سرخط خبرها

  • عزیزالله ملکی، فرمانده نیروی انتظامی گیلان: از روز گذشته شاهد ورود حجم زیاد خودور با پلاک‌های غیر بومی به گیلان هستیم
  • محمدحسین سپهری، از امضاکنندگان بیانیه استعفای علی خامنه‌ای، در زندان به کرونا مبتلا شده است
  • علیرضا مرندی، پزشک معتمد علی خامنه‌ای در نامه‌ای به حسن روحانی: انتشار اخبار درمان کرونا متوقف شود
  • وزارت بهداشت ایران شمار جان‌باختگان کرونا در کشور را ۳ هزار و ۶۰۳ نفر اعلام کرد
  • منابع اگاه ایران اینترنشنال: شمار جان‌باختگان کرونا در ایران دست‌کم ۶هزار و ۵۹۳ نفر است
  • مقام‌های شهر کابل، پایتخت افغانستان، در پی تشدید محدودیت‌ رفت‌و‌آمد برای مقابله با کرونا، از جریمه‌ معادل ۲۴۰ دلار برای خاطیان خبر دادند
  • کانون صنفی معلمان ایران: ۶۶ معلم شاغل و بازنشسته کشور بر اثر ابتلا به کرونا جان باخته‌اند
  • محمود جبرئیل، نخست وزیر سابق لیبی به دلیل ابتلا به ویروس کرونا در بیمارستانی در مصر درگذشت
  • خبرگزاری هرانا از احضار رحیم یوسف‌پور، پزشک ساکن سقز به مراجع قضایی، در پی هشدار این پزشک در خصوص شیوع بیماری کرونا در استان کردستان خبر داد
  • محمدابراهیم یخ‌کشی،‌ مدیرعامل آب‌ منطقه‌ای مازندران از کاهش ۲۶ سانتی‌متری تراز آب‌های زیرزمینی در این استان خبر داد
  • حسن روحانی، رییس جمهور ایران: تردد بین استان‌ها تا ۳۰ فروردین همچنان ممنوع است
  • سعید نمکی، وزیر بهداشت ایران: از بیماران مبتلا به کرونا هزینه‌ای دریافت نشود، به ویژه افرادی که فاقد پوشش بیمه، بی بضاعت و یا اتباع خارجی هستند
  • مرکز پژوهش‌های مجلس ایران: مهاجران افغانستانی فاقد مدرک هویتی به پرداخت هزینه‌های درمان بیماری کرونا در بیمارستان‌های ایران مجبور شده‌اند
  • علی محمد یونس، از فرماندهان حزب الله لبنان، در جنوب این کشور کشته شد
  • تاکنون بیش از ۶۵ هزار نفر در سرتاسر جهان بر اثر کرونا جان خود را از دست داده‌اند
  • پیروز حناچی، شهردار تهران: در پی شیوع کرونا، هزاران معتاد رها شده‌اند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

دو نگرش متمایز در دو بیانیه کروبی و موسوی

 

به دنبال بیانیه ۷۷ اصلاح‌طلب که در انتقاد از برخورد با معترضان، یک هفته پس از شروع اعتراض‌های آبان‌ماه منتشر شد و شخصیت‌های شناخته‌شده‌ای چون محسن آرمین، مصطفی تاج‌زاده، علی تاجرنیا، احمد منتظری، عبدالله رمضان‌زاده، ابراهیم اصغرزاده، فیض‌الله عرب‌سرخی و شهیندخت مولاوردی آن را امضا کردند، سرانجام محمد خاتمی نیز ناگزیر به شکستن سکوت شد و در آذر‌ماه، در این‌باره نامه‌ای منتشر کرد.

پس از این دو بیانیه بود که رهبران جنبش سبز به‌طور مستقل اطلاعیه‌هایی صادر کردند. ابتدا، مهدی کروبی در ۷ آذر و سپس، میرحسین موسوی در ۹ آذر نامه‌های اعتراضی تند‌ی منتشر کردند. هرچند واکنش‌های اخیر این دو رهبر مطالبات مدنی سال ۱۳۸۸ علیه مواضع حکومت در سرکوب اعتراض‌های مسالمت‌آمیز طبقه محروم جامعه، که در ۲۹ استان کشور به‌مدت دو هفته تداوم داشت، به‌موقع بود، از زوایایی نیز قابل تامل است.

با وجود این‌که اکثریت مردمی که در ۱۰۰ شهر ایران و ۱۰۰ نقطه در پایتخت، به اعتراف خودِ مقام‌های حکومتی، به خیابان‌ها سرازیر شدند تا خشم خویش را نسبت به سیاست‌های ریاضت اقتصادی جمهوری اسلامی ابراز کنند، از طبقه متوسط جامعه نبودند و بنابراین، با معترضانی که در سال ۱۳۸۸ جنبش سبز را خلق کردند ارتباطی ندارند، اما از آن‌جایی که در ۱۰ سال فاصله زمانی بین دو اعتراض فراگیر ۱۳۸۸ و ۱۳۹۸، جامعه ایران بسیار فقیرتر شده است، بنابراین درصد قابل‌توجهی از مردمی که به اعتراض‌های خیابانی آبان‌ماه پیوستند جزو همان طبقه متوسط سال ۱۳۸۸ بودند که در یک دهه اخیر، شرایط بد اقتصادی آنان را به قشر محروم ملحق کرد.

با در نظر گرفتن این دگردیسی طبقاتی در جامعه ایران، می‌توان گفت اکثریت مردم حکومت ولی فقیه را قبول ندارند و امید به هرگونه تغییر بنیادی با اتکا به اصلاح‌طلبان و حتی رهبران جنبش سبز را از دست داده‌اند. بنابراین، آنچه اهمیت نوع موضع‌گیری کروبی و موسوی را در بیانیه‌های اخیرشان تعیین می‌کند اتفاقا در همین نگاه مردم معترض به لحن انتقادی این دو شخصیت از حکومت نهفته است.

به این مهم از بُعد دیگری نیز باید توجه داشت. غالب مردمی که در اعتراض‌های آبان‌ماه حضور داشتند، مطالباتشان از آن جنس نبود که حتی سلطنت‌طلبان و رضا پهلوی را ملجا خود بدانند. به بیان دیگر، اگر بتوان شورش خودجوش اخیر را جنبش نامید، قطعا حرکتی بی‌سر بود، چون هیچ جناح سیاسی آن را هدایت نمی‌کرد، بنابراین هیچ‌کس هم حق بهره‌برداری حزبی از آن نخواهد داشت.

 

هشدار خمینی‌گونه کروبی به حکومت

شدیدترین لحنی که مهدی کروبی در بیانیه‌اش به کار برده تکرار اخطاری است که خمینی در اوایل انقلاب به برخی مسئولان وقت داد: «بترسید از آن روزی که مردم بفهمند در باطن ذات شما چیست، یک انفجار حاصل بشود. آن روز دیگر قضیه این نیست که برگردیم به ۲۲ بهمن، قضیه این است که فاتحه همه ما را می‌خوانند.»

اما این اطلاعیه چند نکته کلیدی دیگر نیز دارد:

۱) رژیم ایران به بهانه جنگ اقتصادی پس از خروج آمریکا از برجام، بستری برای اداره حکومت به شیوه قجری فراهم کرده که نتیجه‌اش تشدید فساد در تمام ارکان است.

۲) در برابر اعتراض‌های بحق مردم، هم حکومت و هم دولت از ماشین خشونت وصف‌ناپذیر و زبان تهدید بهره گرفته‌اند.

۳) ریشه و بستر اعتراض‌های اخیر را باید در فساد، تبعیض و تحقیر جست‌و‌جو کرد، نه در آن‌ سوی آب‌ها.

۴) ابراز شگفتی کروبی از سکوت رجال سیاسی و جریان‌های موثر در چنین فجایعی.

۵) تشکیل کمیته حقیقت‌یاب برای شناسایی کسانی که به سوی مردم بی‌دفاع تیراندازی مستقیم کردند و همچنین معرفی کسانی که اموال عمومی را تخریب کردند.

اما بیانیه کروبی از یک نقطه‌نظر قابل نقد است و آن اشاره او به الگو‌پذیری حکومتی است که به تعبیر او، امام بنا نهاده و همواره در مسیر مبارزه با تبعیض و نابرابری و احقاق حقوق محرومان بوده است، آنچه قاعدتا مردم معترضی که از سال ۱۳۹۶ تا‌کنون به خیابان‌ها ریخته‌اند دیگر باور ندارند، چرا که اگر چنین بود، شعارهایی چون «رضا‌شاه روحت شاد» محلی از اعراب نداشت. به بیان دیگر، ریشه مشکلات بنیادی جمهوری اسلامی صرفا به سی سال حکمرانی خامنه‌ای محدود نمی‌شود، بلکه ولایت فقیهی که بنیانش را خمینی گذاشت اساسا با جامعه‌ای بری از فساد، رانت و استبداد نمی‌تواند سر سازگاری داشته باشد. نظام قجری که کروبی به آن معترض است شکل خشن‌ترش را در عصر خمینی و چهره واقعی‌اش را در سایه کشتارهای دهه ۱۳۶۰ نشان داد. بنابراین، نمی‌توان به‌خاطر خشونت‌ورزی به خامنه‌ای هشدار داد و به الگوی حکومتی خمینی متوسل شد.

 

اخطار تکرار تاریخ از زبان موسوی

اعتراض‌های اخیر باعث شد میرحسین موسوی روزه سکوتش را که از آغاز حصر خانگی شروع شد بشکند. او برخلاف کروبی که پیش از این نیز در موارد مکرری با نامه‌نگاری به خامنه‌ای و سایر مسئولان هشدار داده بود، در اولین بیانیه کوتاه و بجایش سرانجام به میدان آمد. اطلاعیه موسوی اما دو تفاوت قابل توجه با واکنش هم‌زمان کروبی داشت.

۱) موسوی برخلاف معمول، هیچ اشاره‌ای به «امام راحل» نکرد.

۲) او به‌صراحت قربانیان اعتراض‌های اخیر را شهدای بی‌گناه نامید، که خود بدان معناست که عاملان مرگ آن‌ها باید جلادان و دژخیمانی باشند که به مردم بی‌دفاع را حمله کردند.

۳) او با ذکر این مهم که آدمکشان سال ۱۳۵۷ نمایندگان رژیمی غیر‌دینی بودند و ماموران و تیراندازان آبان ۱۳۹۸ عمال حکومتی دینی و این‌که آن‌جا فرمانده کل قوا شاه بود و این‌جا شیخ، به‌طور تلویحی هرگونه اصلاح‌پذیری در سایه یک نظام مبتنی بر ولایت فقیه را خیال باطل دانسته است.

موسوی با ذکر این نکته که مقابله اخیر جمهوری اسلامی با معترضان شباهت تام با کشتار بی‌رحمانه مردم در ۱۷ شهریور خونین ۱۳۵۷ دارد، حامل این پیام و هشدار مهم است که از فردای حوادث آبان ۱۳۹۸، حکومت ایران وارد فاز جدیدی شده است که سقوط قریب‌الوقوع آن را بیش از پیش تضمین می‌کند. به عبارت دیگر، سرنوشت شاه ایران که تنها اندکی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی خطاب به مردم گفت که «صدای انقلاب شما را شنیدم» در آینده‌ای نه چندان دور، برای جمهوری اسلامی رقم خواهد خورد.

 

هرچند غالب معترضان حوادث آبان ۱۳۹۸ به بیانیه‌های اخیر کروبی و موسوی با دلسردی می‌نگرند، واکنش‌های این دو رهبر جنبش مدنی مردم ایران در سال ۱۳۸۸ دو تاثیر مهم خواهد داشت.

نخست این‌که صفوف معترضان و مخالفان جمهوری اسلامی در طبقات متوسط را که مطالباتشان بیشتر جنبه مدنی دارد به مردم محروم که انگیزه اصلی اعتراضشان معیشت و فقر اقتصادی است نزدیک می‌کند.

دوم این‌که حکومت ولایت فقیه را بیش از پیش رسوا می‌کند، به‌ویژه وقتی موسوی به‌طور تلویحی رژیم دینی را قسی‌تر و مستبد‌تر از نظام پادشاهی می‌بیند. روی دیگر این سکه چیزی جز ناامید شدن از هرگونه اصلاح‌پذیری جمهوری اسلامی و پایان راه اصلاح‌طلبان نمی‌تواند باشد.

 

روزنامه‌نگار و تحلیل‌گر سیاسی
تازه چه خبر؟
دفتر نخست وزیری بریتانیا از منتقل شدن بوریس جانسون نخست وزیر این کشور به بیمارستان خبر داد و اعلام کرد این‌کار به توصیه پزشکان و به‌عنوان اقدامی...بیشتر بخوانید
اندرو کوئومو، فرماندار ایالت نیویورک، یکی از کانون‌های شیوع ویروس کرونا در آمریکا، از جان باختن ۵۹۴ نفر دیگر بر اثر ابتلا به این ویروس طی شبانه‌روز...بیشتر بخوانید
فرهاد قلی‌نژاد، مدیرکل حفاظت محیط زیست استان بوشهر، از «تخلیه فاضلاب با بار آلودگی زیاد» یکی از شرکت‌های نفتی استان، در آب‌های خلیج فارس خبر داد و...بیشتر بخوانید
مجتبی وزین افضل،‌ معاون شرکت آب‌وفاضلاب قم،‌ ضمن اشاره به افزایش مصرف آب در پی بحران کرونا اظهار کرد در صورت ادامه مصرف بی‌رویه آب در تابستان این...بیشتر بخوانید
عبدالعلی علی‌‌عسکری، رییس سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی،‌ در نامه‌ای به معاون خود دستور داد با بررسی صحنه‌‌های قسمت پایانی سریال «پایتخت ۶» نسبت به...بیشتر بخوانید