بر چهره گل نسیم نوروز خوش است | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • فرید براتی سده، مدیر دفتر سازمان بهزیستی، از افزایش ابتلا به ویروس کرونا در بین «معتادان متجاهر» خبر داد
  • یحیی ابراهیمی، عضو کمیسیون بهداشت مجلس: ۵۰ درصد درآمد بیمارستان‌ها با بحران کرونا کاهش یافت
  • مهدی سلیمی،‌ نویسنده زندانی: توانایی تامین وثیقه سنگین تعیین شده را ندارم و در زندان می‌مانم
  • مایک پمپئو: تمدید تحریم تسلیحاتی ایران برای تک تک کشورهای خاورمیانه بسیار مهم است
  • ابوالفضل عمویی سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس: «برخی رسانه‌های داخلی می‌گویند اگر «جو بایدن» رای بیاورد فضای خوبی ایجاد می‌شود
  • پلیس هنگ‌کنگ ۹ نفر بین سنین ۲۳ تا ۷۲ سال را به اتهام نقض قانون جدید امنیتی بازداشت کرده است
  • نماینده دشتستان در مجلس: شمار امضاها برای استیضاح زنگنه، وزیر نفت در حال افزایش است و او باید درباره خام‌فروشی و ضعف در دیپلماسی انرژی پاسخگو باشد
  • بنابر گزارش‌ها، آتش‌سوزی بامداد دوشنبه در یک بیمارستان که سخنگوی آتش‌نشانی تهران خبر آن را تایید کرده است، در «بیمارستان فوق تخصصی مرکزی نفت» رخ داده است
  • درپی انفجار بندر بیروت، رهبران کشورهای مختلف جهان توافق کردند حدود ۳۰۰ میلیون دلار به عنوان کمک به مردم لبنان ارائه کنند
  • رییس بنیاد مستضعفان در واکنش به اعلام آمادگی دفتر محمود احمدی‌نژاد برای پس دادن ملک این بنیاد در منطقه ولنجک تهران گفت: آماده هر نوع همکاری برای «تامین منافع مستضعفان» هستیم
  • معصومه ابتکار در واکنش به گفته‌های اخیر رییس بنیاد مستضعفان گفت: «امام‌خمینی» برای دریافت ملک از بنیاد مستضعفان به منظور استفاده به عنوان «دفتر مطالعات زنان» مجوز صادر کرده بود
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet
نارنج نوروزی| ۵

بر چهره گل نسیم نوروز خوش است

 

میان ما و بهار فاصله‌هاست. بهار خیلی دورتر از ما اتفاق می‌افتد. شده‌ایم آدم‌های پشت‌میز‌نشین و غرق موبایل که سرمان را از صفحه لپ‌تاپ بالا نمی آوریم مبادا پنجره را ببینیم، ناگزیر تبعید می‌شویم به دنیای مجازی و پرده‌نشین و یک‌باره می‌فهمیم سال‌هاست گلی را از نزدیک ندیده‌ایم و از نسترن و لاله و زنبق فقط تصویری بر این چهار‌گوشه حقیر موبایل داریم.

افلاطون سه هزار سال پیش، حیرت‌انگیز‌ترین تمثیل بشریت برای فهم و شناخت را کشف کرد. عده‌ای در غار نشسته بودند و آتشی بر‌پا بود و در این فضای تیره، تصاویری از آن بیرون به دیواره غار می‌افتاد و از حقیقتِ بیرونی چیزی جز همین سایه‌ها نداشتند. افلاطون جهان طبیعت را سایه‌وار می دانست. حالا وضع ما از آن غار‌نشینان بدتر شده، دنیای مجازی ما را از درک غار هم عاجز کرده است و حجاب اندر حجاب، این بار سایه‌ها را هم با‌ واسطه می‌بینیم. این را گفتم که برسم به این شعر خیام که:

بر چهره گل نسیم نوروز خوش است

در صحن چمن روی دلفروز خوش است

حکیم خردمند ما انگار جای گل شکفته و به فهم نسیم رسیده و این «خوش استِ» ساده چقدر تر‌و‌تازه است.

غم‌ها و نابغه‌ها

دیشب برنامه عصر جدید احسان علیخانی را می‌دیدم که عینا تکرار همان شوی استعداد‌یابی معروف آمریکاست؛ هیچ اشکالی ندارد، تلویزیون‌های دنیا همه به هم شبیه‌اند، حتی اگر صدا‌و‌سیمای جمهوری اسلامی باشد.

اما آن چیزی که غمگینم کرد حضور دو استعداد ریاضی در برنامه بود. خواهر و برادری که یکی نوجوان و دیگری پسر‌بچه دبستانی. آمده بودند و جلوی چشم‌های حیرت‌زده تماشاگران در کسری از ثانیه محاسبات ریاضی را انجام می‌دادند.

دختر چنان شیفته ریاضیات بود که هیجانش را از این عشق پنهان نمی‌کرد، می‌گفت ریاضی آدم را به خدا می‌رساند و مادر همه علوم است و من یک‌باره یاد مریم میرزا‌خانی افتادم که در اوج رفت. یادم افتاد که این دو نابغه چند سال بیشتر مهمان ایران نیستند و بنا بر سنت چهل سال گذشته، عاقبت عازم ینگه دنیا می‌شوند و احتمالا وقتی سال‌ها بعد از اعجوبه‌های علمی شدند، این حضور در برنامه تلویزیونی دست به دست خواهد چرخید که آهای دنیا نگاه کنید، این‌ها ایرانی‌اند. ای کاش نابغه‌ها را بعد از کشف، حفظ هم می‌کردیم.

دیشب اما، در برنامه لذت فوتبال هم اتفاق جالبی افتاد و برای اولین بار، یک کارشناس فوتبال زن بازی را تفسیر می‌کرد. بازی دوستانه برزیل و پاناما بهانه حضور هانیه رحمتی شد و این مربی فوتبال، که حالا مربیگری تیم ملی دختران زیر ۱۴ سال را بر عهده دارد، خیلی خوب و قشنگ بازی را تحلیل کرد. این هم یک کار خوب که از صدا‌و‌سیما سر زد.

از منشی تا استاندار

اسحاق جهانگیری، معاون رییس‌جمهوری، سال پیش، در شکوه و ناله‌ای، گفته بود حتی نمی‌تواند منشی‌اش را عوض کند و در کابینه هیچ‌کاره است، اما انگار این سیل برای آقای معاون اول این برکت را داشت که خودی نشان بدهد و استاندار به‌سفر‌رفته گلستان را عزل کند.

با این حال، مثل این‌که قاطعیت اسحاق جهانگیری چندان جدی گرفته نشده است. امروز صبح، وزیر کشور، که از دیروز در استان گلستان ساکن شده و جای رفیقش، مناف هاشمی، استاندار به‌مرخصی‌رفته، را گرفته است، با شبکه خبر گفت‌و‌گویی کرد و از بر‌کناری آن عزیز سفر‌کرده هیچ حرفی نزد.

جالب این‌که آقای وزیر از مرخص کردن استاندار در ایام حساس نوروز هم دفاع کرد و هیچ اشاره‌ای نکرد که جهانگیری آمده و طرف را برکنار کرده است. با این حساب، بعید نیست مناف هاشمی دوباره سر کارش برگردد و سلام و عید مبارکی برای جهانگیری بفرستد.

عبدالرضا رحمان فضلی درباره سیل و اوضاع و احوال مردم سیل‌زده گفت شهر در امن و امان است و امداد‌رسانی‌ها در حال انجام است و سپاه پاسداران به میدان آمده است و دیگر غمی نیست.

انتقادی هم از رسانه‌ها کرد، که حتما منظورش همین تلگرام و مردم دوربین‌به‌دست بود. آقای وزیر گفت یک عده می‌روند گوشه‌ای و کسی را پیدا می‌کنند، از حال آشفته‌اش سوء‌استفاده می‌کنند و می‌گویند امدادی نرسیده است. از بخت بد وزیر، از این گوشه‌ها و آدم‌های گرفتار سیل که هنوز کمکی نگرفته‌اند انگاری زیاد است و شمار دوربین‌به‌دست‌ها هم بیشتر می‌شود.

هویت نوروزی  

نوروز برای جهان ایرانی هویت است، نه فقط جشنی در بهار. ابراز وجود است و این‌که ما هنوز زنده‌ایم، حتی اگر اشغال‌ شده باشیم و حتی اگر نادیده‌مان بگیرند.

به کردهای ترکیه نگاه کنید که چطور آتش نوروزی می‌افروزند و با اجتماع ده‌ها هزار نفره‌شان در دیار بکر به اردوغان حالی می‌کنند که کردها هستند و سهمی دارند. در تاجیکستان هم نوروز پس از فروپاشی شوروی، بازگشتی به خویشتن بود و تاجیک‌ها پس از این‌که کمونیست‌ها پل تاریخی فرهنگ ایرانی را تخریب کردند، با نوروز دوباره ترمیمش کرده‌اند.

در ایران‌زمین هم نوروز هویتی فرهنگی است که پس از حمله اعراب، چنان پاس داشته شد که انگار سنگر آخر مقاومت است و همین که نوروز را با پیروزی قافیه می‌گرفته‌اند، مگر نشانه‌ای از پایداری ندارد؟

حکیم عمر خیام را بیشتر به آن رباعیات جانانه‌اش می‌شناسیم و کمتر از نوروزنامه‌ای شنیده‌ایم که خیام به نثر نگاشته و شرحی است درباره نوروز و آداب و رسومش در ایران باستان. نوروزنامه کتاب تازه‌یابی است و تصحیح این اثر فرهنگی ارزشمند را به مجتبی مینوی مدیون‌ایم.

خیام در این کتاب مختصر، ابتدا از وضعیت نجومی می‌گوید و این‌که آفتاب ۳۶۵ روز می‌چرخد تا به نقطه اعتدال بهاری برسد ــ آن زمان‌ها خورشید هنوز بر گرد زمین می‌چرخید ــ و بعد می‌گوید در دربار ساسانی چه جشن‌ها به پا بوده و در نوروز، موبد موبدان جامی به دست شاه می‌داده است که به نام جمشید بنوشد.

خیام بعد از این شرح، نام ماه‌های ایرانی را می‌آورد و اگر بدانیم که آن زمان‌ها به‌خاطر سیطره اعراب تقویم قمری و عربی باب بود، می‌توان فهمید زنده کردن نام فروردین و اردیبهشت، که زمان را ایرانی می‌کرد، چه کار هوشمندانه‌ای بوده است. خیام برای خوانندگانش می‌گوید که فروردین در زبان پهلوی، ماه رستن است. ریاضی‌دان با‌ذوق ما در باقی کتاب از زندگی می‌گوید و مثلا این‌که اسب‌ها و نژادشان در ایران چه نام‌ها و ویژگی‌هایی دارند و آن‌گاه به وصف شراب می‌رسد و در فصلی بلند، انواع و اقسام شراب و این‌که چه فایده‌ای دارند را تخصصی می‌گوید. اسم چند نوع از شراب‌های آن روزگار را هم بدانیم بد نیست: شراب ریحانی، شراب خرمایی، شراب تیره، شراب نو.

البته حکیم ما قبل از شرح شراب، توصیه می‌کند: «خردمند باید که چنان خورد که مزه او بیشتر از بزه باشد.» در این نوبهار، مهمان این دو‌بیتی مست‌کننده خیام شویم:

روزی است خوش و هوا نه گرمست و نه سرد

ابر از رخ گلزار همی شوید گرد

بلبل به زبان پهلوی با گل زرد

فریاد همی زند که می باید خَورد

 

 

ایران اینترنشنال
تازه چه خبر؟
مهدی سلیمی،‌ نویسنده و مترجم زندانی، در نامه‌ای با اشاره به تعیین وثیقه یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومانی بدون فرصت دفاع برایش، اعلام کرد توانایی تامین...More
عباس موسوی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در واکنش به نامه اخیر شورای همکاری خلیج فارس به سازمان ملل متحد درباره تمدید تحریم‌های...More
یحیی ابراهیمی، عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس ایران،‌ اعلام کرد با بحران کرونا درآمد بیمارستان‌ها ۵۰ درصد کاهش پیدا کرده و پرداخت دستمزد کادر درمان...More
فرید براتی سده، مدیرکل دفتر پیشگیری از اعتیاد سازمان بهزیستی کشور، از افزایش ابتلا به ویروس کرونا در بین «معتادان متجاهر» خبر داد. براتی سده، دوشنبه...More
درپی انفجار بندر بیروت، رهبران کشورهای مختلف جهان روز یک شنبه در یک کنفرانس تلفنی به ریاست امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، توافق کردند حدود ۳۰۰...More