آیا پایان داعش، پایان چالش‌های عراق است؟ | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • درپی انفجار بندر بیروت، رهبران کشورهای مختلف جهان توافق کردند حدود ۳۰۰ میلیون دلار به عنوان کمک به مردم لبنان ارائه کنند
  • نماینده دشتستان در مجلس: شمار امضاها برای استیضاح زنگنه، وزیر نفت در حال افزایش است و او باید درباره خام‌فروشی و ضعف در دیپلماسی انرژی پاسخگو باشد
  • بنابر گزارش‌ها، آتش‌سوزی بامداد دوشنبه در یک بیمارستان که سخنگوی آتش‌نشانی تهران خبر آن را تایید کرده است، در «بیمارستان فوق تخصصی مرکزی نفت» رخ داده است
  • علوم‌پزشکی اصفهان: هزینه درمان بیماران مبتلا به کرونا ۲/۵ تا ۳ و در صورت بستری در آی‌سی‌یو ۴۰ تا ۵۰ میلیون تومان است
  • علی ساکنی، وکیل دادگستری در سقز بازداشت و به زندان این شهر منتقل شد
  • رییس بنیاد مستضعفان در واکنش به اعلام آمادگی دفتر محمود احمدی‌نژاد برای پس دادن ملک این بنیاد در منطقه ولنجک تهران گفت: آماده هر نوع همکاری برای «تامین منافع مستضعفان» هستیم
  • معصومه ابتکار در واکنش به گفته‌های اخیر رییس بنیاد مستضعفان گفت: «امام‌خمینی» برای دریافت ملک از بنیاد مستضعفان به منظور استفاده به عنوان «دفتر مطالعات زنان» مجوز صادر کرده بود
  • مدیرکل بحران آذربایجان شرقی: نیروهای آتش‌نشانی برای مهار حریق به جنگل‌های ارسباران اعزام شدند
  • علوم‌پزشکی کرمان: آمار رسمی جان‌باختگان کرونا در این استان به ۵۳۱ نفر رسید
  • رهبر مسیحیان مارونی لبنان خواستار کناره‌گیری دولت شد
  • کمیته محیط زیست شورای شهر تهران: حدود ۱۰۰ هکتار از مساحت پارک جنگلی سرخه‌حصار ‌صرف مصارف و کاربری‌های مختلف دیگر شده است
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

آیا پایان داعش، پایان چالش‌های عراق است؟

 

دولت عراق پس از سه سال، رسماً از پایان عملیات نظامی علیه داعش و پاک‌شدن این گروه از خاک عراق خبر‌داد.  

حیدر العبادی، نخست‌وزیر عراق روز شنبه ۱۸ آذر در یک سخنرانی که از تلویزیون ملی این کشور پخش می‌شد، پیروزی نهایی نظامیان کشورش را بر گروه داعش، به عراقی‌ها تبریک گفت.

پیروزی‌ای که با استقبال خارجی روبرو شد. ترزا می، نخست‌وزیر بریتانیا، ضمن تبریک این پیروزی، نسبت‌به بازگشت تروریسم به عراق هشدار داده است.

اگرچه عراق در میدان نبرد داعش را شکست داده است، ولی این پیروزی به‌علت عدم رسیدگی دولت به ریشه‌های تروریسم، شکننده باقی خواهد ماند. این پرسش که چرا داعش در سال ۲۰۱۴ توانست تقریباً یک‌سوم خاک این کشور را به کنترل خود درآورد، همچنان زوایای پنهانی از پهنه سیاسی عراق بعد از اشغال را در خود نهفته دارد. بی‌شک بدگمانی بخش سنی‌نشین این کشور به دولت شیعه در بغداد و تلاش‌های بغداد در به‌حاشیه‌راندن آنان از صحنه قدرت، در شکل‌گیری و موفقیت داعش تأثیر داشته است؛ امری که هنوز می‌تواند دولت را با چالش‌هایی جدی روبرو کند.

باتوجه به این‌که توان عراق در سرکوب داعش، بدون حمایت همه‌جانبه ایران و نیز پشتیبانی نیروی هوایی آمریکا، مورد تردید جدی بود و این‌که آیا عراق در آینده می‌تواند به‌طور مستقل از خود در برابر تهدیدات دفاع کند، در هاله‌ای از ابهام باقی است و معلوم نیست که سیاست‌مداران این کشور تا چه زمانی می‌توانند شادی ناشی‌از پیروزی اخیرشان را حفظ کنند.

اگرچه غرور عراقی‌ها پس از این پیروزی قابل درک است، اما هنوز روشن نیست که آیا قدرت صرف نظامی، می‌تواند برای موفقیت‌های بلند‌مدت کافی باشد یا خیر.

موقعیت سنی‌ها از لحاظ سیاسی در عراق، که خواهان دولت فدرال محلی خود بوده و هستند، هنوز به حال خود باقی است. شهرهای سنی‌نشین، تقریباً ویران شده‌اند و نیمی‌از جمعیت سنی عراق در منطقه آواره‌اند. چیزی در حدود دوهزار جهادی داعش، خود را در بیابان‌های غربی این کشور پنهان کرده‌ و آماده‌اند تا این کشور را با موج دیگری از وحشت مواجه کنند. مناطقی ازجمله حوزه دجله، سرسار، رشته‌کوه‌های حمرین، شمال‌شرقی سامرا و بیابان‌های عودیه ازجمله مناطقی‌اند که جهادی‌های زیادی در آن، منتظر فرصتی برای ضربه‌زدن به اقتدار دولت مرکزی‌اند.

حکومت عراق به سیاست‌های هم‌گرایانه نیاز دارد تا بتواند این کشور به لحاظ جمعیتی رنگین‌کمانی را به‌شکلی یک‌پارچه نگه دارد. موضوع فساد اداری و مالی نیز گریبان این کشور را گرفته و رفع این مشکل و رسیدن به عدالت اجتماعی، تلاشی جدی از جانب بازیگران قدرت در بغداد را می‌طلبد.

صاحب‌نظران هزینه بازسازی عراق را بیش‌از صدمیلیارد دلار تخمین زده‌اند؛ امری که تحقق آن باتوجه به فساد مالی گسترده در این کشور، عزمی جدی می‌طلبد.

معضل داعش با توجه به چشم‌پوشی بغداد از این چالش‌ها، به‌خصوص مشکل چگونگی تعامل بغداد با سنی‌های این کشور، همچنان باقی خواهد بود.
ایران با بنیان‌نهادن و هدایت شبه‌نظامیان شیعه و نیز روابط بسیار نزدیکش با حزب الدعوه، توانسته استقلال عراق را در تصمیم‌گیری‌های استراتژیک منطقه‌ای و جهانی، با چالش جدی روبرو کند. با قدرت‌گرفتن حشد‌الشعبی، گروه شیعه شبه‌نظامی تحت کنترل ایران، معلوم نیست که این کشور با گسترش قدرت این گروه در عرصه سیاسی، در آینده به چه مسیری می‌رود.

ناظران بسیاری بر این باورند که گروه‌های شبه‌نظامی عمدتاً مذهبی، منازعات قومی- مذهبی در این کشور بحران‌زده را دوچندان خواهد کرد. 

حشد الشعبی

 

گروه حشد الشعبی، به‌تنهایی دارای ۱۴۰هزار جنگجوی شیعی است که به التزام درآوردن این حجم عظیم نیرو به قانون، یکی‌از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی عراق در آینده خواهد بود. بسیاری از زیرگروه‌های این گروه شبه‌نظامی، سرخود به ایجاد نقاط ایست - بازرسی و نیز جمع‌آوری مبالغ پولی از شهروندان برای حمایت مالی از گروه خود و نیز اذیت و آزار غیرنظامیان دست زده‌اند.  

جدا از معضلات نظامی، عراق در حال تجربه مشکل سیاسی دیگری است که بعید نیست درصورتی که حل نشود، به تجزیه این کشور خواهد انجامید. دو ماه پیش، مقامات اقلیم کردستان که روابط تاریخی خوبی با شیعیان که اکنون دولت مرکزی را در دست دارند، به‌دلیل آنچه که اقلیم کردستان عدم اجرای قانون اساسی سال ۲۰۰۵ این کشور ازجانب بغداد قلمداد می‌کند، به برگزاری رفراندوم استقلال اقدام کرد.

کردها از سال ۲۰۰۵ به‌دنبال اعمال فشار بر دولت مرکزی برای اجرای ماده ۱۴۰ قانون اساسی جدید عراق، مبنی‌بر حل مشکل کرکوک و دیگر مناطق موسوم به "مناطق مورد مناقشه"، فراز و فرودهای زیادی در روابطشان با بغداد داشته‌اند.

لاینحل ماندن این ماده قانونی و اختلافات بر سر صادرات نفت ازجانب اقلیم، سرانجام به برگزاری رفراندوم و درپی آن، رویارویی نظامی این دو هم‌پیمان قدیمی انجامید. اگرچه بغداد توانسته است تا در کوتاه‌مدت، این به‌زعم خود غائله را در اقلیم کردستان خاموش کند، اما این معضل سیاسی با توجه به عدم استقبال دولت مرکزی از پیشنهاد ازسرگیری مذاکرات ازجانب اربیل، می‌تواند به آتش زیر خاکستر بحرانی دیگر دراین کشور تبدیل شود.

 

دولت عراق تاکنون به درخواست‌های مکرر اقلیم و همینطور قدرت‌های جهانی ازجمله آمریکا برای شروع مذاکرات، جواب مثبتی نداده است. هفته گذشته نچیروان بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم کردستان، در دعوتی رسمی ازجانب فرانسه، با امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در کاخ الیزه دیدار کرد. دیداری که در آن، دو طرف بر لزوم ازسرگیری مذاکرات بغداد و اربیل تأکید کردند. البته بغداد هنوز به این درخواست، واکنشی نشان نداده است.

با در نظر گرفتن چالش‌هایی که در بالا به آن اشاره شد، می‌توان گفت که عراق با شکست داعش، در کوتاه‌مدت می‌تواند هژمونی خود را در داخل و خارج به کرسی بنشاند؛ ولی چالش‌های سیاسی پیش‌روی این کشور، البته تلاش‌های بنیادی‌تری می‌طلبد. تلاش‌هایی که به عزم داخلی برای آشتی ملی و همین‌طور اراده عراق برای کسب دوباره استقلال در تصمیم‌گیری‌های کلان این کشور بستگی دارد.

 

ایران اینترنشنال
تازه چه خبر؟
درپی انفجار بندر بیروت، رهبران کشورهای مختلف جهان روز یک شنبه در یک کنفرانس تلفنی به ریاست امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه، توافق کردند حدود ۳۰۰...More
جلال ملکی، سخنگوی آتش‌نشانی تهران، از مهار آتش‌سوزی در یک بیمارستان واقع در خیابان حافظ تهران خبر داد و گفت این آتش‌سوزی ساعت ۲ بامداد دوشنبه در یک...More
پلیس هنگ‌کنگ اعلام کرد هفت نفر را به اتهام نقض قانون جدید امنیتی اعمال شده از سوی چین دستگیر کرده و از احتمال بازداشت افراد دیگر خبر داد. از جمله...More
ارتش اسرائیل در پاسخ به آنچه اقدام «تروریست‌ها در غزه» برای ارسال چند بالن آتش‌زا به داخل مرز اسرائیل خواند، اعلام کرد که هواپیماهای جنگنده‌اش پست‌...More
علی ساکنی، وکیل دادگستری، روز یک‌شنبه نوزدهم مرداد ماه از سوی نیروهای امنیتی در سقز بازداشت و به زندان این شهر منتقل شد. ساکنی وکیل هوشمند علی‌‌پور...More