سرخط خبرها

  • بنیامین نتانیاهو: فشارها بر ایران باید ادامه دار و بیشتر شود
  • وزیر نفت عراق: ایران آزادی تردد در تنگه هرمز را تضمین کرده است
  • سخنگوی قوه قضاییه: حکم قصاص قاتل شیرمحمدعلی صادر شد
  • بنیامین نتانیاهو: نباید به ایران اجازه اختلال در تردد نفتکش‌ها را داد
  • مرکز آمار ایران تورم نقطه به نقطه مواد غذایی را بیش از ۵۹ درصد اعلام کرد
  • بیش از ۲۰۰ هکتار از مزارع و مراتع ایلام سوخت
  • تجارت ایران و چین در ۶ ماه نخست سال ۲۰۱۹ نسبت به مدت مشابه پارسال ۴۶ درصد افت کرده است
  • معاون شهرداری تهران از گسترش «پدیده ماشین‌خوابی» در پایتخت خبر داد
  • معصومه ابتکار: دختران می توانند بدون حجاب در کلاس درس حاضر شوند
  • واردکنندگان کابل برق به جای استنت قلبی از ایران خارج شدند
  • علی مظفری، فعال دانشجویی دانشگاه تهران به ۳۰ ماه حبس تعزیری محکوم شد
  • مرکز آمار ایران: نرخ تورم دوازده ماهه منتهی به تیرماه به ۴۰.۴ درصد رسید
  • عضو کمیسیون آموزش مجلس: اسناد جدیدی از تخلفات تحصیلی حسین فریدون بدست آورده‌ایم
  • عربستان سعودی: توقیف نفتکش بریتانیایی از سوی ایران نقض قوانین بین‌المللی است
  • وزرای آموزش و دادگستری بریتانیا استعفا دادند
  • ظریف: ایران به دنبال رویارویی با بریتانیا نیست
  • حسن روحانی: قیمت گوشت متعادل نیست
  • بوریس جانسون به عنوان رهبر حزب محافظه‌کار و نخست وزیر بریتانیا انتخاب شد
  • محسن افشانی به یک سال حبس محکوم شد
  • مادر سهیل عربی زندانی سیاسی بازداشت شد
  • وزیر اقتصاد: گم شدن یک میلیارد یورو ارز دولتی به هیچ وجه صحت ندارد
  • رئیس دفتر آیت الله خامنه‌ای: رهبر زیر خط متوسط زندگی می کند
  • YouTube: https://www.youtube.com/iranintl آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • www.iranintl.com Twitter: @IranIntl Instagram: @iranintltv www.Facebook.com/iranintl E-mail: [email protected]

بزرگ‌ترین قتل‌عام زندانیان سیاسی در تاریخ معاصر ایران

 

از ۲۷ تیرماه تا ۲۹ مرداد سال ۱۳۶۷، حدود یک‌ماه، فاصله پذیرش قطع‌نامه ۵۹۸ ازسوی ایران تا برقراری آتش‌بس در جنگ با عراق است. تنها چند روز بعد از پذیرش قطع‌نامه و پیش از برقراری آتش‌بس نهایی، در تاریخ سوم مرداد ۱۳۶۷، سازمان مجاهدین خلق که مهم‌ترین گروه نظامی مخالف ایران محسوب می‌شد، طی عملیاتی نظامی که نام آن را فروغ جاویدان گذاشت، وارد ایران شد و کوشش کرد تا به‌سمت تهران پیشروی کند. این عملیات سه روز به‌طول انجامید و درنهایت با شکست مواجه شد.

گفته می‌شود که این عملیات، به بهانه‌ای برای تسویه‌حساب با زندانیان سیاسی مخالف حکومت در زندان‌ها تبدیل شد. هرچند که به‌نظر می‌رسد برنامه‌ریزی برای این کار از مدت‌ها قبل جریان داشت، اما حرکت ماشین کشتار در زندان‌ها، بعد از این ماجرا آغاز شد.

در نواری که مردادماه سال ۱۳۹۵ منتشر شد، صدای گفت‌وگوی آیت‌الله منتظری با هیات مرگ تهران ضبط شده بود و او همان‌جا درباره برنامه‌ریزی قبلی وزارت اطلاعات و سیداحمد خمینی برای این کشتار می‌گفت: «اطلاعات رویش نظر داشت و سرمایه‌گذاری کرد و شخص احمدآقا هم از سه‌چهار سال پیش می‌گفت که مجاهدین از روزنامه‌خوان، مجله‌خوان و اعلامیه‌خوان، همه باید اعدام شوند. این‌ها چنین فکری می‌کردند و حالا فرصت را مغتنم شمردند و با این جریانی که منافقین به ما حمله کردند، این را جا انداختند پیش امام، حالا هرجوری و … بالاخره از امام نوشته گرفتند و دادند دست افراد.»

در همان زمان، آیت‌الله موسوی‌اردبیلی، رییس دیوان‌عالی کشور نیز در نمازجمعه تهران، طی سخنانی تلویحا اعتراف کرد که عملیات نظامی سازمان مجاهدین، بهانه‌ای برای سرکوب آن‌ها در زندان بوده است. او گفته بود که «مساله منافقین برای ما مشکل بزرگی بود. [...] ما اگر جنگ را تمام می‏‌کردیم، تازه گرفتار مشکل منافقین بودیم. برای ما حل مشکل منافقین، به‌آسانی ممکن نبود و هزینه‏‌های فراوانی داشت، اما پیش از قبول قطع‏نامه، خداوند این مشکل را مثل آب‌خوردن حل کرد». (همپای انقلاب، خطبه‌های نمازجمعه آیت‌الله موسوی‌اردبیلی، صفحه ۳۸۵)

آنچه برای حکومت ایران مثل آب‌خوردن بود، در واقع بزرگ‌ترین قتل‌عام سیاسی معاصر تلقی می‌شد.

اوایل مرداد ۱۳۶۷، آیت‌الله خمینی طی حکمی دستور تشکیل هیات‌هایی برای بررسی پرونده‌های زندانیان مجاهد را داد و تاکید کرد: «کسانی که در زندان‌های سراسر کشور برسر موضع نفاق خود پافشاری کرده و می‎کنند، محارب و محکوم به اعدام می‎باشند.» او اضافه کرده بود: «رحم بر محاربین ساده‌اندیشی است. قاطعیت اسلام دربرابر دشمنان خدا، از اصول تردیدناپذیر نظام اسلامی است. امیدوارم با خشم و کینه انقلابی خود نسبت‌به دشمنان اسلام، رضایت خداوند متعال را جلب نمایید. آقایانی که تشخیص موضوع به‌عهده آنان است، وسوسه و شک و تردید نکنند و سعی کنند «اشداء علی الکفار» باشند.»

این حکم سرآغاز بزرگ‌ترین قتل‌عام زندانیان سیاسی در تاریخ معاصر ایران شد. در تهران، حسینعلی نیری (قاضی)، مرتضی اشراقی(دادستان) و مصطفی پورمحمدی (نماینده وزارت اطلاعات) و در شهرستان‌ها، قاضی شرع، دادستان و یا دادیار انقلاب و نماینده وزارت اطلاعات منطقه، هیات مرگ را تشکیل داده بودند. خمینی رای اکثریت را در این هیات‌ها، ملاک تصمیم نهایی تعیین نمود، هرچند که اضافه کرد، «احتیاط در اجماع» است. گفته می‌شود که در همان روزها، آیت‌الله خمینی حکمی دیگر نیز صادر کرده و متهمان چپ‌گرای داخل زندانها را هم شامل این کشتار بزرگ کرد. به این ترتیب، قتل‌عام‌های تابستان ۱۳۶۷، با زندانیان سازمان مجاهدین آغاز شد و در ادامه، زندانیان چپگرا و غیرمذهبی نیز به آن‌ها اضافه شدند.

از آنجا که اسناد این کشتار هنوز به‌طور کامل منتشر نشده و بخش بزرگی از ماجرا پنهان است، دوره زمانی اجرای این حکم و ابعاد آن در سراسر کشور، به‌صورت دقیق مشخص نیست.  برخی صاحب‌نظران ازجمله رضا معینی که سال‌هاست درباره این حادثه تحقیق می‌کند، معتقدند که «کشتار گسترده زندانیان از شبانگاه ۵ مردادماه ۱۳۶۷ و با فتوای آقای خمینی آغاز شده و دست‌کم تا ١٣ شهریور ۱۳۶۷ ادامه داشته است». او تاکید دارد: «بنابر شهادت بسیاری از جان‌به‌در بردگان و برخی از مسوولان جمهوری اسلامی، کشتار زندانیان چپ در روزهای نخست شهریور آغاز شده است.»

آیت‌الله منتظری درباره تعداد کشته‌شدگان در خاطراتش می‌نویسد: «مدتی ملاقات‌های زندانیان را تعطیل کردند و برحسب گفته متصدیان، با استناد به این نامه، حدود دوهزار و هشتصد یا سه‌هزار و هشتصد نفر زندانی -تردید از من است- از زن و مرد را در کشور اعدام کردند.»

بی‌شک تعداد اعدام‌شدگان، بسیار بیش از این تعداد بوده است. طبق آماری که کمیته دفاع از حقوق‌بشر در ایران منتشر کرده است، امروز حداقل نام چهارهزار و ششصد و هفتاد و دو تن از اعدامیان سال ۱۳۶۷، معلوم شده است. رضا معینی، یکی از محققان، تاکید می‌کند که «دست‌کم پنج‌هزار نفر» قربانی این کشتار بوده‌اند. البته برخی فعالان سیاسی از آمارهای  بیشتر از این نیز خبر داده‌اند.

ابعاد گسترده کشتار زندانیان سیاسی در تابستان سال ۱۳۶۷ چنان است که برخی حقوق‌دانان،  آن را مصداق جنایت علیه بشریت دانسته‌اند. ازجمله عبدالکریم لاهیجی، طی مقاله‌ای آن را از «مصادیق بارز جنایت‌های بر ضد بشریت» تعیین کرد. به‌جز آن، چند سال پیش در دادگاه نمادینی که با کوشش‌های کارزار ایران‌تریبونال و با حضور وکلا و حقوق‌دان‌های بین‌المللی تشکیل شد، این ماجرا به‌عنوان مصداق «جنایت علیه بشریت» شناخته و محکوم شد.

 

 

روزنامه‌نگار
تازه چه خبر؟
غلامحسین اسماعیلی، سخنگوی قوه قضاییه، از صدور احکام قصاص و زندان برای دو متهم قتل علیرضا شیرمحمدعلی خبر داد. اسماعیلی روز سه‌شنبه در یک نشست خبری گفت...بیشتر بخوانید
۵۰ دقیقه ۱۱ ثانیه پیش
دولت عربستان سعودی با صدور بیانیه‌ای در واکنش به توقیف کشتی بریتانیا در تنگه هرمز توسط سپاه پاسداران، آن را نقض حقوق بین‌المللی دانست و خواستار «...بیشتر بخوانید
۱ ساعت ۵۵ دقیقه پیش
سخنگوی دولت ژاپن اعلام کرد که هیچ تغییری در موضع این کشور مبنی بر «عدم اعزام نیروهای دفاعی برای ائتلاف دریایی آمریکا در خاورمیانه» روی نداده است. به...بیشتر بخوانید
۵ ساعت ۳۰ دقیقه پیش
علی مظفری، فعال دانشجویی دانشگاه تهران، در دادگاه تجدیدنظر پرونده مربوط به اعتراضات دی‌ماه سال ۱۳۹۶، به ۳۰ ماه حبس تعزیری محکوم شد. پایگاه خبری هرانا...بیشتر بخوانید
۶ ساعت ۲۵ دقیقه پیش
حسین خانزادی، فرمانده نیروی دریایی ارتش جمهوری اسلامی، با اشاره به قابلیت پهپادهای ایران در رصد منطقه اعلام کرد که ارتش «آرشیو کاملی از تردد روزانه...بیشتر بخوانید
۶ ساعت ۵۹ دقیقه پیش