سیاست سدسازی؛ رخنه خشکسالی در دیوارهای بتنی | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • سازمان نظام پزشکی ایران در تایید گزارش ایران اینترنشنال، اعلام کرد با کمبود تخت برای بیماران کرونا در بخش مراقبت‌های ویژه مواجه‌اند
  • وب‌سایت خبری نورنیوز،‌ رسانه نزدیک به شورای عالی امنیت ملی ایران: رسانه‌های معاند و کاربران سازمان‌یافته هشتگ «کولبر نکشید» را در رسانه‌های اجتماعی آغاز کردند
  • محمد حسینی،‌ وزیر پیشین فرهنگ و ارشاد اسلامی، شبکه‌های برون‌مرزی صداوسیما را حیثیت جمهوری اسلامی خواند و از مسئولان خواست هوای این شبکه‌ها را داشته باشند
  • شهردار تهران از تعلیق یک‌هفته‌ای طرح ترافیک به دلیل شیوع کرونا خبر داد
  • جلسه رای اعتماد به وزیر جدید صنعت، معدن و تجارت ایران چهارشنبه آینده برگزار خواهد شد
  • فرماندار دشتستان در بوشهر: شش نفر در اثر آتش‌سوزی سه‌شنبه کارخانه سیمان مجروح شدند
  • مصطفی صالحی، از بازداشت‌شدگان اعتراض‌های دی‌ماه ۹۶، بامداد چهارشنبه در زندان دستگرد اصفهان اعدام شد
  • معاون وزارت امور خارجه ایران: درخواست کشورها برای انتشار اطلاعات هواپیمای اوکراینی تکرار مکررات است و جزئیات اندک باقی‌مانده از این پرونده به‌زودی منتشر می‌شود
  • حسن روحانی در جلسه هیات دولت: در دولت یازدهم توانستیم تحریم را ظرف صد روز بشکنیم
  • کمیسیون برنامه و بودجه مجلس: وضعیت چهار میلیارد و هشتصد میلیون دلار از ارزهای دولتی که برای واردات کالا به شرکت‌ها پرداخت شد مشخص نیست
  • در رکوردی جدید، بهای هر اونس طلا به بیش از دو هزار دلار رسید
  • نمایندگان مجلس طرحی را تصویب کردند که بر اساس آن، صاحبان خانه‌های خالی باید شش تا ۱۸ برابر مالیات معمول، مالیات پرداخت کنند
  • قرارگاه قدس سپاه پاسداران از مجروح شدن چهار مامور انتظامی در اثر انفجار «شیء صوتی» در زاهدان خبر داد
  • وزارت بهداشت ایران: استان‌های مازندران، تهران، گلستان، خراسان شمالی، اردبیل، اصفهان، البرز، خراسان رضوی، کرمان، سمنان، آذربایجان شرقی، مرکزی، یزد و گیلان در وضعیت قرمز کرونا قرار دارند
  • صلیب سرخ لبنان: شمار کشته‌شدگان انفجار بیروت به دست‌کم ۱۰۰ نفر و شمار زخمی‌ها به دست‌کم ۴۰۰۰ نفر رسید
  • دانشگاه جانز هاپکینز: شمار جان‌باختگان در اثر ابتلا به ویروس کرونا در جهان از ۷۰۰ هزار نفر گذشت
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها، تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet بشنوید

سیاست سدسازی؛ رخنه خشکسالی در دیوارهای بتنی

 

دیوارهای بتنی سدهای بزرگی که سه دهه‌ اخیر در هر گوشه‌ و کنار ایران بنا شده‌اند از دید بسیاری از فعالان محیط زیست نه فقط کمکی به حفظ منابع آبی ایران نکرده‌اند بلکه به خشکسالی و خالی شدن سفره‌‌های زیرزمینی نیز دامن‌ زده‌اند.  

 

توسعه به سبک بتنی

سدسازی به عنوان یک شیوه توسعه برای رونق دادن به کشاورزی از دوره ریاست جمهوری علی اکبر هاشمی رفسنجانی رونق گرفت؛ زمانی که تکنوکرات‌های دولت او در صدد بودند تا چهره ایران بعد از جنگ را با پروژه‌هایی که رنگ و بوی نوسازی دارد تغییر دهند.

هدف دیگر این بود که با ساخت سدها به کشاورزی سر و سامانی دهند و ایدئولوژی انقلابی مبنی بر خودکفایی و بی‌نیاز شدن از اتکا به خارج را برآورد سازند. آبی که از سدها به زمین‌های کشاورزی جاری می‌شد برای تولید محصولاتی همچون گندم در نقاط خشک و نیمه خشک مورد استفاده قرار می‌گرفت و سیاست‌هایی همچون خرید تضمینی محصولات کشاورزی این انگیزه را در دل زارعان ایجاد می‌کرد که آب را به هر قیمت  شده در زمین‌های خود حفظ کنند.

 

وسوسه‌های شیرین اقتصادی

خوش‌بینی به اثرات سدسازی برای حفظ منابع آبی و رونق کشاورزی دیری نپایید و جای خود را به ترس و دلهره از خشکسالی‌های دامنه‌دار داد.

برخی پروژه‌ها به رغم هزینه‌های سرسام‌آور آن خطر یک فاجعه محیط زیستی را به همراه داشت.

سد گتوند یکی از مهم‌ترین نمونه‌‌هاست؛ سدی در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون که طراحانش مدعی بودند قرار بود سیلاب‌های فصلی کارون را کنترل و آب کشاورزی پایین‌دست را تامین کند، اما به دلیل وجود گنبدها و رگه‌های نمکی خطر شوری بیش از اندازه آب را ایجاد کرده‌ است.

خطر به اندازه‌ای بزرگ است که می‌تواند در آینده‌ای نزدیک عملا کشاورزی در نزدیکی این سد را غیر‌ممکن کند و برای ساکنان منطقه نیز چاره‌ای جز مهاجرت باقی نگذارد.  

آسیب‌ سدها برای محیط زیست و تاثیر درازمدت آن بر خشکسالی حالا به موضوعی تبدیل شده که بسیاری از مقام‌های دولتی نیز به آن اذعان دارند.

عیسی کلانتری رئيس سازمان محیط زیست در شهریور ماه سال گذشته گفته بود، جلوی سد نازلو را با ۶۷ درصد پیشرفت گرفته و به همین دلیل با نماینده این منطقه هم درگیر شده است.  

او گفته بود از ادامه پروژه  سد سیمینه‌ رود نیز به رغم سرمایه‌گذاری ۸۰ میلیاردی برای آن جلوگیری کرده است.  

 

صدای پای سپاه  

علاوه بر تکنوکرات‌هایی که نان خود را در رونق دادن به صنعت پرسودی چون سد سازی می‌دیدند سپاه پاسداران نیز به عنوان متولی ساخت سدهای عظیم از این صنعت سود بسیاری برده است.

قرارگاه خاتم الانبیاء سپاه مسئول ساخت بسیاری از سدها در سال‌های اخیر بوده و منتقدان این نهاد می‌گویند که سپاه بسیاری از پروژه‌های اقتصادی را با استفاده از رانت سیاسی تصاحب می‌کند.  

برای نمونه در سال ۱۳۹۱ یک شرکت چینی که آماده سرمایه‌گذاری و اجرای پروژه سد بختیاری در استان لرستان بود توسط دولت محمود احمدی‌نژاد کنار گذاشته شد و قرارداد ساخت این سد با «ترک تشریفات مناقصه» به قرارگاه خاتم‌الانبیا واگذار شد.

فعالان محیط زیست از همین جهت نگران هستند که سودای کسب سود از طریق سدسازی بر هر منطق دیگری غلبه کند و پیامدهای منفی ناشی از ساخت سد را در چشم حامیان آن کوچک و کم‌اعتبار جلوه دهد.  

 

خشکسالی گریز‌ناپذیر

بر اساس آخرین آمار وزارت نیرو، در حال حاضر  یک هزار و ۴۱ سد در کشور وجود دارد و این وزارتخانه اعلام کرده که در سال ۱۳۹۷ هم ۱۳ سد در حال تاسیس به بهره‌برداری خواهد رسید.

اسماعیل کهرم یکی از فعالان محیط زیست در ایران اردیبهشت ماه گذشته بر تاثیر سدها در خشکیدگی تالاب‌هایی همچون «بختگان»، «طشک» و دریاچه ارومیه اشاره کرده و گفته بود  سدی مانند «شفارود»، درختان هزارساله منطقه «هیرکان» را نیز در معرض نابودی قرار داده است.

منتقدان سدسازی می‌گویند اثرات مخرب ناشی از این صنعت پایدار و غیرقابل بازگشت خواهد بود و حتی تخریب سدها نمی‌تواند اکوسیستم منطقه آسیب دیده را احیاء کند.  

فعالان محیط زیست می‌گویند که به تاثیر کارزارهای خود برای آگاهی‌بخشی درباره پیامدهای منفی سدسازی امیدوار هستند ولی در عین حال از تداوم ذهنیتی که توسعه را مترادف ساخت‌و‌ساز می‌داند، بیم دارند. 

 

تازه چه خبر؟
محمدحسین درودی، دادستان عمومی و انقلاب مشهد،‌ ضمن انکار ممنوعیت دوچرخه‌سواری زنان در این شهر گفت هیچ دستور قضایی در این زمینه صادر نشده است. درودی...More
در پی انفجار بیروت،‌ کابینه دولت لبنان تصویب کرد تمامی مقام‌هایی که از سال ۲۰۱۴ میلادی ناظر بر نگهداری و امنیت گمرک بندر این شهر بوده‌اند تحت بازداشت...More
دونالد ترامپ،‌ رییس‌جمهور آمریکا، با هشدار درباره طولانی بودن روند رای‌گیری پستی برای انتخابات ریاست‌جمهوری گفت زیرساخت‌ها برای چنین عملیاتی در مقیاس...More
پیرحسین کولیوند، رییس سازمان اورژانس کشور، از ابتلای ۱۹۰۰ نفر از پرسنل اورژانس به کرونا و جان باختن چهار نفر از آنان خبر داد. او توضیحات بیشتری در...More
کلی کرفت، سفیر آمریکا در سازمان ملل متحد، اعلام کرد روسیه و چین احتمالا تلاش کشورش برای تمدید تحریم‌های تسلیحاتی ایران را وتو خواهند کرد. کرفت روز سه...More