سرخط خبرها

  • میزان یارانه نقدی به خانوارها از یک نفر تا ۵ نفر، به میزان هر نفر ۵۵ هزار تومان تا حداکثر ۲۰۵ هزار تومان تعیین شد
  • قیمت بنزین سهمیه‌ای ۱۵۰۰ تومان و بنزین آزاد ۳۰۰۰ تومان تعیین شده است
  • بنابر اعلام دولت سهمیه‌بندی بنزین با نرخ ۱۵۰۰ تومان از روز ۲۴ آبان اجرایی می‌شود
  • امریکا بهزاد پورقناد را به دلیل نقض تحریم‌های ایران به چهار سال حبس محکوم کرد
  • مردم عراق پس از پیروزی تیم ملی فوتبال این کشور برابر ایران در خیابان‌ها به شادی پرداختند
  • رییس قوه قضاییه ایران: نارضایتی برخی افراد از مبارزه با فساد اهمیتی ندارد
  • میشل عون به تشکیل دولت لبنان تا چند روز آینده ابراز امیدواری کرد
  • حسین طائب رییس اطلاعات سپاه پاسداران: شورای نگهبان مسئول جلوگیری از ورود شبکه نفوذ به درون نظام است
  • سخنگوی قوه قضائیه: پرونده ۲ میلیارد دلاری پای سه دولت را به میان آورد
  • فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران : پیگیری‌ها برای آزادی دو مرزبان ربوده شده ادامه دارد
  • تیراندازی در یک دبیرستان در جنوب ایالت کالیفرنیای امریکا ۶ زخمی به جا گذاشت
  • عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان : با رئیس جمهور هیچ اختلافی نداریم
  • رئیس سازمان انرژی اتمی ایران: می‌توانیم ظرف یک ماه ظرفیت غنی‌سازی را به بالای ۲۰ هزار سو برسانیم
  • پلوسی رییس مجلس نمایندگان امریکا دونالد ترامپ را به رشوه دادن به اوکراین متهم کرد
  • مایک پمپئو وزیر خارجه امریکا خواستار تمرکز ائتلاف ضدداعش بر آفریقا شد
  • اسحاق جهانگیری معاون اول رییس جمهور : برخی مخالف حضور بانوان در ورزشگاه‌ها هستند
  • عباس موسوی سخنگوی وزارت خارجه قطعنامه حقوق بشری علیه ایران را فاقد مشروعیت و اعتبار خواند
  • محمد جواد ظریف: داعش تهدیدی علیه ایران، هند و پاکستان است
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

دلایل احتمالی تمایل عربستان سعودی به مذاکره با ایران

محمد بن‌سلمان، ولیعهد جوان عربستان سعودی، پس از ثبت شکست‌های پی در پی در کارنامه سیاسی‌‌اش، به نظر می‌رسد با ابراز تمایل به مذاکره با مقام‌های جمهوری اسلامی ایران، به دنبال رهایی از بحران سیاسی به‌وجود‌آمده در سیاست خارجی عربستان سعودی است.

سفر اخیر عادل عبدالمهدی، نخست‌وزیر عراق به عربستان سعودی، در ماه گذشته، درست ده روز پس از حمله به تاسیسات نفتی آرامکو، در شرایطی محقق گردید که گزارش‌هایی مبنی بر شلیک موشک و حمله هواپیماهای بدون سرنشین از پایگاه نظامی سپاه پاسداران منتشر و عنوان شد این حمله‌ها به گروهای شبه‌نظامی تحت حمایت ایران در عراق مرتبط است. در همین ارتباط، چندی پیش نخست‌وزیر عراق از احتمال وقوع جنگ بین ایران و عربستان سعودی ابراز نگرانی کرد و درباره خطر احتمال گسترش دامنه این جنگ به کشورهای دیگر منطقه هشدار داده بود. هر‌چند او مستقیما به نقش عراق اشاره نکرده است، بر کسی پوشیده نیست نگرانی اصلی‌اش احتمال هدف قرار گرفتن عراق به‌عنوان یکی از پایگاه‌های نظامی ایران است. به همین دلیل، عبدالمهدی چاره کار را در مسافرت به جده و میانجی‌گری بین ایران و عربستان سعودی و احتمالا تشکیل جلسه‌ای در بغداد برای دیدار بن سلمان و حسن روحانی دید. اما نکته قابل توجه این است که ابتکار عمل اخیر عبدالمهدی در مورد دیدار طرفین در بغداد چندان واقع‌بینانه به نظر نمی‌رسد، چرا که دو ماه پیش برهم صالح، رییس‌جمهوری عراق، نیز پیشنهاد مشابهی را مطرح کرده بود که با پاسخ منفی مقام‌های سعودی مواجه شده بود. اما اکنون، شرایط تغییر کرده است و با توجه به اعتراض‌های اخیر مردم عراق علیه فساد اقتصادی و سیاست‌های اقتصادی منفی دولت، وقوع جنگ علیه عراق و نیروهای تحت حمایت جمهوری اسلامی ایران بدون شک فلاکت بزرگی برای حکومت عراق خواهد بود.

پیش از هر چیز، باید به این مساله توجه داشت که مقام‌های سعودی به این حقیقت کاملا واقف‌اند که قطع روابط عراق و ایران امری محتمل نیست و عقب‌نشینی یا خروج نیروهای ایرانی از عراق، حداقل در این برهه از زمان، چندان ممکن به نظر نمی‌رسد. نباید فراموش کرد که میزان تجارت ایران و عراق به بیش از ۱۲ میلیارد دلار در سال می‌رسد و عراق به برق و گاز ایران وابسته است. مهم‌تر از همه، بین ایران و عراق ارتباط عمیق مذهبی وجود دارد که بیش از هر عامل دیگری زمینه‌ساز روابط تنگاتنگ بین این دو کشور شده است.

علاوه بر مسائل فوق، حوادث اخیر در خاورمیانه عربستان سعودی را متوجه این مساله کرد که در جنگ قدرت در منطقه خاورمیانه، این جمهوری اسلامی ایران است که دست بالاتر را دارد. این روند باعث شد عربستان سعودی راهبرد جدیدی را در قبال ایران و با هدف برقراری تعادل در منطقه اتخاذ کند. گواه این ادعا مصاحبه تلویزیونی اخیر بن سلمان است که در آن برای اولین بار عنوان کرد مشکلات و بحران مربوط به ایران در منطقه و مساله امنیت دریایی در خلیج فارس را نمی‌توان از راه نظامی حل کرد.

اما با توجه به روابط و تنش‌های اخیر بین ایران و عربستان سعودی، به نظر می‌رسد گفت‌و‌گوی میان دو کشور در گروی برخی مسائل کلیدی سیاست منطقه‌ای ایران است. در این ارتباط، مقام‌های سعودی بی‌شک انتظار دارند ایران به دخالت‌هایش در امور داخلی کشورهای عرب منطقه خاتمه دهد، حمایت‌هایش از گروهای شبه‌نظامی مانند حزب‌الله و حوثی‌های یمن را کاهش دهد و در برنامه هسته‌ای و موشکی‌اش، که به‌نوعی تهدید علیه عربستان سعودی محسوب می‌شود، تجدید‌نظر کند.

موارد فوق مسائل مهمی‌اند که همواره موجب نگرانی عربستان سعودی در قبال ایران بوده است. اما شرایط سعودی‌ها برای گفت‌و‌گو با ایران هنوز واضح و آشکار نیست و بنابراین، هر گونه ادعا در این مورد خوش‌بینی محض خواهد بود. اما نکته مهم این است که عربستان سعودی علی‌رغم ادعاهای مطرح‌شده درباره حمله به آرامکو، ایران را به اقدام نظامی تهدید نکرده است و احتمال مذاکره با ایران را نفی نمی‌کند. مقام‌های سعودی حتی در بیانیه‌ها و سخنرانی‌هایشان درباره حمله به آرامکو بسیار محتاطانه عمل کردند. سعودی‌ها با این‌که ایران را به‌خاطر مسلح كردن حوثی‌ها (که در نهایت، به انهدام تاسیسات نفتی عربستان منجر شد) مقصر دانستند، از معرفی ایران به‌عنوان عامل مستقیم حمله به تاسیسات اجتناب کردند.

در کنار موارد فوق، ناکامی بن سلمان در سیاست خارجی از دیگر عواملی است که او را نیازمند گفت‌و‌گو با ایران کرده است. بحران دیپلماتیک عربستان سعودی با قطر؛ مداخله در سیاست داخلی لبنان و تلاش برای برکناری سعد حریری، نخست‌وزیر لبنان؛ قتل جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار سعودی، که موجب خدشه‌دار شدن وجهه سیاسی عربستان سعودی به‌خصوص نزد متحدان غربی‌اش شد؛ ناکامی در جنگ داخلی یمن که زمینه‌ساز خروج امارات متحده عربی از یمن شد؛ و در نهایت، حمله به تاسیسات نفتی آرامکو همگی بیانگر ناکامی شاهزاده بن سلمان در پیشبرد منافع عربستان سعودی در منطقه است.

بنابراین، ضرورت مدیریت سیاست داخلی عربستان سعودی برای کنترل مخالفت‌ها در داخل و حمایت‌های مبهم منطقه‌ای ایالات متحده آمریکا از عربستان سعودی از موارد کلیدی است که می‌تواند بن سلمان را در رابطه با ایران به سمت یک مسیر دیپلماتیک متفاوت سوق دهد و در نهایت، از میزان تهدیدهای موجود علیه پادشاهی سعودی بکاهد. در چنین شرایطی، در صورت تحقق هر‌گونه مذاکره مستقیم میان ایران و دولت ترامپ درباره برنامه هسته‌ای ایران، عربستان سعودی می‌تواند با مذاکره و گفت‌و‌گو با ایران، جزیی از روند متعادل‌سازی خاورمیانه شود و از این طریق، دایره نفوذش در منطقه را تثبیت کند.

 

پژوهشگر حقوق بین‌الملل
تازه چه خبر؟
سی‌ودو زندانی دانشجو و روزنامه‌نگار که دستگاه قضایی ایران از آنان به عنوان «محکومان امنیتی» نام برده، با موافقت علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی...بیشتر بخوانید
حسین طائب، رییس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران گفت: «جریان نفوذ به دنبال وارد کردن عناصر خود به مجلس است که البته شورای نگهبان و اطلاعات سپاه مراقب...بیشتر بخوانید
وزارت بازرگانی آمریکا روز چهارشنبه نام ۲۲ شرکت و شخص را به علت حمایت مادی از فعالیت‌های تولید تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی در سوریه و همچنین ارسال...بیشتر بخوانید
به دنبال اعتراضات اخیر در اهواز در پی مرگ یک شاعر در این شهر، اداره اطلاعات خوزستان از دستگیری چند نفر به اتهام «تحرکات ساختارشکن» خبر داده است...بیشتر بخوانید
انیس کالامار، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور مربوط به اعدام‌های خودسرانه و فراقضایی، در واکنش به محاکمه یکی از متهمان اعدام‌های ۱۳۶۷ در سوئد، آن را...بیشتر بخوانید