سرخط خبرها

  • شاهزاده رضا پهلوی: قتل فجیع و غم‌انگیز رومینا اشرفی به دست پدرش،با پشتوانه قوانین واپسگرایانه رژیم حاکم بر ایران انجام گرفته است
  • علی کیانی، رییس اتاق اصناف سبزوار از تعطیلی دایمی دست‌کم یک هزار و ۵۰۰ واحد صنفی در این شهر به دلیل بحران ناشی از شیوع کرونا و رکود بازار خبر داد
  • امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه: دولت با هدف احیای صنعت خودروسازی این کشور، هشت میلیارد یورو به این بخش کمک خواهد کرد
  • خلیل واعظی، فرمانده نیروی انتظامی بوشهر، از بازداشت ۳۰ نفر به اتهام «انتشار شایعه‌ درباره کرونا در فضای مجازی» خبر داد
  • رها احمدی، فعال مدنی زندانی که در پی شیوع کرونا به مرخصی اعزم شده بود، ششم خرداد برای تحمل ادامه حکم دو سال حبس خود به زندان قرچک ورامین بازگشت
  • معاون اوقاف و امور خیریه هرمزگان: امام‌زاده‌های استان که پس از شیوع بیماری کرونا بسته شده بودند به روی زائران باز شد
  • کاریسا اتین، مدیر بخش قاره آمریکا در سازمان جهانی بهداشت: قاره آمریکا به کانون جدید کرونا تبدیل شده و اکنون زمان مناسبی برای بازگشایی کشورهای منطقه نیست
  • دونالدترامپ: دولت آمریکا قصد دارد پیش از پایان هفته جاری به دلیل اقدام چین در وضع قوانین امنیت ملی در هنگ‌کنگ علیه پکن اقداماتی را اتخاذ کند
  • علی خوان پایه، فرماندار گچساران: آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع مناطق خنگ بنار، کوه گوهر نارک این شهرستان پس از پنج روز کوشش طاقت فرسا همچنان ادامه دارد
  • لاتام ایرلاینز، شرکت هواپیمایی شیلی و بزرگترین شرکت هواپیمایی آمریکای لاتین، به دلیل رکود شدید کسب‌و کار در زمان شیوع کرونا، در آمریکا اعلام ورشکستگی کرد
  • مقام‌های جمهوری اسلامی ایران مرگ آسیە پناهی، یک زن ٥٨ سالە کرمانشاهی را هنگام تخریب خانه‌اش توسط ماموران شهرداری تایید کرده‌اند
  • حسین فرشیدی، رییس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان: با ابتلای ۱۳۸ نفر دیگر به کرونا، شمار بیماران مبتلا به کرونا در هرمزگان به دو هزار و ۸۸۱ بیمار افزایش یافت
  • اسدالله عباسی،‌ سخنگوی هیات‌رییسه مجلس ایران،‌ از وجود خدشه و ایراد در مدرک تحصیلی هشت نفر از راه‌یافتگان به مجلس یازدهم خبر داد
  • بر اساس مطالعه‌ای که از سوی دانشگاه واشنگتن انجام شده این احتمال وجود دارد که تا اواسط مرداد تعداد جان‌باختگان در برزیل پنج برابر شده و به مرز ۱۲۵ هزار نفر برسد
  • شماری از مردم فرخشهر در استان چهارمحال و بختیاری روز سه‌شنبه ضمن برگزاری تجمع به اجرای طرح‌های انتقال آب از سرچشمه‌های کارون به فلات مرکزی اعتراض کردند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
به بهانه روز جهانی غذا

خودکفایی کشاورزی؛ تاراج یک سرزمین به دلایل سیاسی

هر سال روز جهانی غذا در ۱۶ اکتبر که مصادف با ۲۴ مهر و روز تاسیس فائو یا سازمان خواروبار و کشاورزی ملل متحد است، گرامی داشته می‌شود. این روز همچنین از سوی سازمان‌های دیگری که در جهت تامین امنیت غذایی تلاش می‌کنند یا نگران امنیت غذایی هستند، نظیر صندوق توسعه کشاورزی و برنامه جهان غذا هم گرامی داشته می‌شود. به بهانه این روز نگاهی به موضوع امنیت غذایی، سیاست‌های غذایی و توسعه کشاورزی در ایران، میزان موفقیت و اثرات آن میندازیم.

در ابتدا و قبل از وارد شدن به موضوع، بهتر است تعریفی از امنیت غذایی ارایه دهیم. مطابق تعریف فائو، امنیت غذایی میزان در دسترس بودن غذا و توانایی افراد در تهیه آن‌ را می‌سنجد. مطابق این تعریف وجود داشتن غذا به تنهایی باعث ایجاد امنیت غذایی نمی‌شود و اگر گروهی از افراد به هر دلیلی از جمله مسائل اجتماعی، سیاسی و یا اقتصادی توانایی تهیه مرتب و روزمره غذا را نداشته باشند، برای آن گروه امنیت غذایی در سطح پایینی قرار می‌گیرد. در ایران هرچند در طی دهه‌های گذشته همواره مواد غذایی وجود داشته است، اما معمولا دلایل اقتصادی تهیه آن را برای بخش از افراد دشوار کرده است. اما جدا از این مساله بحث سیاست‌هایی است که برای تامین مواد غذایی به کار گرفته می‌شود.

 

خودکفایی؛ تیغ بر آب کشیدن

خودکفایی به‌طور خلاصه و چکیده سیاست‌هایی است که در بخش‌های مختلف از جمله تامین محصولات غذایی پایه به کار گرفته شده است. از جمله مهم‌ترین این محصولات می‌توان به گندم اشاره کرد که در ایران بحث تولید و خودکفایی در تامین آن بسیار جدی گرفته می‌شود. نخستین تلاش‌ها برای خودکفایی در تولید گندم از میانه دهه ۷۰ شمسی آغاز شد. رشد و توسعه سریع کشاورزی در دشت‌های ایران مرکزی باعث شد تا دولت محمد خاتمی در سال ۱۳۸۳ جشن خودکفایی در تولید گندم را بگیرد. این جشن البته دیری نپایید و دولت محمود احمدی‌نژاد در سال‌های اوج تولید گندم در ایران دست به واردات بسیار زیاد گندم زد. سیاست خودکفایی در تولید گندم اما هرگز متوقف نشد و در دوره وزارت محمود حجتی در وزارت کشاورزی مجددا اعلام شد ایران در تولید گندم خودکفا شده است. در نگاه نخست این شاید یک دستاورد مهم به‌نظر برسد اما در واقعیت این‌طور نیست و تکیه بر توان داخلی در تولید مواد غذایی و حتی محصولات استراتژیکی مانند گندم در کوتاه مدت می‌تواند وضعیت امنیت غذایی را بهبود دهد، اما آینده آن حتی در میان مدت به‌دلیل نبود ظرفیت پایدار تولید زیر سوال است. از جمله مهم‌ترین ناپایداری‌ها در توسعه کشاورزی و مخصوصا گندم در ایران موضوع آب است.

 

آب، چشم اسفندیار ایران

عیسی کلانتری، رییس فعلی سازمان حفاظت محیط زیست در ۲۸ شهریور در مراسمی گفت: «آن زمان که مسئولیت وزارت کشاورزی را داشتم بر این سیاست تاکید می‌شد اما این یک اشتباه تاریخی بود و و تداوم همین روند در دهه‌های بعد می‌توانست به کلی منابع آب را در کشور نابود کند.»

بسیاری از کارشناسان در این مورد بر درستی حرف‌های کلانتری صحه می‌گذارند، اما با وجود توصیه‌ها و هشدارهای چندباره او و دیگران طرح خودکفایی تولید گندم بر یکی از استراتژیک‌ترین و ناپایدارترین منابع آب کشور، یعنی آب‌های زیرزمینی استوار مانده است. در سال ۲۰۱۷ نتایج یک پژوهش در نشریه علمی نیچر منتشر شد که نشان می‌داد کشاورزی مهم‌ترین عامل تخلیه سفره‌های آب زیرزمینی در جهان است و در بین کشورهای جهان ایران چه از نظر منابع داخلی، چه منابعی که برای واردات غذا از آن‌ها استفاده می‌کند، یکی از بدترین وضعیت‌ها را دارد. همچنین به استناد پژوهش‌های خارجی و داخلی زیادی تکیه بر آب‌های زیرزمینی برای توسعه کشاورزی و تولید غذا در کشوری مانند ایران ابدا روشی پایدار محسوب نمی‌شود و با پایین رفتن سطح آب‌های زیرزمینی نه تنها کشاورزی و تکیه بر منابع غذای داخلی، بلکه زیست‌پذیری یک سرزمین به خطر افتد.

 

مرگ سرزمین برای سیاست

شاید تصور کنید این‌ها همه رخدادهایی دوردست هستند، اما این‌طور نیست و مرگ سرزمین همین حالا آغاز شده، رشد بیابان‌ها شدت گرفته و به استناد سازمان زمین‌شناسی کشور بیشتر از ۳۰۰ دشت کشور به دلیل برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی در معرض فرونشست هستند. این اتفاق به دلیل تخلیه بیش از حد آبخوان‌ها است، رخدادی که حتی در صورت بارندگی میزان قابلیت نگه‌داری آب این آبخوان‌ها را کاهش داده و روند بیابان‌زایی را تشدید می‌کند. از سوی دیگر در بخشی‌های مهمی از کشور سدسازی‌های بی‌رویه برای توسعه کشاورزی اتفاق افتاده و بدون رعایت حق‌آبه طبیعت منجر به خشک شدن دریاچه‌های زیاد در کشور شده که مهم‌ترینش دریاچه ارومیه است. 

واقعیت این است که خشک شدن رودها و دریاچه‌ها و تالاب‌ها عملا دیده می‌شود و این مرگ خزنده در بقیه دشت‌ها و اکوسیستم‌های کشور هم در جریان است. این مساله در درازمدت بر بحران ریزگردها و عدم زیست‌پذیری سرزمین خواهد افزود و موج مهاجرت‌های داخلی را در پی خواهد داشت. بنابراین سوال اساسی این است که چرا حاکمیت با وجود هشدارهایی که حتی از درون خودش در مورد این وضعیت بلند شده کماکان بر طبل بی‌حاصل خودکفایی می‌کوبدف، سیاستی که حتی عملا امنیت غذایی پایداری را هم در پی ندارد و منجر به فجایع بزرگتری خواهد شد؟ جواب این سوال‌ها را باید در سیاست‌های جهانی و منطقه‌ای جمهوری اسلامی ایران جست‌وجو کرد که عملا به لحاظ سیاسی و اقتصادی تهیه غذا از منابع خارجی با ثبات را غیر ممکن کرده است. در نتیجه تنها راه باقی مانده از منظر رهبران ایران به تعویق انداختن فاجعه و پی گرفتن سیاست از این ستون به ستون و تاراج منابع ملی متعلق به نسل‌ها است.

تازه چه خبر؟
حسین فرشیدی، رییس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان با اشاره به مثبت شدن آزمایش ۱۳۸ بیمار جدید کرونا طی روز سه‌شنبه در این استان، نسبت به روند پرشتاب ابتلا...بیشتر بخوانید
رییس اتاق اصناف سبزوار از تعطیلی دست‌کم یک هزار و ۵۰۰ واحد صنفی به دلیل بحران ناشی از کرونا خبر داد. علی کیانی، رییس اتاق اصناف سبزوار گفت که بحران...بیشتر بخوانید
مدیر روابط عمومی اداره کل ورزش و جوانان خراسان رضوی خبر داد که محمد نعمتی ملی‌پوش ۲۰ ساله تیم ملی اسکیت جوانان ایران بر اثر ابتلا به کرونا جان باخته...بیشتر بخوانید
خلیل واعظی، فرمانده نیروی انتظامی استان بوشهر، از بازداشت ۳۰ نفر به اتهام «انتشار شایعه‌ درباره ویروس کرونا در فضای مجازی» و تحویل آنها به دادسرا خبر...بیشتر بخوانید
علی خوان پایه، فرماندار گچساران گفت: «آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع مناطق خنگ بنار، کوه گوهر نارک این شهرستان پس از پنج روز کوشش طاقت فرسا همچنان ادامه...بیشتر بخوانید