سیاست سدسازی؛ رخنه خشکسالی در دیوارهای بتنی | Page 4 | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد ایالت متحده قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران را هفته آینده به شورای امنیت ارائه می‌دهد
  • مایک پمپئو: بخش بزرگی از مناقشه یمن به‌دلیل ارسال غیرقانونی سلاح ازسوی ایران به حوثی‌های یمن است
  • روند افزایش قیمت جهانی نفت که روز گذشته به بالاترین حد رسیده بود، امروز متوقف شد
  • تعداد جان‌باختگان در اثر کرونا در جهان از مرز ۷۰۰ هزار نفر عبور کرد و تعداد مبتلایان به بیش از ۱۸ میلیون و ۷۰۰ هزار نفر رسید
  • شبکه بهداشت و درمان کاشان: سرعت انتشار کرونا در این استان، نسبت به اسفند، ۷ برابر شده است
  • به گزارش خبرگزاری ایسنا، با تصویب مجلس، مالیات خانه‌های خالی، بالغ بر شش برابر اجاره سالیانه در سال اول خواهد بود
  • هنریک مجنونیان، پژوهشگر و فعال محیط‌زیست، پس از پنج دهه تلاش در زمینه تدریس دانشگاهی و تالیف درگذشت
  • بامداد پنج‌شنبه یکی از دامداری‌های بخش فشافویه دچار آتش‌سوزی گسترده شد
  • زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴/۲ ریشتر حوالی هجدک کرمان را لرزاند
  • به دلیل شرایط پس از انفجار بیروت، دادگاه لاهه صدور حکم متهمان پرونده ترور رفیق‌ حریری، نخست‌وزیر پیشین آن کشور را به تعویق انداخت
  • فیسبوک و توییتر به‌‌علت «اطلاعات نادرست درمورد کرونا»، پست‌هایی از دونالد ترامپ را حذف کردند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

سیاست سدسازی؛ رخنه خشکسالی در دیوارهای بتنی

 

دیوارهای بتنی سدهای بزرگی که سه دهه‌ اخیر در هر گوشه‌ و کنار ایران بنا شده‌اند از دید بسیاری از فعالان محیط زیست نه فقط کمکی به حفظ منابع آبی ایران نکرده‌اند بلکه به خشکسالی و خالی شدن سفره‌‌های زیرزمینی نیز دامن‌ زده‌اند.  

 

توسعه به سبک بتنی

سدسازی به عنوان یک شیوه توسعه برای رونق دادن به کشاورزی از دوره ریاست جمهوری علی اکبر هاشمی رفسنجانی رونق گرفت؛ زمانی که تکنوکرات‌های دولت او در صدد بودند تا چهره ایران بعد از جنگ را با پروژه‌هایی که رنگ و بوی نوسازی دارد تغییر دهند.

هدف دیگر این بود که با ساخت سدها به کشاورزی سر و سامانی دهند و ایدئولوژی انقلابی مبنی بر خودکفایی و بی‌نیاز شدن از اتکا به خارج را برآورد سازند. آبی که از سدها به زمین‌های کشاورزی جاری می‌شد برای تولید محصولاتی همچون گندم در نقاط خشک و نیمه خشک مورد استفاده قرار می‌گرفت و سیاست‌هایی همچون خرید تضمینی محصولات کشاورزی این انگیزه را در دل زارعان ایجاد می‌کرد که آب را به هر قیمت  شده در زمین‌های خود حفظ کنند.

 

وسوسه‌های شیرین اقتصادی

خوش‌بینی به اثرات سدسازی برای حفظ منابع آبی و رونق کشاورزی دیری نپایید و جای خود را به ترس و دلهره از خشکسالی‌های دامنه‌دار داد.

برخی پروژه‌ها به رغم هزینه‌های سرسام‌آور آن خطر یک فاجعه محیط زیستی را به همراه داشت.

سد گتوند یکی از مهم‌ترین نمونه‌‌هاست؛ سدی در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون که طراحانش مدعی بودند قرار بود سیلاب‌های فصلی کارون را کنترل و آب کشاورزی پایین‌دست را تامین کند، اما به دلیل وجود گنبدها و رگه‌های نمکی خطر شوری بیش از اندازه آب را ایجاد کرده‌ است.

خطر به اندازه‌ای بزرگ است که می‌تواند در آینده‌ای نزدیک عملا کشاورزی در نزدیکی این سد را غیر‌ممکن کند و برای ساکنان منطقه نیز چاره‌ای جز مهاجرت باقی نگذارد.  

آسیب‌ سدها برای محیط زیست و تاثیر درازمدت آن بر خشکسالی حالا به موضوعی تبدیل شده که بسیاری از مقام‌های دولتی نیز به آن اذعان دارند.

عیسی کلانتری رئيس سازمان محیط زیست در شهریور ماه سال گذشته گفته بود، جلوی سد نازلو را با ۶۷ درصد پیشرفت گرفته و به همین دلیل با نماینده این منطقه هم درگیر شده است.  

او گفته بود از ادامه پروژه  سد سیمینه‌ رود نیز به رغم سرمایه‌گذاری ۸۰ میلیاردی برای آن جلوگیری کرده است.  

 

صدای پای سپاه  

علاوه بر تکنوکرات‌هایی که نان خود را در رونق دادن به صنعت پرسودی چون سد سازی می‌دیدند سپاه پاسداران نیز به عنوان متولی ساخت سدهای عظیم از این صنعت سود بسیاری برده است.

قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه مسئول ساخت بسیاری از سدها در سال‌های اخیر بوده و منتقدان این نهاد می‌گویند که سپاه بسیاری از پروژه‌های اقتصادی را با استفاده از رانت سیاسی تصاحب می‌کند.  

برای نمونه در سال ۱۳۹۱ یک شرکت چینی که آماده سرمایه‌گذاری و اجرای پروژه سد بختیاری در استان لرستان بود توسط دولت محمود احمدی‌نژاد کنار گذاشته شد و قرارداد ساخت این سد با «ترک تشریفات مناقصه» به قرارگاه خاتم‌الانبیا واگذار شد.

فعالان محیط زیست از همین جهت نگران هستند که سودای کسب سود از طریق سدسازی بر هر منطق دیگری غلبه کند و پیامدهای منفی ناشی از ساخت سد را در چشم حامیان آن کوچک و کم‌اعتبار جلوه دهد.  

 

خشکسالی گریز‌ناپذیر

بر اساس آخرین آمار وزارت نیرو، در حال حاضر  یک هزار و ۴۱ سد در کشور وجود دارد و این وزارتخانه اعلام کرده که در سال ۱۳۹۷ هم ۱۳ سد در حال تاسیس به بهره‌برداری خواهد رسید.

اسماعیل کهرم یکی از فعالان محیط زیست در ایران اردیبهشت ماه گذشته بر تاثیر سدها در خشکیدگی تالاب‌هایی همچون «بختگان»، «طشک» و دریاچه ارومیه اشاره کرده و گفته بود  سدی مانند «شفارود»، درختان هزارساله منطقه «هیرکان» را نیز در معرض نابودی قرار داده است.

منتقدان سدسازی می‌گویند اثرات مخرب ناشی از این صنعت پایدار و غیرقابل بازگشت خواهد بود و حتی تخریب سدها نمی‌تواند اکوسیستم منطقه آسیب دیده را احیاء کند.  

فعالان محیط زیست می‌گویند که به تاثیر کارزارهای خود برای آگاهی‌بخشی درباره پیامدهای منفی سدسازی امیدوار هستند ولی در عین حال از تداوم ذهنیتی که توسعه را مترادف ساخت‌و‌ساز می‌داند، بیم دارند. 

 

تازه چه خبر؟
علیرضا روشن،‌ فعال حقوق بشر، گفت با دستور مسئولان زندان فشافویه شمار بالایی از زندانیان بدون رعایت تشریفات بهداشتی به محل نگهداری زندانیان سیاسی‌...More
معاون سازمان جنگل‌ها از برگزاری نشست روسای سه سازمان درباره دماوند و جنگل آق‌مشهد خبر داد و گفت که برکناری مدیرکل منابع طبیعی مازندران ارتباطی با این...More
نمایندگان مجلس ایران اصلاحیه‌ای را در قانون مالیات‌های مستقیم تصویب کرده‌اند که بر اساس آن صاحبان خانه‌های خالی در شهرهای با جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار...More
علی‌رغم گسترش شیوع کرونا در نقاط مختلف ایران، کنکور کارشناسی ارشد روز پنجشنبه برگزار شد. برگزاری این آزمون در روزهای جمعه و شنبه نیز ادامه دارد و ۶۹۱...More
رییس کمیته بودجه شورای شهر تهران اعلام کرد که به دلیل وجود انبار نفت در منطقه مسکونی شهران، فاجعه‌ای «بزرگ‌تر» از انفجار بیروت در کمین تهران است...More