هفت نکته درباره مجادله کلامی لاریجانی و یزدی | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • کنکور کارشناسی ارشد امروز در سراسر ایران برگزار شد و جمعه و شنبه نیز ادامه دارد
  • قوه قضاییه ایران: جسد قاضی غلامرضا منصوری به خانواده‌اش تحویل و در مشهد دفن شد
  • سازمان نظام پزشکی ایران از ابتلای حدود شش هزار نفر از کادر درمان تهران به کرونا و جان باختن ۱۵۰ نفر از آنان خبر داد
  • هشدار رییس کمیته بودجه شورای شهر تهران: به دلیل وجود انبار نفت در منطقه مسکونی شهران، فاجعه‌ای «بزرگ‌تر» از انفجار در بیروت در کمین تهران است
  • به گزارش خبرگزاری ایسنا، با تصویب مجلس، مالیات خانه‌های خالی بالغ بر شش برابر اجاره سالیانه در سال اول خواهد بود
  • رسانه‌های ایران از ورود دومین هواپیمای حامل کمک‌های این کشور به بیروت خبر دادند
  • بانک مرکزی انگلستان از احتمال انقباض ۹/۵ درصدی اقتصاد بریتانیا در سال جاری میلادی خبر داد
  • روند افزایش قیمت جهانی نفت که روز گذشته به بالاترین حد رسیده بود، امروز متوقف شد
  • وزیر امور خارجه آمریکا اعلام کرد ایالت متحده قطعنامه تمدید تحریم تسلیحاتی ایران را هفته آینده به شورای امنیت ارائه می‌دهد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

هفت نکته درباره مجادله کلامی لاریجانی و یزدی

پاسخ تند و مفصل صادق لاریجانی به تعریض‌ها و انتقادهای صریح محمد یزدی، رخدادی پیش‌پاافتاده نیست. نکته‌های نهفته در این مجادله پر‌شمارند. در ادامه، روی هفت محور اصلی آن تامل می‌شود.

۱. برخلاف آنچه سخنگوی شورای نگهبان گفته است یا برخی بازوهای رسانه‌های هسته سخت قدرت کوشیده‌اند تبلیغ کنند، نزاع کلامی لاریجانی و یزدی یک بحث معمولی و «طلبگی» مرسوم در حوزه و مجادله کلامی دو فقیه نیست.

این نزاع، با بازیگری دو مقام ارشد حکومتی، هم افشاگر واقعیت‌هایی بسیار مهم از پسِ پرده حکومت است و هم بازتاب‌دهنده سطوحی پنهان از رقابت‌‌های کلان و با‌اهمیت در ساختار سیاسی قدرت. 

۲. صادق لاریجانی یکی از گزینه‌های جانشینی آیت‌الله خامنه‌ای محسوب می‌شود؛ گزینه‌ای در کنار برخی اسامی دیگر، همچون ابراهیم رییسی، مجتبی خامنه‌ای و حسن روحانی.

مجادله اخیر را می‌توان از از زاویه رقابت پنهان اما جدی باندهای اصلی قدرت برای فردای فقدان رهبر دوم جمهوری اسلامی، تحلیل کرد.

شانس صادق لاریجانی با منازعه اخیر و اتهام‌های یزدی علیه او، بیش از پیش کم شده است. حالا به‌گونه‌ای محسوس، در سایه رییسی (جانشینش در قوه قضاییه) و حتی احتمالی چون مجتبی خامنه‌ای، قرار گرفته است.

لاریجانی خود در نامه‌اش از «پروژه بزرگ‌تری» می‌گوید که در پس «تخریب» او شکل گرفته است. 

۳. تصویر روحانی‌های حکومتی و حتی اعتبار نهاد حوزه، به‌شکلی فزاینده، در افکار عمومی رو به فروپاشی است. داده‌های رد‌و‌بدل‌شده در جدال یزدی و لاریجانی بر تنور این وضع خواهد دمید.

این امر هم‌زمان است با تلاش امنیتی‌های حاکم بر سپاه پاسداران برای معرفی خود به‌مثابه «نیرویی ملی» و «مدافع امنیت ایران و ایرانیان»؛ رویکردی که در مواضع اخیر فرماندهان ارشد سپاه پاسداران محسوس است.

در چنین بستری، این تاکید صادق لاریجانی در نامه‌اش تامل‌برانگیزتر می‌شود: «پس پرده همه این قضایا (تخریب‌ها و دروغ‌ها) جز همان پروژه برخی نهادها با کمک برخی دیگر نیست.» اما این «نهاد»ها کدام‌اند؟ آن «برخی دیگر» چه کسانی‌اند؟

به‌دشواری می‌توان از کنار نهادی چون سازمان اطلاعات سپاه پاسداران یا برخی اشخاص مستقر در بیت رهبری (از جمله مجتبی، فرزند شخص اول نظام) گذشت. صادق لاریجانی در نامه‌اش به‌صراحت از حسین طائب، رییس سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، و محمدباقر قالیباف، شهردار پیشین تهران، نام می‌برد و غیرمستقیم به برخی مراکز مورد انتقادش اشاره می‌کند. 

۴. در راستای آنچه بیان شد، نخستین واکنش روزنامه جوان، نشریه نزدیک به سپاه پاسداران، به این مجادله نیز با‌اهمیت است. این روزنامه در انتقادی صریح و از موضعی بالادست به دو فقیه برجسته حکومت، می‌نویسد: «دو فقیه مجتهد عضو شورای نگهبان، که هریک فقط ۱۰ سال سابقه ریاست بر دستگاه قضایی را دارند، نمی‌دانند چه سخنانی را کجا باید گفت و کجا نباید گفت.»

این روزنامه نزدیک به سپاه تاکید کرده که ناچار است «برخی بدیهیات» را به دو فقیه حکومتی یادآور شود و در نهایت هم، خطاب به آنان نوشته است: «حد و شان و سطح یک مسئول حکومتی را رعایت کنید.»

به تعبیری، امنیتی‌های حاکم بر سپاه پاسداران با استفاده از اهرم‌های سخت‌افزاری قدرت، رقبا و حتی روحانی‌های همسو با حکومت را به حاشیه می‌رانند یا ناگزیر از همراهی می‌کنند.

۵. صادق لاریجانی در نامه‌اش از گستره و عمق فساد و سوء‌استفاده مالی/اقتصادی در جمهوری اسلامی ایران پرده برمی‌دارد. داوری لاریجانی وقتی بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد که فراموش نشود او به‌مدت یک دهه، ریاست دستگاه قضایی ایران را بر عهده داشته است.

لاریجانی که از سوی یزدی متهم شده است به بنا کردن کاخی به نام حوزه علمیه، حالا نه فقط از کام‌گیری یزدی از منابع قدرت (از جمله استقرار او در ساختمان مرکز تحقیقات دبیرخانه خبرگان به‌عنوان نایب‌رییس مجلس خبرگان) خبر می‌دهد، بلکه می‌نویسد: «بنده سینه‌ام خزانه‌الاسرار اتهامات مجموعه‌ای از معاونان، قائم‌مقامان و آقازاده‌های مسئولان و شخصیت‌هاست.»

هرچند با این نامه ارزیابی اکثریت شهروندان ایران از حاکمان و حکومت تغییر فاحشی نخواهد کرد، بی‌گمان مجادله جدید و داده‌های متن آن داوری شهروندان را تکمیل و مستندتر خواهد کرد.

۶. مقام حکومتی و موقعیت حقوقی‌ـ‌بوروکراتیک هر دو فقیه در ساختار سیاسی قدرت تامل‌برانگیز است. لاریجانی و یزدی هر دو از فقهای شورای نگهبان و با حکم رهبری جمهوری اسلامی ایران‌ به این سمت منصوب شده‌اند. لاریجانی ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را نیز بر عهده دارد.

حالا، هر دو فقیه دیگری را به سوء‌استفاده از بیت‌المال و کام‌گیری از منابع عمومی متهم کرده‌اند. فراتر از آن، هر دو صلاحیت اخلاقی و جایگاه علمی دیگری را به پرسش کشیده‌اند. در چنین بستری، تکلیف اعتبار و جایگاه شورای نگهبان و نیز مجمع تشخیص مصلحت نظام در افکار عمومی مشخص است.

از چگونگی اعمال نظارت استصوابی و تایید صلاحیت نامزدهای انتخابات گرفته تا بررسی طرح‌ها و لایحه‌های مصوب مجلس، خروجی شورای نگهبان با ابهام و سوال جدی و جدید روبه‌روست.

۷. فراتر از آنچه آمد، حالا صلاحیت و «بصیرت» و توان آیت‌الله خامنه‌ای در راهبری و مدیریت کلان ایران، با پرسش‌های جدیدی مواجه است.

او چگونه این دو فقیه‌ــ یا دیگر فقها و مقام‌های منصوب‌ــ را منزلت بخشیده و سال‌ها در صدر مهم‌ترین نهادهای حکومتی نشانده است؟

اگر به تعبیر لاریجانی، پای «پروژه»های تخریبی «برخی نهادها» (مانند سازمان اطلاعات سپاه پاسداران) در میان است، رهبر جمهوری اسلامی ایران کجای منازعه پنهان و پیدای قدرت ایستاده است؟ بیت رهبری (به‌ویژه مجتبی خامنه‌ای) چه نقش و رویکردی دارد؟

پرسش‌ها و نکته‌های تامل‌برانگیز در منازعه کلامی لاریجانی و یزدی به موارد یادشده محدود نیست، واقعیتی است که پیچیدگی امر سیاسی را در ایران امروز ملموس می‌کند؛ چه آنچه به حاکمیت سیاسی مربوط است و چه آنچه با واکنش جامعه پیوند می‎خورد.

 

مرتضی کاظمیان
ایران اینترنشنال
تازه چه خبر؟
خبرگزاری ایسنا گزارش داد که آزادراه تهران-شمال بعد از گذشت بیش از پنج ماه از افتتاح به دلیل «هجوم» خودروها به جاده چالوس بسته شده است. مرکز مدیریت...More
رییس‌جمهور ایران با اعلام اینکه «اعتراف می‌کنم روزهای سختی را داریم» افزود: «در کنار کرونا تحریم را داریم و در کنار تحریم، تحریف و تهدید را داریم.»...More
علیرضا روشن،‌ فعال حقوق بشر، گفت با دستور مسئولان زندان فشافویه شمار بالایی از زندانیان بدون رعایت تشریفات بهداشتی به محل نگهداری زندانیان سیاسی‌...More
معاون سازمان جنگل‌ها از برگزاری نشست روسای سه سازمان درباره دماوند و جنگل آق‌مشهد خبر داد و گفت که برکناری مدیرکل منابع طبیعی مازندران ارتباطی با این...More
نمایندگان مجلس ایران اصلاحیه‌ای را در قانون مالیات‌های مستقیم تصویب کرده‌اند که بر اساس آن صاحبان خانه‌های خالی در شهرهای با جمعیت بیش از ۱۰۰ هزار...More