سرخط خبرها

  • آنگلا مرکل صدراعظم آلمان: باید از همه فرصت‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از تنش در خلیج فارس استفاده شود
  • ستاد کل نیروهای مسلح ایران سرنگونی پهپاد ایرانی توسط ناو امریکایی را تکذیب کرد
  • کاترین ویلبارگر مقام ارشد پنتاگون: طرح امنیتی آمریکا برای خلیج فارس به معنای ائتلاف نظامی علیه ایران نیست
  • نماینده عربستان سعودی در شورای امنیت: به‌دنبال جنگ با ایران نه در یمن و نه خارج از یمن نیستیم
  • انفجار در ورودی دانشگاه کابل حداقل هشت کشته و ۳۰ زخمی به‌جا گذاشت
  • محمدجواد ظریف: ترامپ با فشار حداکثری به جایزه مذاکره با تهران نمی‌رسد
  • آمریکا ۱۲ فرد و شرکت را به‌دلیل ارتباط با برنامه هسته‌ای ایران تحریم کرد
  • جان بولتون مشاور امنیت ملی آمریکا: ایران نباید قابلیت غنی‌سازی داشته باشد
  • علاء‌الدین بروجردی عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس ایران: با چین و روسیه درباره برجام کار نزدیک انجام می‌دهیم
  • دونالد ترامپ: به یک توافق ۱۰۰ساله با ایران نیاز داریم
  • محمدحسین فرهنگی نماینده تبریز در مجلس ایران : دولت به‌دنبال جبران کسری بودجه ۹۸ است
  • وزیر خارجه ایران در مورد محدودیت تردد دیپلمات‌های ایرانی با دبیرکل سازمان ملل دیدار کرد
  • حسن روحانی خطاب به امانوئل مکرون: از دست رفتن فرصت‌ها ایران را مجبور به اجرای گام سوم می‌کند
  • وزیر دفاع ترکیه: اخراج ما از پروژه اف ۳۵، به ناتو آسیب خواهد زد
  • اربیل، قتل دیپلمات‌های ترکیه‌ای را «تروریستی» اعلام کرد
  • سرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه: فقط ایران مسئول حفظ برجام نیست
  • عباس عراقچی معاون وزیر خارجه ایران ادعای امریکا درباره ساقط شدن یک پهپاد ایرانی را رد کرد
  • دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا اعلام کرد که کشتی جنگی نیروی دریایی آمریکا یک پهپاد ایرانی را در تنگه هرمز نابود کرده است
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • www.iranintl.com Twitter: @IranIntl Instagram: @iranintltv www.Facebook.com/iranintl E-mail: [email protected]
  • YouTube: https://www.youtube.com/iranintl آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال

رفراندوم؛ برای دیگران، نه برای ایران

حسن روحانی، رییس جمهوری اسلامی ایران، در اظهارنظری به بهانه تصمیم اخیر دولت آمریکا علیه سپاه پاسداران، ضمن تجلیل از این نهاد نظامی، آن را «مدافع آزادی» خوانده و گفته است: «بسیار علاقه‌مندیم در منطقه رفراندومی برگزار شود تا همه ملت‌ها و کشورها اعلام کنند که در این سال‌ها از سوی چه کسانی بر منطقه ظلم شده و چه کسانی به یاری دولت‌ها و ملت‌های منطقه شتافته‌اند.»

مستقل از آنچه که به کارکردها و کارنامه سپاه پاسداران در منطقه، به‌ویژه در حمایت از رژیم بشار اسد و کمک به تداوم استقرار و حکومت آن مربوط است و صرف‌نظر از داوری درباره ارزیابی روحانی، نکته معنادار، پیشنهاد رییس جمهوری برای برگزاری «رفراندوم» است.

روحانی در حالی از رفراندوم می‌گوید که ماه‌ها از آخرین اظهارنظر او در این موضوع سپری می‌شود. آخرین بار، تابستان سال پیش بود که روحانی در مصاحبه‌ای تلویزیونی، بار دیگر به ظرفیت قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران برای برگزاری رفراندوم و «مراجعه به صندوق آراء» در موارد مهم و اساسی، اشاره کرد.

اشاره روحانی به اصل ۵۹ قانون اساسی بود که در آن تصریح شده است: «در مسائل بسيار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممكن است اعمال قوه مقننه از راه همه‌پرسی و مراجعه مستقيم به آرای مردم صورت گيرد.»

پیش‌تر در بهمن دو سال قبل نیز روحانی در سخنرانی مراسم بزرگداشت سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، به این مقوله (رفراندوم) گریزی زده، و گفته بود: «قانون اساسی، بن‌بست‌ها را برداشته است و ظرفیت بزرگی دارد؛ اگر در موضوعی با هم بحث داریم، باید به اصل ۵۹ مراجعه کنیم که طبق آن باید به آرای مردم مراجعه کرد.»

با وجود این سخنان، و درحالی‌که عمر دولت دوم روحانی به نیمه می‌رسد، او نتوانسته ـ یا نخواسته ـ هیچ موضوعی را به همه‌پرسی گذارد. به تعبیر دقیق‌تر، هسته سخت قدرت در ایران، به برگزاری هیچ رفراندومی ابراز تمایل نشان نمی‌دهد، یا رجوع به افکار عمومی را فاقد ضرورت ارزیابی می‌کند.

سوگیری‌های اساسی و تصمیم‌های بنیادین در حکومت، از جمله در حوزه سیاست خارجی، بدون هیچ نیازی به نظرخواهی از ایرانیان پیگیری می‌شود و تحقق پیدا می‌کند.

حتی مقوله‌هایی چون «حجاب اجباری» نیز بی‌اعتنا به خواست افکار عمومی و سنجش نظر اکثریت مردم ایران از مجرای رفراندوم، همچنان جاری است.

افزون بر آنچه آمد، پرسش‌های دیگری وجود دارد؛ از جمله این که: چرا آقای روحانی که پیشنهاد انجام همه‌پرسی را در کشورهای منطقه مطرح می‌کند، رفراندومی مشابه را در ایران برگزار نمی‌کند. رفراندومی با پرسشی مشابه: «کدام نیرو یا نهاد یا کدام اشخاص حقیقی و حقوقی در ایران به مردم ظلم می‌کنند؟»

فراتر از این، پرسشی بنیادین قابل طرح است: چرا حکومت در ایران از برگزاری رفراندوم و رجوع به افکار عمومی گریزان است؟

چرا حاکمان هیچ انگیزه و ضرورتی برای مراجعه به نظر شهروندان ندارند؟ چرا حکومت به برگزاری انتخابات متکی به «نظارت استصوابی» شورای نگهبان، بسنده می‌کند و آن را برای «مردمی» و «مشروع» دانستن نظام، کافی می‌داند؟

چرا با وجود ادعاهای مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی، به‌ویژه آیت‌الله خامنه‌ای، شخص اول نظام، درباره مقوله‌های مرتبط با زندگی جمعی ایرانیان، به نظر و خواست آنان بی‌توجهی می‌شود؟

پاسخ این پرسش‌ها، و سوال‌های مشابه، چندان دشوار نیست. سوگیری‌های بنیادین و رویکردهای اساسی حکومت در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی، چنان با خواست اکثریت ایرانیان در فاصله است که برگزاری هر رفراندوم یا «انتخابات آزاد، سالم و منصفانه»ای را منتفی می‌کند.

کانون مرکزی قدرت، متکی به نهادها و بازوهای سخت‌افزاری خود، اراده و دیدگاه خویش را به اکثریت ایرانیان تحمیل می‌کند.

آنچه علیه برنامه «نود» و مجری مشهورش، عادل فردوسی‌پور، در شبکه سوم سیمای جمهوری اسلامی رخ داد، آخرین شاهد و یک نمونه معنادار جدید است؛ تحمیل نظر مدیریت به اراده میلیون‌ها بیننده، تنها با تکیه به «قدرت» اداری و اجرایی و سخت‌افزاری‌ای که در اختیار دارند.

وقتی یک برنامه ورزشی متفاوت در تلویزیون جمهوری اسلامی تحمل نمی‌شود، تکلیف احترام به خواست و نظر اکثریت شهروندان در حوزه‌های بااهمیت و محورهای اساسی مشخص است.

روحانی ـ بخوانید «حکومت» ـ در حالی پیشنهاد رفراندوم در کشورهای منطقه را مطرح می‌کند که فاقد بضاعت و اعتماد به نفس لازم برای انجام همه‌پرسی در داخل ایران است.

مرتضی کاظمیان
ایران اینترنشنال
تازه چه خبر؟

حمله هوایی ترکیه به کردستان عراق

ترکیه منطقه خودمختار کردستان عراق را هدف حملات هوایی خود قرار داد. این حملات روز پنجشنبه، ۲۷تیر و در واکنش به کشته شدن یک دیپلمات ترک در جریان...بیشتر بخوانید

یک ملوان نیروی دریایی آمریکا در دریای عرب ناپدید شد

نیروی دریایی آمریکا از گم شدن یک ملوان نیروی نظامی این کشور در خلیج فارس خبر داد. به گزارش روزنامه سان، این ملوان پس از سقوط از عرشه ناو هواپیمابر «...بیشتر بخوانید

حمله به مقر موشک‌ها و نیروهای سپاه پاسداران ایران در اردوگاه حشدالشعبی عراق

برخی رسانه‌های عربی گزارش دادند، که در حمله دو جنگنده «ناشناس» به یکی از مقرهای شبه‌نظامیان حشدالشعبی در استان صلاح‌الدین عراق، انبار سلاح‌هایی که...بیشتر بخوانید

نامه نرگس محمدی به رییس قوه قضاییه درباره وضعیت فعالان زندانی محیط‌زیست

نرگس محمدی، نایب‌رییس کانون مدافعان حقوق بشر،‌ با نوشتن نامه‌ای به رییس قوه قضاییه از درون زندان اوین، درباره وضعیت فعالان بازداشت‌شده حوزه محیط‌زیست...بیشتر بخوانید

محمد خاتمی:‌ انتخابات نباید تحریم شود، بخاطر ایران و جلوگیری از خطر اصلی

محمد خاتمی، رییس‌جمهوری اسبق ایران، با درخواست از حاکمیت برای «رواداری و تحمل بیشتر» بر تحریم نشدن انتخابات تاکید کرد و خواستار «فداکاری اصلاح‌طلبان...بیشتر بخوانید