سرخط خبرها

  • رحمانی فضلی، وزیر کشور: برای مقابله با تحریم‌های نفتی باید از ظرفیت‌کشورهای همسایه استفاده شود
  • نتایج مقدماتی انتخابات پارلمان اروپا حاکی از افزایش آراء احزاب راست‌گرا و سبزها است
  • پناهجوی ۲۷ ساله افغان در استراسبورگ فرانسه خودکشی کرد و جان سپرد
  • عراقچی: آماده مذاکره با کشورهای حوزه خلیج فارس هستیم
  • جلالی، رئیس سازمان پدافند غیر عامل: اگر جنگی رخ دهد شبکه‌های اجتماعی بسته خواهند شد
  • رئیس پلیس آگاهی اسلام‌آباد غرب در درگیری با افراد مسلح ناشناس کشته شد
  • نماینده فومن در مجلس: پسماندهای پتروشیمی های جنوب کشور در استان گیلان دفع می شود
  • پادشاه عربستان سعودی از امیر قطر برای شرکت در دو نشست بین‌المللی در شهر مکه دعوت کرد
  • سازمان ملل نسبت به بدرفتاری طالبان افغانستان با زندانیان ابراز نگرانی کرد
  • عراقچی معاون سیاسی وزارت امور خارجه ایران با وزیر امور خارجه عمان در مسقط دیدار کرد
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • www.iranintl.com Twitter: @IranIntl Instagram: @iranintltv www.Facebook.com/iranintl E-mail: [email protected]

رفراندوم؛ برای دیگران، نه برای ایران

حسن روحانی، رییس جمهوری اسلامی ایران، در اظهارنظری به بهانه تصمیم اخیر دولت آمریکا علیه سپاه پاسداران، ضمن تجلیل از این نهاد نظامی، آن را «مدافع آزادی» خوانده و گفته است: «بسیار علاقه‌مندیم در منطقه رفراندومی برگزار شود تا همه ملت‌ها و کشورها اعلام کنند که در این سال‌ها از سوی چه کسانی بر منطقه ظلم شده و چه کسانی به یاری دولت‌ها و ملت‌های منطقه شتافته‌اند.»

مستقل از آنچه که به کارکردها و کارنامه سپاه پاسداران در منطقه، به‌ویژه در حمایت از رژیم بشار اسد و کمک به تداوم استقرار و حکومت آن مربوط است و صرف‌نظر از داوری درباره ارزیابی روحانی، نکته معنادار، پیشنهاد رییس جمهوری برای برگزاری «رفراندوم» است.

روحانی در حالی از رفراندوم می‌گوید که ماه‌ها از آخرین اظهارنظر او در این موضوع سپری می‌شود. آخرین بار، تابستان سال پیش بود که روحانی در مصاحبه‌ای تلویزیونی، بار دیگر به ظرفیت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای برگزاری رفراندوم و «مراجعه به صندوق آراء» در موارد مهم و اساسی، اشاره کرد.

اشاره روحانی به اصل ۵۹ قانون اساسی بود که در آن تصریح شده است: «در مسائل بسيار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممكن است اعمال قوه مقننه از راه همه‌پرسی و مراجعه مستقيم به آرای مردم صورت گيرد.»

پیش‌تر در بهمن دو سال قبل نیز روحانی در سخنرانی مراسم بزرگداشت سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، به این مقوله (رفراندوم) گریزی زده، و گفته بود: «قانون اساسی، بن‌بست‌ها را برداشته است و ظرفیت بزرگی دارد؛ اگر در موضوعی با هم بحث داریم، باید به اصل ۵۹ مراجعه کنیم که طبق آن باید به آرای مردم مراجعه کرد.»

با وجود این سخنان، و درحالی‌که عمر دولت دوم روحانی به نیمه می‌رسد، او نتوانسته ـ یا نخواسته ـ هیچ موضوعی را به همه‌پرسی گذارد. به تعبیر دقیق‌تر، هسته سخت قدرت در ایران، به برگزاری هیچ رفراندومی ابراز تمایل نشان نمی‌دهد، یا رجوع به افکار عمومی را فاقد ضرورت ارزیابی می‌کند.

سوگیری‌های اساسی و تصمیم‌های بنیادین در حکومت، از جمله در حوزه سیاست خارجی، بدون هیچ نیازی به نظرخواهی از ایرانیان پیگیری می‌شود و تحقق پیدا می‌کند.

حتی مقوله‌هایی چون «حجاب اجباری» نیز بی‌اعتنا به خواست افکار عمومی و سنجش نظر اکثریت مردم ایران از مجرای رفراندوم، همچنان جاری است.

افزون بر آنچه آمد، پرسش‌های دیگری وجود دارد؛ از جمله این که: چرا آقای روحانی که پیشنهاد انجام همه‌پرسی را در کشورهای منطقه مطرح می‌کند، رفراندومی مشابه را در ایران برگزار نمی‌کند. رفراندومی با پرسشی مشابه: «کدام نیرو یا نهاد یا کدام اشخاص حقیقی و حقوقی در ایران به مردم ظلم می‌کنند؟»

فراتر از این، پرسشی بنیادین قابل طرح است: چرا حکومت در ایران از برگزاری رفراندوم و رجوع به افکار عمومی گریزان است؟

چرا حاکمان هیچ انگیزه و ضرورتی برای مراجعه به نظر شهروندان ندارند؟ چرا حکومت به برگزاری انتخابات متکی به «نظارت استصوابی» شورای نگهبان، بسنده می‌کند و آن را برای «مردمی» و «مشروع» دانستن نظام، کافی می‌داند؟

چرا با وجود ادعاهای مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی، به‌ویژه آیت‌الله خامنه‌ای، شخص اول نظام، درباره مقوله‌های مرتبط با زندگی جمعی ایرانیان، به نظر و خواست آنان بی‌توجهی می‌شود؟

پاسخ این پرسش‌ها، و سوال‌های مشابه، چندان دشوار نیست. سوگیری‌های بنیادین و رویکردهای اساسی حکومت در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی، چنان با خواست اکثریت ایرانیان در فاصله است که برگزاری هر رفراندوم یا «انتخابات آزاد، سالم و منصفانه»ای را منتفی می‌کند.

کانون مرکزی قدرت، متکی به نهادها و بازوهای سخت‌افزاری خود، اراده و دیدگاه خویش را به اکثریت ایرانیان تحمیل می‌کند.

آنچه علیه برنامه «نود» و مجری مشهورش، عادل فردوسی‌پور، در شبکه سوم سیمای جمهوری اسلامی رخ داد، آخرین شاهد و یک نمونه معنادار جدید است؛ تحمیل نظر مدیریت به اراده میلیون‌ها بیننده، تنها با تکیه به «قدرت» اداری و اجرایی و سخت‌افزاری‌ای که در اختیار دارند.

وقتی یک برنامه ورزشی متفاوت در تلویزیون جمهوری اسلامی تحمل نمی‌شود، تکلیف احترام به خواست و نظر اکثریت شهروندان در حوزه‌های بااهمیت و محورهای اساسی مشخص است.

روحانی ـ بخوانید «حکومت» ـ در حالی پیشنهاد رفراندوم در کشورهای منطقه را مطرح می‌کند که فاقد بضاعت و اعتماد به نفس لازم برای انجام همه‌پرسی در داخل ایران است.

مرتضی کاظمیان
ایران اینترنشنال
تازه چه خبر؟
۱ ساعت ۱۹ دقیقه پیش
معاون شرکت نمایشگاه‌های بین المللی ایران با بیان اینکه «علی رغم تحریم‌ها هیچیک از نمایشگاه‌های بین المللی لغو نشد»، از حذف «درج مُهر ورود به ایران در...بیشتر بخوانید
۱ ساعت ۵۲ دقیقه پیش
محمدمهدی طهرانچی رئیس دانشگاه آزاد اسلامی اعلام کرد که شهریه‌های این دانشگاه ۱۵ تا ۲۰ درصد افزایش پیدا خواهند کرد. به گزارش فارس ، طهرانچی درباره...بیشتر بخوانید
۵ ساعت ۱۷ دقیقه پیش
فرمانده انتظامی اسلام آباد غرب خبر داد که «کورش حاجی مرادی، رئیس پلیس آگاهی» این شهرستان در درگیری مسلحانه با افراد ناشناس کشته شده است. به گزارش...بیشتر بخوانید
۵ ساعت ۳۲ دقیقه پیش
افزایش ناگهانی اجاره بهای واحدهای مسکونی در پلدختر پس از سیل فروردین ۱۳۹۸ سبب ورود دستگاه‌های قضائیی و دولتی به بازار مسکن این شهر سیل زده استان...بیشتر بخوانید
۶ ساعت ۵ دقیقه پیش
معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی استان گیلان با بیان اینکه «سگ گردانی سوغات تفکر غربی است»، گفت : این عمل بنا بر نص صریح قانون در مواد ۴۴ و ۴۵ قانون...بیشتر بخوانید