سرخط خبرها

  • مقام‌های امنیتی عراق از سقوط دو موشک کاتیوشا در نزدیکی فرودگاه بین‌المللی بغداد خبر دادند
  • پنج نفر از دانشجویان دانشگاه علم‌ و صنعت تهران از سوی نهادهای امنیتی بازداشت شدند
  • مراد طاهباز،‌ نیلوفر بیانی و هومن جوکار از فعالان محیط زیستی بازداشتی، برای عدم اعتراض به احکام بدوی، تحت بازجویی مجدد قرار گرفتند
  • ایران تماس امانوئل مکرون برای آزادسازی زندانیان فرانسوی را بی پاسخ گذاشت
  • مقام‌های آمریکایی و سوئیسی از احتمال راه‌اندازی یک کانال برای ارسال برای ارسال غذا و دارو به ایران طی ماه‌های آتی خبر دادند
  • دادستانی سوئد قرار بازداشت حمید نوری از متهمان به دخالت در کشتار سال ۶۷ را برای ۴ هفته تمدید کرد
  • یک مقام ارشد ارتش آمریکا از افزایش حملات گروه‌های مورد حمایت ایران در عراق به پایگاه‌های نیروهای آمریکا در این کشور خبر داد
  • مایک پمپئو، وزیر خارجه آمریکا: به کارزار فشار حداکثری علیه ایران ادامه می‌دهیم
  • وزارت خزانه‌داری آمریکا خطوط کشتیرانی جمهوری اسلامی ایران و هواپیمایی ماهان‌ را به فهرست تحریم‌های خود اضافه کرد
  • کمیته حافظت از روزنامه‌نگاران (CPJ): ایران بعد از چین، ترکیه، عربستان سعودی، مصر، اریتره و ویتنام، بزرگ‌ترین زندان جهان برای روزنامه‌نگاران است
  • گرتا تونبرگ، نوجوان سوئدی و فعال مبارزه با تغییرات اقلیمی از سوی مجله تایم به عنوان «چهره سال» برگزیده شد
  • علی مطهری،‌ نماینده مجلس ایران از علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی خواست تا برای حل اختلاف مجلس و مجمع تشخیص اقدامی انجام دهد
  • فرمانده انتظامی استان کردستان: صاحب تالار عروسی در سقز که اخیرا انفجار در آن به مرگ دست‌کم ۱۱ نفر منجر شد، دستگیر شد
  • فاکس‌نیوز: ایران در حال ساخت تونل‌ با اهداف نظامی در مرزهای سوریه و عراق است
  • محمود واعظی: امیدواریم مجمع تشخیص مصلحت نظام به لایحه الحاق به کنوانسیون مقابله با تامین مالی تروریسم (CFT) یک نگاه ویژه داشته باشد
  • پخش رادیویی ایران اینترنشنال در ایران روی موج‌های کوتاه و متوسط
  • ۷:۳۰ تا ۱۵:۳۰ عصر روی موج کوتاه ۱۱۵۹۰ کیلوهرتز، کانال ۲۵ متر
  • ۱۵:۳۰ عصر تا ۷:۳۰ صبح روی موج کوتاه ۶۲۱۰ کیلوهرتز در کانال ۴۹ متر
  • از ساعت ۱۷ تا ۷ صبح روی موج متوسط ۱۳۹۵کیلو هرتز
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

قوه‌ قضاییه و پیدا و پنهان دلایل عفو گسترده زندانیان

طبق روال هر ساله، امسال هم تعدادی از محکومان دادگاه‌های عمومی و انقلاب، سازمان قضایی نیروهای مسلح و سازمان تعزیرات حکومتی، با درخواست رییس قوه قضاییه و پذیرش آیت‌الله خامنه‌ای، مورد عفو و تخفیف مجازات قرار گرفتند.

الف‌ـ محو گمانه‌زنی‌های خوش‌بینانه

پیش از این، صادق لاریجانی، رییس قوه قضاییه، اعلام کرده بود به‌مناسبت چهل سالگی انقلاب، عفو گسترده‌ای صورت خواهد گرفت و خاطرنشان کرده بود معیارهای عفو گسترده‌تر خواهد شد. با این اظهارات، برخی خوش‌بینانه گمانه‌زنی کرده بودند که ممکن است با توجه به افزایش تنش در روابط ایران و آمریکا و تنگ‌تر شدن حلقه تحریم‌ها، نظام راهبرد باز‌تری در پیش بگیرد که بتواند سطح وحدت ملی را مقابل فشار روز‌افزون خارجی ارتقا ببخشد.

انتظار می‌رفت این عفو عمومی در آستانه چهل‌ سالگی انقلاب برخی موارد محکومیت سیاسی و امنیتی مجرمان را نیز در بر گیرد، اما با اظهارات جعفری دولت‌آبادی، دادستان تهران، مبنی بر این‌که عفو شامل زندانیان امنیتی نخواهد شد، و همچنین با اعلام مصادیق عفو و اعلام معیارهای شمول عفو عمومی، مشخص شد نه‌تنها تغییری در معیارهای عفو صورت نگرفته، بلکه همان موارد شمول قبلی در نظر گرفته شده است، با این تفاوت که تعداد قابل‌توجهی از محکومان که بخشی از دوره محکومیت خود را سپری کرده‌ باشند، با تخفیف مجازات و کاهش مدت زمان محکومیت و در صورت کسب رضایت شاکیان، می‌توانند مورد عفو قرار بگیرند. این موارد محکومان به حبس ابد و بخشودگی محکومان به حبس بیش از ۲۰ سال را نیز شامل شده است. علاوه بر این، اخبار مربوط به فشارهای جدید علیه زندانیان سیاسی زندان قرچک و نیز زنانِ بند صوفی نشان‌گر آن است که این عفو گسترده هدفی غیر‌سیاسی و دلایل دیگری داشته است.  

ب‌ـ دلایل اقتصادی عفو زندانیان غیر‌سیاسی

رییس قوه قضاییه گفته است محکومان به‌دلیل رافت اسلامی مورد عفو و تخفیف مجازات قرار گرفته‌اند، اما تحلیل‌گران می‌گویند این عفو گسترده بیش از آن‌که به‌خاطر رافت جمهوری اسلامی ایران باشد، به‌علت ناتوانی قوه قضايیه در پرداخت هزینه‌های جاری زندان‌ها و مشکلات اقتصادی گسترده‌ای است که گریبان قوه قضاییه را گرفته است.

منتقدان علت عفو و بخشودگی تقریبا تمامی محکومان حبس ابد و حبس‌های بالای بیست سال، البته در صورت جلب رضایت شاکیان، را پر شدن زندان‌ها عنوان کرده‌اند و تاکید دارند این اقدام از هزینه‌های قوه قضاییه می‌کاهد.

بنا‌بر برخی گزارش‌ها، هزینه نگهداری هر زندانی روزانه حداقل ۱۲۰ هزار تومان است که سالانه مبلغی بیش از ۴۰ میلیون تومان می‌شود؛ با وجود زندانیان فراوان در کشور، نگهداری از آن‌ها توان اقتصادی بالایی می‌طلبد که از عهده قوه قضایيه خارج است.

کارشناسان می‌گویند قوه قضایيه با افزایش نجومی مبالغ وثیقه‌ متهمان سیاسی و امنیتی، تلاش می‌کند بخشی از این کمبود بودجه را جبران کند و حساب‌های متعدد قوه قضاییه با سپرده‌های کلان یکی از چالش‌های این نهاد در سال‌های اخیر بوده است. با این وصف، هزینه‌های جاری قوه قضاییه به حدی بالاست که به نظر می‌رسد این تمهیدات هم نتوانسته‌ است مشکلات اقتصادی این قوه را مرتفع کند. همچنین اقدامات برخی قضات در معرفی مجازات‌های جایگزین برای کاهش ورود به زندان‌ها نیز نتوانسته است از بار مالی زندان‌ها بکاهد.

برخی منتقدان می‌گویند زندان‌های جمهوری اسلامی ایران باید همواره جای کافی برای ورود متهمان جدید امنیتی و سیاسی داشته باشند و بخشی از عفو در واقع برای خالی کردن زندان‌ها برای ورود متهمان جدید امنیتی و سیاسی صورت می‌پذیرد. در عین حال، جعفری دولت آبادی، دادستان تهران، نیز پیش‌تر اعلام کرده بود این عفو گسترده با هدف کاهش جمعیت زندان‌ها صورت خواهد گرفت. این در حالی است که سازمان عفو بین‌الملل سال ۲۰۱۸ را برای حکومت ایران «سال شرم» نامیده است و با اشاره به ۷۰۰۰ بازداشت در سال ۲۰۱۸، سرکوب گسترده و بازداشت معترضان در ایران را محکوم کرد.

نتیجه‌گیری

عفو گسترده زندانیان این بار نیز نشان داد این کار دلایل اقتصادی داشته و قصدی برای آزادی زندانیان سیاسی در کار نبوده است. جمهوری اسلامی همواره از عفو زندانیان سیاسی هراس دارد و گمان می‌کند سبب خواهد شد از میزان بازدارندگی مجازات‌های سیاسی کاسته شود و در نتیجه مخالفان سیاسی با شجاعت بیشتری ابراز عقیده کنند. علاوه بر این، ابزار حکومت برای به حاشیه راندن مخالفان از دستش خارج خواهد شد. در حالی‌که، اعمال سیاست دست آهنین علیه مخالفان سیاسی سبب خواهد شد فضا قطبی‌تر شود و حاکمیت در دراز‌مدت با فرسایش استراتژیک ساختار نهادهای قدرت روبه‌رو شود.

تحلیلگر سیاسی
تازه چه خبر؟
خبرگزاری رویترز روز چهارشنبه به نقل از مقام‌های ارشد آمریکایی و سوئیسی گزارش داد طی چند ماه آینده کانال بشردوستانه برای تسهیل ارسال مواد غذایی و...بیشتر بخوانید
کانال تلگرامی «شوراهای صنفی دانشجویان کشور» اعلام کرد پنج نفر از دانشجویان دانشگاه علم‌ و صنعت تهران از سوی نهادهای امنیتی بازداشت شده‌اند. این کانال...بیشتر بخوانید
کمیته حفاظت از روزنامه‌نگاران (CPJ)، با اشاره به اعتراض‌های اخیر در ایران اعلام کرد که تعداد روزنامه‌نگاران زندانی در این کشور به ۱۱ روزنامه‌نگار...بیشتر بخوانید
رمضان شریف، سخنگوی سپاه پاسداران گفت اظهارات اخیر مرتضی قربانی، که رسانه‌های ایران او را «مشاور فرمنده کل سپاه پاسداران» معرفی کرده‌اند، «تحریف و...بیشتر بخوانید
در حالی که بنیامین نتانیاهو پس از متهم شدن در دستگاه قضایی اسرائیل، در تلاش برای بقای سیاسی است، سومین انتخابات پارلمانی این کشور در کمتر از یک سال...بیشتر بخوانید