سرخط خبرها

  • پژمان موسوی، روزنامه‌نگار، از احضار خود به دادسرا خبر داده و دلیل آن را افشای «روابط ناسالم بخشی از بدنه ارشاد با مدیران برخی نشریات» عنوان کرده است
  • مسعود کاظمی، روزنامه‌نگار که از اول خرداد ماه امسال در بازداشت به سر می‌برد، با قید وثیقه به مرخصی آمد
  • معترضان عراقی، پس از کنار کشیدن هواداران مقتدی صدر از اعتراض‌ها، در خیابان‌های بغداد، علیه صدر و حامیانش شعار دادند
  • هرانا: سیامک مومنی، ۱۸ ساله، یکی از معترضانی که آبان ماه بازداشت شد، در پی گرفتن حکم ۱۰ سال حبس، ظهر شنبه دست خودکشی زد و به بیمارستان منتقل شد
  • دستیار ویژه رییس سازمان انرژی اتمی ایران: اگر نظام تصمیم بگیرد، سازمان انرژی اتمی توان غنی سازی اورانیوم با هر درصد از غنا را خواهد داشت
  • بنا بر اطلاعات رسیده به ایران اینترنشنال، چند عضو ارشد حماس از جمله اسماعیل هنیه، مسافران پرواز خطوط هوایی قطر بودند که کمی قبل از سرنگونی هواپیمای اوکراین، تهران را به مقصد دوحه قطر ترک کرد
  • وزیر خزانه‌داری آمریکا: ترامپ می‌خواهد روابط تجاری با کشورها را متوازن کند
  • نماینده همدان، با اشاره به احتمال ورود توریست‌های چینی در روزهای آینده برای شرکت در جشنواره «ایران باشکوه» در این شهر، همزمان با شیوع ویروس کرونا، خواستار لغو این رویداد شد
  • فرماندار بشاگرد در استان هرمزگان: در پی بارندگی‌های دو روز گذشته راه‌های ارتباطی ۱۸۴ روستای سیل‌زده دوباره مسدود شده است
  • روزنامه همشهری: «کودکان معتادی که یا بی‌سرپرست یا بد‌سرپرست» هستند در محله هرندی تهران به ابزار «شرط‌بندی» و «سرگرمی» تبدیل شده‌اند
  • پدر و عموی پویا بختیاری، از کشته‌شدگان اعتراضات آبان‌ماه، بعد از نزدیک به یک ماه بازداشت، آزاد شدند
  • محمدجواد ظریف: ماموری که به هواپیمای اوکراینی موشک شلیک کرده، در زندان است
  • وزیر نفت ایران: شرکت پتروپارس به تنهایی فاز ۱۱ پارس جنوبی را تکمیل می‌کند
  • اعضای خانواده‌ تعدادی از مسافران کشته شده در واقعه سرنگون شدن هواپیمای اوکراین، شکایتی را علیه جمهوری اسلامی در دادگاه اونتاریوی کانادا به ثبت رساندند
  • سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری: مرکز مدیریت بیماری‌های واگیردار وزارت بهداشت برای جلوگیری از ورود ویروس کرونا به ایران در فرودگاه بین‌المللی تهران مستقر شده است
  • زلزله‌ ۶/۸ ریشتری در شرق ترکیه دست‌کم ۲۲ کشته و ۱۳۷۲ زخمی بر جای گذاشت
  • تاکنون ۱۳۷۲ نفر در چین به ویروس کرونا مبتلا شده‌اند و ۴۱ نفر جان خود را از دست داده‌اند
  • پخش رادیویی ایران اینترنشنال هر شب در ایران روی موج متوسط ۱۳۹۵ کیلوهرتز در سراسر ایران و بر روی موج متوسط ۸۰۱ کیلوهرتز در شرق ایران
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

چرا مغز انسان قادر به هضم فاجعه تغییر اقلیم نیست؟

چند سالی است زنگ خطر در رسانه‌های جمعی سراسر دنیا به صدا در آمده و این روزها، بیش از پیش شاهد انتشار گزارش‌های هشدارآمیز و هولناک درباره تغییرات اقلیمی هستیم. نهادهای محیط زیستی از همیشه فعال‌ترند و سعی در ارتقای آگاهی عمومی در رابطه با آینده زمین دارند. اما هشدارهای این چنینی تا چه اندازه زنگ‌خطر واقعی را در مغز ما انسان‌ها به صدا در می‌آورند؟ آیا آن‌قدر در ما ایجاد حساسیت می‌کنند تا گامی عملی در این زمینه برداریم؟ مجله تایم، در گزارشی به بررسی دلایل بی‌تفاوتی و انفعال عموم مردم نسبت به پیامدهای تغییر اقلیم و همچنین انکار فاجعه زیست محیطی از سوی برخی دولت‌ها و سیاستمدارانی نظیر دونالد ترامپ پرداخته است.

اوایل اوت امسال، هیات بین دولتی تغییر اقلیم (IPCC) نسبت به فشار روز افزون انسان‌ها بر کره زمین و پیامدهای گرمایش جهانی در همه بخش‌ها از جمله کشاورزی و تولید مواد غذایی هشدار داد. گزارش این هیات پس از آن منتشر شد که ماه ژوییه گذشته را رسما به عنوان گرم‌ترین ماه سال اعلام کردند. بر همین اساس، موج گرمایی که تابستان امسال سراسر اروپا و قطب شمال را درنوردید تا نخستین روز ماه اوت، به آب شدن ۱۲/۵ میلیارد تن یخ در گرینلند منجر شد و این در حالی است که ذوب این حجم از توده‌های یخ، رقمی تکان‌دهنده و بی‌سابقه محسوب می‌شود.

به عقیده برایان والش، متخصص حوزه محیط زیست و انرژی و همچنین دبیر پیشین بخش بین‌الملل مجله تایم، علی‌رغم تمام خبرهای هولناکی که درباره افزایش بی‌سابقه دمای هوا منتشر می‌شود، واکنش جهانی نسبت به تغییرات اقلیمی همچنان به‌کندی صورت می‌گیرد و اقدام‌های عملی در این زمینه با سرعتی کمتر از حد انتظار در حال انجام است. آن هم در شرایطی که انتشار گازهای گلخانه‌ای در سال ۲۰۱۸ به بالاترین میزان در طول تاریخ رسید و همین امر، به نگرانی فعالان محیط زیستی درباره آینده زمین بیش از پیش دامن زده است.

همگی از میزان وخامت اوضاع مطلعیم و یا دست کم، آن دسته از ما که درگیر انکار بی‌چون‌وچرای تغییرات اقلیمی نیستیم. با وجود این، ظاهرا قادر نیستیم برای نجات آینده کنش‌مند رفتار کنیم و عملا دست به‌کار شویم.

دلایل بسیاری در توجیه موضع منفعلانه کنونی نسبت به بحران تغییر اقلیم وجود دارد، از قطبی‌سازی در فضای سیاست گرفته تا کارزارهایی که با هدف انتشار اخبار ساختگی و گمراه‌سازی افکار عمومی، صرفا بر دشواری‌های فنی در پروژه جایگزینی سوخت‌های فسیلی کربن‌محور تاکید دارند و گفته می‌شود هدایت‌شان بر عهده شرکت‌های اصلی تولیدکننده انرژی است. با وجود این، بزرگ‌ترین دلیل این انفعال را باید در ذهن خودمان جست‌و‌جو کنیم.

زمانی‌که به خودتان فکر می‌کنید، در حالی که داخل محفظه فلزی باریک دستگاه «اف‌ام‌آرآی» یا «تصویرسازی تشدید مغناطیس کارکردی» (fMRI) (نوعی روش تصویربرداری در ام‌آر‌آی) قرار دارید، بخش معینی از مغزتان به نام «قشر پیش‌پیشانی میانی» یا «MPFC»، مثل میدان تایمز در شب سال نو، نورانی و فعال می‌شود. چنانچه به یک نفر از اعضای خانواده‌تان فکر کنید، «ام‌پی‌اف‌سی» همچنان روشن خواهد شد، اما نه به همان شدت و حدت قبل. و چنانچه به کسانی فکر کنید که هیچ‌گونه ارتباط عاطفی و احساسی با آن‌ها ندارید – برای مثال، ساکنان مالدیو، جزیره‌ای در جنوب آسیا که احتمالا روزی به دلیل بالا آمدن سطح آب بر اثر تغییرات اقلیمی از روی زمین محو خواهد شد – میزان نقاط نورانی و فعال در قشر مغزی مذکور حتی از قبل هم کمتر خواهد شد.

برای پی بردن به این واقعیت که انسان‌ها اساسا موجوداتی خودمحورند، نیازی به دستگاه ام‌آر‌آی سه میلیون دلاری نیست. هرچند، آن‌طور که جین مک‌گونیگال (Jane McGonigal)، دبیر پژوهش «موسسه برای آینده» (Institute for the Future)، در یکی از مقالاتش اشاره می‌کند، اگر به خودتان، البته در زمان آینده فکر کنید، دستگاه ام‌آرآی به نسبت وقتی که به خود فعلی‌تان فکر می‌کنید، کمتر فعال خواهد شد (این مقاله، سال ۲۰۱۷ در مجله «اسلیت» Slate منتشر شد).

هر اندازه خودمان را در زمانی دورتر تصور کنیم، فعالیت مغز در قشر موردنظر ضعیف‌تر می‌شود. چنان‌که مک‌گونیگال می‌نویسد: «مغز انسان طوری عمل می‌کند، انگار خود آینده‌تان کسی است که شما خوب نمی‌شناسیدش و بی‌پرده باید گفت برای‌تان مهم نیست.» بنابراین، اگر ما به خود آینده‌مان عملا به چشم یک غریبه نگاه می‌کنیم، زندگی نسل‌های آینده‌ای که هنوز متولد نشده‌اند، چه اهمیتی برای‌مان دارد؟

انتخاب ما در مورد بها دادن به نسل‌های آینده، به تصمیم‌گیری درباره اقدام عملی در راستای پیشگیری از خطرهایی که هستی بشر را تهدید می‌کند، کمک خواهد کرد. این موضوع به‌خصوص در رابطه با تغییرات اقلیمی صدق می‌کند که هم‌اکنون نیازمند کنش جدی است تا جلوی بروز فاجعه و ویرانی در آینده را بگیرد؛ چه بسا سال‌ها پس از مرگ بسیاری از ما که امروز در زمره زندگانیم. چنانکه وندل بل (Wendell Bell)، جامعه‌شناس آینده‌گرای (فوتوریست) دانشگاه ییل نوشته است: «فداکاری در زمان حال جهت تامین رفاه آیندگان به خیابانی یک طرفه می‌ماند.» دیدگاه قالب این است که فداکاری برای آیندگان، تاثیری به حال بشر امروز ندارد و به بیان ساده‌تر، ما در نفع آن شریک نخواهیم بود.

از آنجا که آیندگان هنوز وجود ندارند، نه صدایی دارند و نه راهی که برای نیازهایشان لابی کنند و خواسته‌هایشان را به شکلی به گوش ما برسانند. با این همه، ساموئل شفلر، استاد اخلاق‌گرای دانشگاه نیویورک و مولف کتاب‌هایی با عناوین ترسناک نظیر «مرگ و زندگی پس از مرگ»، به آینده بشر خوشبین است. او در گفت‌و‌گو با والش، نویسنده گزارش مجله تایم، این بحث را مطرح می‌کند که ما بیش از آنچه که در ظاهر پیداست، به نسل‌های آینده وصل هستیم. بسیاری از کارهایی که ما در حال حاضر به انجام‌شان مشغولیم تنها در ارتباط با آیندگان و زندگی آینده که پس از مرگ ما همچنان جاری خواهد بود، معنا می‌یابد. شفلر اینگونه استدلال می‌کند: «اگر سعی دارم راهی برای درمان سرطان بیابم، در حالی که قرار است تا ۳۰ سال آینده نسل بشر نابود شود، این کار عملا بی‌ارزش خواهد بود.» ما هرگز نخواهیم دانست آینده چگونه رقم خواهد خورد، با این حال، وجود ما منوط به وجود آینده است.

چه بسا نسل‌های پیشین به‌مراتب کمتر از ما یا بشر کنونی برای آینده اهمیت قائل بودند، اما، مثبت یا منفی، دست‌و‌بال‌شان نیز برای تاثیرگذاری بر آینده بسته‌تر بود.

با وجود این، ما این قدرت را داریم؛ این قدرت که از سیاره‌مان در برابر سیارک‌ها محافظت کنیم و جلوی فاجعه تغییر اقلیم را بگیریم. به عقیده والش، این‌که چنین مسئولیتی بر دوش ماست، هم‌زمان حیرت‌انگیز و هولناک است. هرچند، آن‌طور که از ظواهر امر پیداست همچنان خوش داریم آن را نادیده بگیریم.

تازه چه خبر؟
مسعود کاظمی، روزنامه‌نگار که برای گذراندن دوران دو سال حبس خود از اول خرداد ماه در زندان اوین بازداشت بود، با قید وثیقه به مرخصی آمد. دادگاه انقلاب...بیشتر بخوانید
سیامک مومنی، جوان ۱۸ ساله بازداشتی طی اعتراض‌های سراسری آبان‌ماه، در زندان فشافویه تهران دست به خودکشی زد و به بیمارستان منتقل شد. خبرگزاری هرانا،‌...بیشتر بخوانید
علی‌اصغر زارعان، دستیار ویژه رییس سازمان انرژی اتمی ایران، اعلام کرد بعد از گام پنجم کاهش تعهدات هسته‌ای تهران «ذخایر اورانیوم تولید شده از مرز ۱۲۰۰...بیشتر بخوانید
بهروز وثوقی، بازیگر ایرانی و ستاره سینمای پیش از انقلاب ۱۳۵۷، با انتشار یادداشتی در صفحه اینستاگرامش به درخواست‌ها برای بازگشت او به ایران واکنش نشان...بیشتر بخوانید
پس از عقب‌نشینی هواداران مقتدی صدر از خیابان‌های عراق، معترضان ضددولتی، با صدور بیانیه‌ای، او را به «خیانت» متهم کردند. معترضان میدان تحریر بغداد در...بیشتر بخوانید