سرخط خبرها

  • نیروهای کرد مستقر در شمال شرق سوریه: ترکیه اجازه تخلیه غیرنظامیان را از مناطق جنگی نمی‌دهد
  • مقام‌های رسمی روسیه با بشار اسد در سوریه دیدار کردند
  • ده‌ها هزار تن در لندن در اعتراض به توافق جدید خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا گرد هم آمدند
  • علی مطهری: محمود احمدی‌نژاد به درستی می‌گفت که مسئول اجرای قانون اساسی است
  • میشل عون،رئیس جمهور لبنان: طرح اطمینان بخشیدن به حل بحران اقتصادی روز یکشنبه بررسی می‌شود
  • برایان هوک: با پایان تحریم‌های تسلیحاتی ایران، بزرگترین دولت حامی تروریست می‌تواند تسلیحات پیشرفته داشته باشد
  • شکسته شدن یک سد در سیبری دست‌کم ۱۵ کشته بر جای گذاشت
  • پلیس استرالیا یک مرد عراقی را به دلیل دست داشتن در قاچاق پناهجویانی که ۱۸ سال پیش غرق شدند را بازداشت کرد
  • تاخیر برگزیت در پارلمان بریتانیا تصویب شد، اما جانسون می‌گوید همچنان به دنبال خروج بدون تاخیر است
  • وزير خارجه بحرين: سلاح و مواد منفجره ارسال شده از سوی ایران،می‌تواند نیمی از منامه پایتخت این کشور را نابود کند
  • شهردار شهر بارسلون خواستار برقراری آرامش از طرف معترضان طرفدار استقلال کاتالونیا شد
  • فیلم مسخره باز به کارگردانی همایون غنی زاده در جشنواره فیلم ورشو جايزه ويژه هيئت داوران را به خود اختصاص داد
  • یارانه نقدی ۴۰۰ هزار نفر از یارانه‌بگیران همزمان با واریز یارانه نقدی مهرماه قطع شد
  • رئیس پلیس تهران از آماده‌باش پلیس پایتخت برای تأمین امنیت پیاده‌روی جاماندگان اربعین خبر داد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

پیمان «عدم تعرض» چیست و چرا ظریف آن را مطرح کرد؟

در طول عمر چهل ساله جمهوری اسلامی، شاید اولین بار باشد که تهران پیشنهاد امضای «پیمان عدم تعرض» را به دیگر کشورها ارائه داده است. این پیشنهاد در سفر اخیر محمد‌جواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران، به عراق در تاریخ ۵ خرداد ۹۸ (۲۶ مه ۲۰۱۹) در حالی شنیده شد که او خود گفت تا‌کنون کسی به این پیشنهاد پاسخ مثبت نداده ولی «این پیشنهاد همچنان روی میز است». پیمان «عدم تعرض» چیست؟ و چرا ظریف آن را مطرح کرد؟

پیمان عدم تعرض/تجاوز (non-aggression pact) یکی از روش‌های کنترل تنش میان کشورهاست که دو یا چند کشور، مشترکا یا تک‌تک، طی معاهده‌ای مکتوب تعهد می‌کنند در عملیات‌ نظامی علیه یکدیگر شرکت نکنند. همچنان که از نام آن برمی‌آید، این پیمان در شرایطی به‌عنوان ابتکار عمل میان کشورها پیشنهاد می‌شود که احتمال ورود کشورها به فاز نظامی علیه یکدیگر به‌شدت افزایش یافته باشد.  

از پیشنهاد ظریف مبنی بر امضای پیمان عدم تعرض با کشورهای منطقه چنین به نظر می‌رسد که ضریب تنش در حوزه خلیج فارس اینک به درجه‌ای رسیده است که یا ایران گمان تعرض آنان یا آنان گمان تعرض ایران را دارند. هر یک از این دو وجه باشد، امضای پیمان یادشده ابزاری برای رفع این نگرانی است.  

ایران نگران است که در صورت حمله آمریکا به ایران، این کشورها احتمالا بخواهند یا مجبور شوند در ائتلاف نظامی آمریکا علیه ایران شرکت کنند، چنان که همگی در جنگ اول خلیج فارس (۱۳۶۹/۱۹۹۱) در ائتلاف نظامی، به رهبری آمریکا، در حمله به عراق حضور داشتند.  

از سخن ظریف چنین استنباط می‌شود که این پیشنهاد پیش‌تر به برخی از کشورهای منطقه ارائه شده بود، ولی مورد قبول قرار نگرفته است. از این‌ رو، اقدام ظریف به رسانه‌ای کردن موضع ایران و تاکید بر این‌که پیشنهاد «بر روی میز» است، را می‌شود از سه منظر تفسیر کرد:

یکم: ایران احتمال می‌دهد این کشورها ناگزیر شوند به ائتلاف آمریکا در جنگ احتمالی این کشور علیه ایران بپیوندند.  

دوم: اقدام ایران به طرح این ابتکار به دلیل آن است که نمی‌خواهد از قدرت نظامی ایران ترسی داشته باشند.   

سوم: هر دو مورد بالا.  

 

چرا چنین ابتکاری

از سخنان کوتاه ظریف هیچ نشانه‌ای در دست نیست که کدام کشورهای حوزه خلیج فارس مخاطب ایران برای امضای پیمان عدم تعرض‌اند، ولی می‌توان حدس زد که مخاطب این ابتکار هر شش کشور منطقه خلیج فارس‌اند. با توجه به شدت اختلاف میان تهران و ریاض، امکان تحقق چنین ابتکاری تا چه حد است؟

قاعدتا ایران باید این ابتکار را با ارائه آن به نزدیک‌ترین کشورها آغاز کرده باشد. از شش عضو شورای همکاری، عربستان سعودی و بحرین در قطع رابطه با تهران‌اند و امارات نیز سطح روابط دیپلماتیک را به کاردار تقلیل داده است. اما کشورهای عمان، قطر و کویت (سه کشوری که عباس عراقچی، معاون وزیر خارجه، اخیرا به آن‌ها سفر کرده است) در تنش با تهران نیستند و احتمالا ایران این پیشنهاد را از کانال این سه کشور به سه کشور دیگر، یعنی عربستان سعودی و امارات و بحرین، ارائه داده است.  

ابتکار تهران در شرایطی مطرح شد که مکه تا آخر ماه مه (اواخر ماه رمضان) میزبان سه اجلاس «شورای همکاری خلیج فارس»، «اتحادیه عرب» و «سازمان همکاری اسلامی» است (مراجعه شود به «دعوت عربستان سعودی برای سه اجلاس هم‌زمان؛ دلایل و پیامدها»). از این رو، زمان رسانه‌ای کردن این ابتکار بسیار هوشمندانه است.  

اهداف عربستان سعودی از این سه اجلاس هنوز اعلام نشده است، اما اگر ریاض در این رویدادها رویکرد مسالمت‌آمیز داشته باشد، این ابتکار می‌تواند مبنایی برای کاهش تنش در منطقه باشد و اگر رویکرد ریاض تشدید فشار بر تهران باشد، این ابتکار می‌تواند تا حدی به‌عنوان مانعی برای اجماع‌سازی ریاض علیه ایران عمل کند.    

تحلیلگر سیاسی و دیپلمات پیشین ایران
تازه چه خبر؟
همزمان با تمهیدات دستگاه‌های دولتی جمهوری اسلامی ایران برای برگزاری مراسم اربعین در کربلا، بلیط اتوبوس برخی مسافران داخلی لغو شده و آژانس‌های مسافرتی...بیشتر بخوانید
شیخ خالد بن احمد آل خلیفه، وزیر خارجه بحرین، در گفت‌وگو با روزنامه عربی «الشرق الاوسط» بار دیگر ایران را به ارسال سلاح به کشورش متهم کرد. آل خلیفه...بیشتر بخوانید
رییس دانشگاه علوم پزشکی هرمزگان از برکناری و انفصال موقت از خدمت مسئولان و عاملان مرتبط با حادثه سقوط بیمار از تخت در اتاق عمل بیمارستان محمدی...بیشتر بخوانید
یارانه نقدی ۴۰۰ هزار نفر دیگر تحت عنوان «یارانه‌بگیران غیرنیازمند» از بامداد جمعه و همزمان با واریز یارانه نقدی مهرماه قطع شد و به این ترتیب مجموع...بیشتر بخوانید
رشید حیدری مقدم، رییس دانشگاه علوم پزشکی ابن سینای همدان، جان‌باختن یک مادر باردار دیگر را در این بیمارستان تایید کرد. حیدری مقدم گفت: «یک خانم ۳۳...بیشتر بخوانید