» پ.ک.ک و ی.پ.گ در شرق فرات اعلام کرد که پناهجویان سوریه بایستی در مناطق امن ایجاد شده در شمال سوریه اسکان داده شوند اما ترکیه به تنهایی قادر به انجام این امور نبوده و نیازمند همکاری بین‌المللی در این خصوص است.

به نظر می رسد که این پیشنهاد اردوغان با هدف مهندسی جمعیت در مناطق شمالی سوریه به منظور جلوگیری از تشکیل یک کریدور متشکل از کُردهای سوریه و ترکیه در این منطقه مطرح شده است که در عین حال مانع ادغام مجدد مناطق شمالی سوریه با شام پس از پایان جنگ داخلی سوریه خواهد شد.

بنابراین، طرح پیشنهادی اردوغان کاملا مؤید این حقیقت است که ترکیه به‌دنبال خنثی کردن هر گونه تلاش و برنامه اجرایی برای تشکیل منطقه تحت کنترل کُردها است. به این ترتیب، اردوغان با ایجاد یک منطقه حائل در حقیقت در پی تامین امنیت ملی و حفظ آن از خطر تهدید گروهک‌های مسلح کُرد در مرز ترکیه با سوریه است. اما آنچه که مشخص است تحقق چنین هدفی نیازمند ایجاد بیش از یک شهر برای پناهندگان خواهد بود. اما به لحاظ شکلی به نظر می رسد که اردوغان با ترسیم این طرح به‌دنبال دریافت حداکثر کمک‌های مالی و سیاسی از جامعه بین‌المللی است که در سخنان خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد نیز بر آن صحه گذاشت.

تمایل اردوغان برای تسهیل خروج پناهندگان سوری از ترکیه با بسیاری از منافع چند جانبه و مشترک با جامعه بین‌المللی همپوشانی دارند، اما در عمل روش‌ها و رویکردهای متفاوت طرفین (ترکیه و جامعه بین‌الملل) در خصوص مسئله پناهندگی موجبات دلسردی دولت ترکیه و عدم موفقیت جمعی در کنترل جمعیت پناهنده در ترکیه را فراهم ساخته است. دلایل محکمی وجود دارند مبنی بر این که کُردهای سوریه که با حمایت‌های ایالات متحده بخشی از مناطق شمالی را به اشغال خود در آورده‌اند، اقدام به پاکسازی قومی اقلیت‌های عرب و ترکمن مستقر در این مناطق کرده‌اند. به همین ترتیب، پیشنهاد ترکیه برای ایجاد شهر پناهجویان نیز به همان اندازه خطرناک بوده و تغییرات جدی جمعیتی در این منطقه را به دنبال خواهد داشت، چرا که تنها بخشی از پناهندگان مستقر در ترکیه متعلق به مناطق شمالی سوریه‌اند نه همه آن‌ها. به این ترتیب، انتقال همه پناهندگان متعلق به مناطق مختلف سوریه به شهر پناهندگان می‌تواند بر ترکیب قومی و نژادی اقوام سوریه تاثیرگذار باشد.

آزادی رفت‌و آمد شهروندان از جمله حقوق بنیادین بشری است که در بسیاری از اسناد حقوق بشری از جمله اعلامیه جهانی حقوق بشر به رسمیت شناخته شده است که به موجب آن شهروندان هر کشور در خروج از کشورِ خود به هر نقطه‌ای آزاد بوده و هر زمان كه بخواهند می‌توانند به کشور خود بازگردند. مطابق این اصل و با توجه به تابعیت سوری پناهندگان مستقر در ترکیه شاید بتوان پیشنهاد ترکیه برای تاسیس شهر پناهندگان را موجه دانست که در تلاش برای تسهیل بازگشت آنها به کشور خودشان است. اما به دلایل ژئوپولیتیکی و جغرافیایی استناد به اصل آزادی رفت‌و آمد شهروندان در مورد پناهندگان سوری در ترکیه بی‌انصافی بوده و به نوعی سوء استفاده از این اصل حقوقی خواهد بود. همان گونه که پیشتر اشاره شد، ترکیه با اسکان دادن شهروندان غیر کُرد در مناطق شمالی سوریه به دنبال ممانعت از تحقق رویاهای توسعه‌طلبانه کُردها (خودمختاری و رسیدن به استقلال) در منطقه مرزی ترکیه با سوریه است.  

از طرفی، مطابق شواهد موجود اکثر پناهندگان سوری که پس از آغاز جنگ داخلی در سال ۲۰۱۱ به ترکیه پناهنده شده‌اند، مخالفان سرسخت حکومت بشار اسد بوده و ادعا می‌کنند که در داخل سوریه احساس امنیت نمی‌کنند. بنابراین، بازگشت آنها به مناطق مسکونی خود که اکنون از اشغال مخالفان نیز آزاد شده است، مطلوب آنها نیست. دلیل این امر نیز عدم اعتماد آنها به حکومت فعلی سوریه در جهت تامین و تضمین امنیت آنها است. با این حال، دولت سوریه اخیرا با صدور عفو عمومی از پناهندگان در ترکیه دعوت کرده است كه به خانه‌های خود بازگردند. اگر چه بسیاری از پناهندگان سوری مستقر در ترکیه به دلایل شخصی و یا سیاسی از بازگشت به سوریه امتناع می‌ورزند، اما ترکیه تمایلی به ادامه میزبانی و پذیرایی نامحدود از این گروه از افراد را ندارد. اما در هر صورت، بایستی توجه داشت که اگر تنش‌ها در مناطق مرزی ترکیه به‌خصوص در ادلب بالا بگیرد، وضعیت موجود برای این افراد بیش از پیش وخیم‌تر خواهد شد. بنابراین، با وجود چنین تهدیداتی، ترکیه کماکان اصرار بر انتقال این افراد به مناطق مرزی مذکور در شمال سوریه دارد.

نهایتا و در صورت موفقیت‌آمیز بودن طرح پیشنهادی اردوغان، این مسئله بدون اینکه هیچ مزیتی برای پناهندگان داشته باشد مانع ادغام مجدد این بخش از سوریه به دمشق خواهد شد. البته احتمال این امر نیز وجود دارد که امنیت شهر پناهجویان بلافاصله پس از تاسیس برای مدت زمانی مشخص توسط ارتش ترکیه تامین شده و سپس کنترل آن به دست نیروهای ارتش آزاد سوریه مورد حمایت ترکیه سپرده شود. بنابراین، تحت چنین شرایطی ادغام مجدد این منطقه و ساکنان آن بدون اعطای هر گونه امتیاز سیاسی به آنها از قبیل استقلال سیاسی بخش‌هایی از دولت مثل شهردار‌‌‌ی‌ها در این منطقه بسیار دشوار و دور از ذهن خواهد بود.

با توجه به حقایق مذکور، تصمیم ترکیه برای ایجاد یک شهر برای پناهجویان به لحاظ سیاسی شاید قابل درک به نظر برسد. اما نمی‌توان انکار کرد که ترکیه در هر صورت ممکن به دنبال افزایش و تقویت منافع استراتژیک خود در سوریه است. با این وجود، انتظار می‌رود که جامعه بین‌الملل نتایج و آثار اجرای این طرح را مورد بررسی قرار داده و رویکرد خود در این خصوص را به نحوی ابراز کند.

 

پژوهشگر حقوق بین‌الملل
تازه چه خبر؟
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو خبر داد که هادی خدری، کولبر ۲۲ ساله، روز پنج‌شنبه با شلیک نیروهای مرزبانی جمهوری اسلامی در مرز «هەنگەژال» در بانە کشته شده...More
مدیرکل موزه‌های وزارت میراث فرهنگی اعلام کرد که فرش‌های موزه ملی فرش در مدت دو ماه قطع بودن برق این موزه آسیب ندیده‌اند. محمدرضا کارگر گفت که در این...More
استاندار تهران از تمدید محدودیت‌ها و دورکاری کارکنان دستگاه‌های اجرایی و همچنین لغو طرح ترافیک تا پایان مرداد خبر داد. انوشیروان محسنی‌بندپی گفت که...More
مایک پمپئو،‌ وزیر خارجه آمریکا،‌ هشدار داد در صورت وتوی قطعنامه این کشور درباره تمدید تحریم تسلیحاتی ایران از سوی چین و روسیه در شورای امنیت سازمان...More
شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران به نقل از اسماعیل عبدی،‌ امیرسالار داوودی و جعفر عظیم‌زاده،‌ سه زندانی سیاسی مبتلا به کرونا در اوین،‌...More