سرخط خبرها

  • سخنگوی وزارت خارجه آمریکا در واکنش به توییت یک روزنامه‌نگار: «صدای شما را واضح و شفاف می‌شنویم
  • نمایندگان ایرانی تبار پارلمان سوئد خواستار وصل شدن فوری اینترنت در ایران شدند
  • روزنامه جمهوری اسلامی: دستگاه‌های اطلاعاتی و امنیتی در مورد اعتراضات ضعیف عمل کرده‌اند
  • روزنامه اسرائیلی یدیعوت آهارونوت: در جریان حمله هوایی اخیر ارتش اسرائيل به مواضع نیروهای قدس در سوریه، دست‌کم ۲۰ تن کشته شده‌اند که اکثرا ایرانی هستند
  • مجلس نمایندگان آمریکا دو طرح جداگانه را با هدف حمایت از معترضان در هنگ‌کنگ و پیشبرد دموکراسی و حقوق بشر در این کشور تصویب کرد
  • وليد جنبلاط، رهبر حزب سوسياليست پيشرو لبنان، اعلام کرد از مشارکت در دولت بعدی لبنان خودداری می‌کند
  • لوموند: قطع اینترنت در ایران، یک اقدام فنی بسیار پیچیده بوده که در جهان بی‌سابقه است
  • بنی گانتس، رهبر ائتلاف آبی-سفید در اسرائیل، اعلام کرد که تلاشش برای تشکیل دولت ناکام مانده است
  • زلزله‌ای به شدت ۶/۱ ریشتر مرز تایلند و لائوس را لرزاند
  • فرمانده نیروی انتظامی یزد: تعداد قابل توجهی از معترضان را در یزد دستگیر کردیم
  • وزارت خارجه آمریکا: رژیم ایران با وحشیگری به اعتراضات گسترده واکنش نشان داده است، جهان صدای مردم ایران را می‌شنود
  • عربستان سعودی از تصمیم واشینگتن مبنی بر لغو معافیت‌های همکاری شرکت‌های خارجی در تاسیسات فردو استقبال کرد
  • گروهی از ایرانی‌ها با تجمع مقابل کاخ سفید در واشینگتن دی‌سی از معترضان داخل کشور حمایت کردند
  • شمخانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی: تک تک «اغتشاشگران» را در هرجای ایران باشند، به سزای عمل‌شان می‌رسانیم
  • ملک سلمان، پادشاه عربستان سعودی در واکنش به ناآرامی‌ها در ایران: ایران از سیاست‌های «توسعه‌طلبانه» دست بردارد
  • شاهزاده رضا پهلوی خطاب به خامنه‌ای: فریاد"پهلوی"در ایران برای ایران،رفاه ایرانی و سربلندی نام میهن است
  • گزارشگران بدون مرز، سرکوب آزادی اطلاع‌رسانی در ایران را محکوم کرد
  • شش نفر از فعالان محیط‌زیستی بازداشتی در ایران، توسط دادگاه انقلاب، به شش تا ۱۰ سال حبس محکوم شدند
  • سخنگوی وزارت خارجه فرانسه: عمیقا نگران آمار بالای کشته‌شدگان در اعتراض‌های اخیر ایران هستیم
  • پخش رادیویی ایران اینترنشنال در ایران روی موج‌های کوتاه و متوسط آغاز شد
  • ۷:۳۰ تا ۱۵:۳۰ عصر روی موج کوتاه ۱۱۵۹۰ کیلوهرتز، کانال ۲۵ متر
  • ۱۵:۳۰ عصر تا ۷:۳۰ صبح روی موج ۶۲۱۰ کیلوهرتز در کانال ۴۹ متر
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]
(جستاری کوتاه در باب سینمای زیرزمینی ایران)

شیروانی زیر زمین!

 

سینمای زیرزمینی یک جنبش سینمایی بود. از آمریکا آغاز شد و همزمان شد با نسل بیت (Beat). نسل بیت بعد از جنگ جهانی دوم در بین هنرمندان آمریکایی متولد شد. نسلی که به انتقاد از ارزش‌های عرف جامعه، اعتقادات و باور‌های جنسی پرداخت. نویسندگانی مثل چارلز بوکوفسکی را می‌توان از فرزندان این نسل دانست. اما فیلمسازی زیرزمینی در آمریکا به هدف نقد قراردادهای سینمایی آن روز‌‌ها شکل گرفت. فرم‌های عجیب و موضوعاتی مثل وضعیت رنگین پوستان و همجنس‌خواهان و آزادی جنسی از محوری‌ترین مفاهیم این سینما بودند. اندی وارهول هنرمند آمریکایی را نیز می‌توان از فیلمسازان اولیه زیرزمینی در آمریکا دانست.

 

 

اما هنر زیرزمینی برای مخاطب ایرانی بدون آشنایی با تاریخ آن، امری آشناست. تولید اثر هنری بدون مجوز، بدون بودجه رسمی و بدون تایید وزارت ارشاد و فرهنگ اسلامی و علاوه بر عوامل ذکر شده مفاهیم ضد عرف و انتقادی فیلم زیرزمینی را می‌سازند. به طور خلاصه اثری که نباید از لحاظ قانونی وجود خارجی داشته باشد، اما دارد. روز ملی سینما هر ساله به شکلی در روز ۲۱ شهریور یادآوری می‌شود و سینمای زیرزمینی سهم قابل توجهی از این روز را طی سال‌های اخیر از آن خود کرده است. فیلم‌هایی که اینجا و آنجا اسمشان را می‌شنویم، اما روی هیچ پرده سینمایی اکران نمی‌شوند. با این حال این فیلم‌ها دیده می‌شوند. شاید برخی دستفروشان دی‌وی‌دی‌های این فیلم‌ها را بفروشند، شاید برخی مغازه‌ها مخفیانه فیلم‌ها را برای مشتریان کپی کنند و شاید برخی سایت‌های اینترنتی این فیلم‌ها را برای دانلود در دسترس مخاطبان بگذارند.

سینمای زیرزمینی ایران را تکنولوژی نجات داد. تولید دوربین‌های دیجیتال، سد اصلی تولید فیلم را که کرایه دوربین‌ و نگاتیو ۱۶ یا ۳۵ میلیمتری از مراکز رسمی و دولتی بود، از بین برد.  فیلمسازانی دوربین به دست بدون پروانه ساخت، مشغول به جمع کردن بازیگران معروف و غیر معروف شدند، به آرامی فیلم خود را ساختند و تنها در هنگام پخش فیلم‌ در جشنواره‌های خارجی یا پخش غیر رسمی فیلم نامشان به گوش مردم رسید.

این که سینمای زیرزمینی از کجا شروع شد قابل بحث است و تعداد فیلمسازان زیرزمینی و محروم به فعالیت هنری کم نیست.  ولی می‌توان به فیلمسازی اشاره کرد که طی ۱۸ سال فعالیت هنری هیچ یک از فیلم‌هایش مجوز پخش عمومی در ایران نگرفتند، ولی فیلم‌هایش همیشه در جشنواره‌های خارج از ایران بر سر زبان‌ها است.

یکی از اولین فیلم‌های داستانی دیجیتال زیرزمینی در تاریخ سینمای ایران که هیچگاه مجوز نگرفت، فیلم ناف، ساخته محمد شیروانی در سال ۱۳۸۳ است. او درباره فیلم خود می‌گوید: «فیلم ناف به نوعی خودزنی من بود». فیلم ناف با یک دوربین دستی دیجیتال ساخته شد و به اصلاح با بازی‌گرفتن از «نابازیگران» که از دوستان و آشنایان شیروانی بودند به مدت سه ماه در یک خانه‌اجاره‌ای ساخته شد.

 

 

 

 

شیروانی هم فیلمساز مستند است و هم داستانی. او در سال ۱۳۹۴ در اعتراض به سانسور همه ۱۸ فیلم ساخته خود را در وبسایت شخصی‌اش منتشر کرد که کمی بعد فیلتر شد و این فیلمساز موقتا ممنوع الکار شد و به قول برخی منتقدین:  «شیروانی فیلم‌هایش را حراج کرد»

فیلم آخر شیروانی «لرزاننده چربی» است که با بازی مریم پالیزبان و لوون هفتوان همراه بود. این فیلم در جشنواره لوکارنو هلند برنده جایزه ببر طلایی شد.

 

 

 

وجود اینترنت، دوربین‌های دیجیتال و جشنواره‌های خارج از ایران و سرمایه‌گذاری شخصی از عوامل اصلی حیات سینمای زیرزمینی در ایران‌اند. این فیلم‌ها چه در قالب فیلم کوتاه چه بلند به دست جشنواره‌های خارجی می‌رسند و مخاطبان آن را به پای پرده سینما می‌کشانند، اما خارج از ایران.

اما چرا اکثر ساخته‌های زیرزمینی در ایران همان زیرزمین باقی می‌مانند؟

شاید پاسخ اصلی محتوای این فیلم‌ها باشد که عموما لحنی انتقادی از شرایط اجتماعی، سیاسی و ایدئولوژیک حاکم در ایران دارند که با سانسور مواجه شدند یا  فیلم‌هایی بودند که به ابعاد و روایاتی از طبیعت انسانی می‌پردازند که با ارزش‌ها و هنجارهای جامعه هماهنگی ندارد. ولی فیلمساز با وجود محدودیت‌ها همچنان می‌خواهد حرف خود را بزند و فکر خود را تصویر بکشد و  در حال حاضر تکنولوژی کنترل این فیلمسازان را سخت تر و ساخت فیلم را تا حدی آسان‌تر کرده است.

اما آینده سینمای زیرزمینی چیست؟ شاید این سوالی‌است که تنها با گذشت زمان به پاسخ آن باید برسیم.

 

فیلمساز
تازه چه خبر؟
علیرضا میریوسفی، مسئول بخش رسانه‌‌ای دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد، گزارش‌‌های بین‌المللی درباره اعتراض‌های سراسری را «بی‌اساس» دانست و...بیشتر بخوانید
وزارت خارجه کانادا در پاسخ به سوال ایران ‌اینترنشنال در ارتباط با موضع دولت این کشور درباره اعتراض‌های سراسری ایران اعلام کرد خواستار رفع محدودیت‌های...بیشتر بخوانید
ارتش اسراییل اعلام کرد شب گذشته عملیات گسترده جدیدی علیه نیروی قدس سپاه پاسداران و نیروهای سوری در سوریه انجام داده است. به گفته مقام‌های اسراییل،...بیشتر بخوانید
ارتش جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه‌ای در واکنش به حوادث اخیر ، با اشاره به آنچه فتنه جدید علیه انقلاب توصیف کرده، اعلام که کینه ورزان و دشمنان...بیشتر بخوانید
بر اساس گزارش‌های رسیده به ایران اینترنشنال، معترضان صبح سه‌شنبه در صادقیه تهران دست به تجمع زدند و ماموران امنیتی برای متفرق کردن آن‌ها وارد عمل...بیشتر بخوانید