سرخط خبرها

  • دولت آرژانتین حزب‌الله لبنان را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار داد
  • آمار کشته‌های آتش‌سوزی عمدی در استودیو انیمیشن کیوتوی ژاپن به ۲۷ نفر رسید
  • «شاهد خاقان عباسی» نخست‌وزیر پیشین پاکستان به اتهام فساد بازداشت شد
  • سپاه پاسداران ایران از توقیف یک شناور خارجی به دلیل حمل سوخت قاچاق در جنوب جزیره لارک خبر داد
  • مرکز پژوهش‌های مجلس ایران : مردم دیگر با وام مسکن نمی‌توانند خانه بخرند
  • وزیر دفاع بریتانیا: دغدغه حفاظت از کالاهای خود در تنگه هرمز را داریم
  • وزیرخارجه آلمان: اینستکس تنها یکی از ابزارهای حفظ برجام است
  • طرح استیضاح دونالد ترامپ در مجلس نمایندگان آمریکا شکست خورد
  • قیمت مرغ در استان خوزستان از کیلویی ۱۴ هزار تومان عبور کرد
  • دو گنبد تاریخی در آتش‌سوزی میدان حسن‌آباد تهران فرو ریخت
  • دستور حسن روحانی به رییس سازمان برنامه و بودجه: بودجه صداوسیما با نظر نمایندگان دولت تخصیص یابد
  • معاون نظارت بر اماکن پلیس ایران از برخورد جدی با برگزار کنندگان عروسی‌های مختلط خبر داد
  • برایان هوک رییس گروه اقدام ایران: بحرین میزبان کنفرانس امنیت دریایی با حضور ۶۵ کشور خواهد بود
  • وزیر خارجه ایران: آغازگر جنگ با ایران پایان‌دهنده آن نخواهد بود
  • فرمانده ناجا: طرح ناظر یک برای اجرای قانون مبارزه با بی‌حجابی اجرا می‌شود
  • وزیر خارجه روسیه خطاب به آمریکا: از ادامه اقدامات تحریک‌آمیز علیه ایران دست بردارید
  • حسن روحانی: امروز چه بخواهیم چه نخواهیم با یک دنیای دیجیتالی مواجه هستیم
  • زلزله‌ ۴/۲ ریشتری قصر شیرین را لرزاند
  • سخنگوی شورای نگهبان: مردم ایران توجهی به تحریم‌های انتخاباتی ندارند
  • تصویب طرحی در سنای آمریکا برای مصادره ۱/۶۸ میلیارد دلار از دارایی‌های ایران
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • www.iranintl.com Twitter: @IranIntl Instagram: @iranintltv www.Facebook.com/iranintl E-mail: [email protected]
  • YouTube: https://www.youtube.com/iranintl آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال

برخی جنبه‌های حقوقی اعدام‌های ۱۳۶۷

 

 

عموم حکومت‌های غیردمکراتیک و دیکتاتوری از بدو روی کار آمدنشان سرکوب آزادی‌ها را آغاز می‌کنند. اما حکومت اسلامی در ایران قبل از کسب قدرت و روی کار آمدن با حمله به تظاهرات جداگانه‌ای که در روز عاشورا برگزار شده بود، سرکوب دگراندیشان را آغاز کرد. سپس اعدام‌های روی پشت‌بام مدرسه رفاه شروع شد و هر کجا بازماندگان رژیم قبل را یافتند از خرد و کلان به جوخه اعدام سپردند. بعد نوبت به بهائیان و کردها و ترکمن صحرا و خوزستانی‌ها و بعدها فشارها به مجلات و روزنامه‌ها و سایر اقلیت‌های مذهبی رسید. در ادامه با تثبیت بیشتر قدرت موج وسیع و گسترده دستگیری‌ها و اعدام‌های دهه شصت آغاز شد که تمامی سازمان‌ها احزاب گروه‌ها و تشکل‌ها را به نوبت در برگرفت. دریغ و درد که این روند به درجات و انحاء گوناگون همچنان ادامه دارد.

اما  آنچه که اعدام‌های سال ۶۷ را از دیگر اعدام‌های رژیم اسلامی از جنبه حقوقی متمایز می‌سازد - به طور خلاصه- این نکته است که تمام افراد اعدام شده دارای حکم زندان بوده‌اند. البته در میان اعدامیان کم نیستند کسانی که حتی حکمشان پایان یافته بود. بدین معنا که در مقطع دستگیری بر اساس اطلاعات و مدارک و شواهدی که مسئولان زندان از فرد دستگیر شده داشتند (یا حتی نداشتند) را در محکمه‌هایی که  خودشان محاکمه کرده، قاضی شرع مورد تایید زندان حکمی برای متهم تعیین کرده است که بر اساس قانون مورد تایید حکومت و حکم قاضی جزای فرد متهم محسوب می‌شد. لذا برای اعدام آن‌ها در سال ۶۷ هیچ مدرک و دلیل قانونی وجود ندارد.

اعدام زندانیان سیاسی در تابستان ۶۷ واقعه‌ای بود که طبق اسناد و مدارک به دست آمده به حکم آیت الله خمینی مبنی بر کشتن تمام زندانیانی که ابراز ندامت نکرده و سر موضع هستند، انجام گرفت. طبق اسناد منتشر شده توسط «بنیاد برومند» این احکام در دو نوبت صادر شده‌اند. حکم اول در تاریخ ۶ مرداد که تاکید آن بیشتر بر مجاهدین زندانی است و دومی ۵ شهریور که زندانیان چپ را شامل می‌شود.

توجیهی که برای حکم اول ارائه می‌شود حرکت نظامی فروغ جاویدان سازمان مجاهدین است. حال آنکه این زندانیان اعدام شده از مدت‌ها قبل چه بسا سال‌ها پیش از این عملیات در زندان بسر می‌بردند و در تصمیم و انجام آن عملیات هیچ دخالت و مشارکتی نداشتند. هرگز دادگاهی برگزار نشد و برگه اتهامی مبنی بر همکاری و شرکت درآن عملیات برای متهمان صادر نشد. در بازپرسی‌های ناگهانی و بی‌مقدمه در طی مطرح کردن دو یا سه سوال درحالی که زندانیان به پی‌آمدهای مرگبار پاسخ‌هایشان آگاه نبودند- به تفتیش عقاید پرداخته و سپس آنان را به جوخه‌های اعدام سپردند. پر واضح است که این اعدام‌ها  بر اساس هیچ اقدام یا عملکردی که از جانب زندانیان سر زده باشد، انجام شده است. در واقع زندانیان صرفا بدلیل تبعیت از وجدان خویش و عدم حمایت از نظام سرکوبگر و غیر دمکراتیک جانشان را از دست دادند. بدین طریق هیچیک از اصول آیین دادرسی کیفری در این کشتار چند هزار نفری رعایت نشده است.

حکم صادر شده دوم در تاریخ ۵ شهریورهمان سال که در ارتباط با زندانیان چپ  است، مبتنی بر حکم ارتداد بود. زندانیان مردی که از خانواده‌های مسلمان بودند و نماز نمی‌خواندند اعدام می‌شدند و زنان روزی پنج بار شلاق زده می‌شدند تا یا نماز بخوانند یا بمیرند.

کاملا روشن است این اعدام‌ها تنها و تنها به دلیل اعتقادات مذهبی آن‌ها بوده است. این در حالی‌است که ارتداد در حقوق بین‌الملل جرمی نیست که مستوجب مجازات مرگ باشد. به زبان دیگر، آنان همگی قربانیان عقاید و نظراتشان شدند بدون آنکه اقدامی کرده باشند. وقتی که چند ماه بعد آیت الله خمینی فتوای قتل سلمان رشدی را صادر کرد، بسیاری از دولت‌ها همین موضع را اتخاذ کردند  و بر جهانیان روشن شد که اعدام‌های ۶۷ بر خلاف ادعای حکومت اسلامی به دلیل جاسوسی و تروریست بودن یا شورش در زندان نبوده است. بلکه آنان مخالفان ایدِئولوژیک یک نظام دین سالار غیر دمکراتیک بودند که در طی یک نسل کشی از بین رفتند.

طبق آماری که آیت الله منتظری اعلام کرده حدود ۳ هزار و ۸۰۰  زندانی اعدام شده‌اند. آن‌ها به شکلی مخفیانه اعدام و در گورهای دسته جمعی دفن شدند. مقامات ارشد حکومت اسلامی پس از سال‌ها و به‌دنبال مطرح شدن و پی گیری مسئله در مجامع بین‌المللی این کشتار را دیگر انکار نمی‌کنند و آنرا برای حفظ نظام ضروری می‌دانند. اما همچنان خانواده‌ها و بازماندگان این قربانیان نشان و اثر یا گوری از عزیزان از دست رفته‌شان ندارند وهنوز نمی‌توانند برای فرزند یا همسر گمشده‌شان مراسم یاد بود و عزاداری بگیرند.

 

تحلیلگر مسائل اجتماعی
تازه چه خبر؟

عامل قتل محمدرضا کلاهی به حبس ابد محکوم شد

دادگاهی در هلند عامل قتل محمدرضا کلاهی را به حبس ابد محکوم کرد. در رای دادگاه اشاره‌ای به انگیزه قاتل یا ارتباط احتمالی عامل این قتل با دستگاه‌های...بیشتر بخوانید

جان بولتون: امکان غنی‌سازی اورانیوم در ایران، اشتباه برجام بود

جان‌بولتون، مشاور امنیتی کاخ سفید، بار دیگر توافق هسته‌ای با ایران را اشتباه توصیف کرد و از سیاست موسوم به فشار حداکثری دولت ترامپ، رییس جمهوری...بیشتر بخوانید

ظریف سرنگونی پهپاد ایرانی در تنگه هرمز را تایید نکرد

محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، سرنگونی پهپاد ایرانی در تنگه هرمز را تایید نکرد. ظریف در نخستین ساعت‌های بامداد روز جمعه در جمع خبرنگاران در...بیشتر بخوانید

ترامپ: یک پهپاد ایرانی را سرنگون کرده‌ایم

دونالد ترامپ، رییس جمهوری ایالات متحده، از سرنگونی یک پهپاد ایرانی از سوی نیروی دریایی کشورش در تنگه هرمز خبر داد. این خبر تکمیل می‌شود ...بیشتر بخوانید

گفت‌وگوی تلفنی روسای جمهوری روسیه و فرانسه درباره برجام

ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهوری روسیه و امانوئل مکرون، همتای فرانسوی‌اش می‌گویند حفظ برجام «نیازمند تلاش یکپارچه همه کشورهای درگیر است.» روسای جمهوری دو...بیشتر بخوانید