تلگرام؛ فیلتر از پایین‌،‌ بازگشت از بالا   | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • موسسه علوم و امنیت بین‌المللی: افنجار سایت نطنز عقب گردی اساسی در زمینه توانایی ایران در به‌کار گیری سانتریفیوژهای پیشرفته در سال‌ها آتی به شمار آورد
  • دبیر انجمن صنایع همگن نیرومحرکه و قطعه‌سازان، از رسوب بیش از ۹۰ هزار دستگاه خودرو به علت كمبود قطعه و تعلق نگرفتن ارز به تامین قطعات خبر داد
  • منابع طبیعی چهارمحال و بختیاری: ۱۰۰ هکتار ازجنگل‌های بلوط بلند شهرستان اردل، طی دو آتش‌سوزی ظرف ۴۸ ساعت، سوخت
  • آمریکا از گزارش جدید سازمان ملل درباره غیرقانونی بودن کشتن قاسم سلیمانی انتقاد کرد و گفت ایالات متحده، با کشتن سلیمانی، تنها از خود دفاع کرده است
  • ایران و سوریه، توافقنامه همکاری همه‌جانبه نظامی، دفاعی و امنیتی امضا کردند
  • روابط عمومی مترو تهران: سرویس‌دهی خط ۶ مترو، به دلیل نقص فنی یکی از قطارهای این خط و خروج ۲ واگن از ریل، تا بامداد پنج‌شنبه متوقف می‌شود
  • زالی، فرمانده مقابله با کرونا در تهران، خواهان اعمال محدودیت‌های شدید در پایتخت شد و گفت که در صورت جواب ندادن محدودیت‌ها، تهران باید قرنطینه کامل شود
  • فرماندار قم: با وجود ۱۳ واحد تولیدی در حال فعالیت، داروخانه‌های این استان همچنان با کمبود ماسک مواجه هستند
  • استانداری آذربایجان شرقی: آتش بار دیگر در جنگل‌های ارسباران، قره‌تیکان‌لو و شهرستان خداآفرین، شعله‌ور شد
  • حفاظت سازمان جنگل‌ها: ۱۲۰۰ آتش‌سوزی در جنگل‌ها و مراتع ایران از ابتدای سال تاکنون رخ داده است و ۴۰ نفر در این ارتباط، بازداشت شده‌اند
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها، تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet بشنوید

تلگرام؛ فیلتر از پایین‌،‌ بازگشت از بالا  

 

در سال ۹۲ که حسن روحانی به ریاست‌جمهوری ایران رسید،‌ پاول دوروف، کارآفرین روسی، پیام‌رسان «تلگرام» را راه‌اندازی کرد، نرم‌افزاری که، همپای همسایه شمالی، در ایران نیز محبوب‌ترین پیام‌رسان شد و حدود ۵۰ میلیون کاربر را جذب کرد.  

طی چند سال، تلگرام به کانال سازماندهی جریان‌های سیاسی در انتخابات مجلس ۹۴ و ریاست‌جمهوری ۹۶ تبدیل شد. حمیدرضا جلایی‌پور، استاد دانشگاه و عضو ستاد انتخاباتی روحانی، تلگرام را در کنار «انسجام جامعه مدنی» و «پویش‌های اجتماعی» عامل پیروزی اصلاح‌طلب‌ها معرفی کرد. همچنین، استفاده از تلگرام به‌عنوان بستری برای کارآفرینی مجازی و ایجاد چند صد هزار شغل آن را به مکانیزم دولت برای تحققِ بخشی از وعده‌های اقتصادی تبدیل کرد.  

هم‌زمان، نقش تلگرام در فرایند سیاست‌گذاری نیز محسوس شد، تا جایی‌که انتشار تصاویر و اخبار مسئولان و دستگاه‌های دولتی را مجبور به واکنش، تغییر موضع، عقب‌نشینی یا حتی عذرخواهی ‌می‌کرد. این تاثیرگذاری اما به مذاق دستگاه‌های امنیتی‌ـ‌قضایی و بعضا حتی خود دولت خوش نیامد و به‌تدریج زمزمه‌های فیلتر تلگرام شنیده شد.  

در روسیه هم دولت پوتین تلاش‌هایی را برای فیلتر تلگرام آغاز کرده بود، اما با اعتراض‌های خیابانی مردم مواجه شد. در ایران،‌ علی‌رغم مخالفت نهادهای اسلامی و امنیتی، روحانی و وزیر ارتباطات به مردم قول دادند که «دکمه فیلترینگ» را فشار ندهند. «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» به عرصه تقابل نمایندگان قوای سه‌گانه پیرامون تلگرام تبدیل شد، جایی‌که‌ صداهای ناهماهنگ اعضای دولتی و قضایی آن بلند بود. اما نهایتا با برتری عددی نمایندگان دولت، رای به فیلتر نشدن تلگرام داده شد.  

اما در دی‌ماه ۹۶،‌ اعتراضات سراسری مردم به وضعیت اقتصادی و سیاست‌گذاری حاکمیت، که عمدتا نیز از کانال تلگرام اطلاع‌رسانی می‌شد، اختلاف نظر قوا و دستگاه‌های عالی پیرامون فیلتر تلگرام را کمرنگ کرد. گزارش نهادهای امنیتی و رسانه‌های آن‌ها، تلگرام را متهم ردیف اول ناآرامی‌ها معرفی کرد.  

بهار ۹۷، با امضای بازپرسی جوان، دستگاه قضایی‌ دستور فیلتر تلگرام را صادر کرد. روز بعد، دسترسی مردم به آن مختل و فعالیت کانال‌های تلگرامی مسئولان و سازمان‌های دولتی در آن ممنوع شد. کانال علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، فعالیتش را تعلیق و رییس‌جمهوری نیز تلگرامش را غیرفعال کرد؛‌ روحانی البته در پستی اینستاگرامی، با سلب مسئولیت از خود، گفت که این تصمیمِ عالی‌ترین سطح نظام بوده است.  

اشتهای میلیاردی پیام‌رسان‌های داخلی

نهادهای دولتی، در قالب سیاست کلی سرمایه‌گذاری روی پیام‌رسان‌های داخلی، سعی کردند نقش تلگرام و محبوبیت آن را تحت‌الشعاع قرار دهند.  

پیام‌رسان «سروش» پیش‌تر از همه و با کسب حمایت دستگاه‌های امنیتی، صدور بخشنامه دولتی به ارگان‌ها و همین‌طور تبلیغات پررنگِ صداوسیما، در مقابل تلگرام مطرح شد. حمایت‌های مالی نیز تا جایی مهیا شد که مدیران سروش از دولت وام صد میلیارد تومانی درخواست کردند، امری که رحیمی، نماینده مجلس، آن را «اشتهای وام صد میلیاردی» خواند.  

با ورود شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی و ایجاد نرم‌افزارهای متصل به تلگرام، همچون «تلگرام طلایی» و «هاتگرام»، تلاش‌ها برای تضعیف تلگرام ادامه یافت. برخی نمایندگان مخالف تلگرام کمی‌ بعد، ادعا کردند که این دو نرم‌افزار را دستگاه‌های امنیتی ایران تهیه کرده‌اند و در بستری مشابه راه دسترسی غیر‌مستقیم مردم به تلگرام را مهیا می‌کنند.

ایستاده در تلگرام

انتقادات به فیلترینگ تلگرام با تلاش عملی فعالان مدنی و رسانه‌ای شکل جدی‌تری به خود گرفت. رسانه‌های اجتماعی محل تاخت مردم به پیام‌رسان‌های داخلی و برجسته‌سازی مشکلات آن شد، مواردی نظیر دولتی بودن،‌ امنیت فنی پایین، انتساب به دستگاه‌های امنیتی، کیفیت نامناسب خدمات و ضعف‌های مشهود فنی، ایراداتی که به بی‌اعتمادی مردم منجر شد و آمار کاربران سروش و سایر پیام‌رسان‌های داخلی در مجموع به ۱۰ میلیون نفر هم نرسید.  

مخالفت‌ها به شکایت رسمی تعدادی از وکلا از بازپرس امضا‌کننده حکم فیلترینگ تلگرام منجر شد، شکایتی که البته به جایی نرسید و قوه‌ قضاییه بازپرس را از اتهامات تبرئه کرد.

چند ماه پس از فیلترینگ، افکارسنجی‌های رسمی و رسانه‌های داخلی خبر دادند که تلگرام همچنان نزدیک به ۸۰ درصد کاربران خود را حفظ کرده است. اخبار رسمی خبرگزاری دولت ایران از تشدید موج بازگشت کاربران به تلگرام از نیمه دوم سال ۹۷ حکایت داشت. هرچند بعضی چهره‌ها و مراجع همچنان ادعا می‌کردند فیلترینگ موجب ریزش۱۰-۱۵ میلیونی تعداد کاربران شده است، خیلی پیش از آن، در اوایل تابستان ۹۷،‌ مدیران پیام‌رسان سروش با راه‌اندازی حسابی تلگرامی، ناامیدی و شکست زودهنگام خود را بروز داده بودند. در پاییز همان سال، پورمختار، نماینده مخالف تلگرام، هم شکست پروژه محدودسازی را در مصاحبه‌ای اعلام کرد.  

بازگشت رهبر و رییس‌جمهوری

به نظر می‌رسد‌ سیاست قضایی‌ـ‌امنیتی ایران در مهار تلگرام با شکست مواجه شده است. محمد کاظمی، نماینده مجلس در کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، می‌گوید حتی نمایندگان مخالف تلگرام هم از آن استفاده می‌کنند و مجموعا فقط حدود یک درصد از کاربران این پیام‌رسان را ترک کرده‌اند. رسانه‌های وابسته به نهادهای امنیتی هم مثل خبرگزاری فارس کانال تلگرامی خود را دوباره فعال کرده‌اند.

تلگرام یک‌ سال پیش، با دستور یک بازپرس، در سطح پایین نظام فیلتر شد اما حالا، با بازگشت بالاترین مقامات حکومت، از جمله رهبر و رییس‌جمهوری، در هفته‌های گذشته دوباره رسمی شده است. این بازگشت روی کاغذ تخلف از دستور قضایی سال قبل شمرده می‌شود، اما در عمل پیام غیررسمی عقب‌نشینی را هم مخابره می‌کند. باید دید آیا این بازگشت به احیای نقش رسمی تلگرام در معادلات آینده کشور خواهد شد یا خیر.

تازه چه خبر؟
مدیرعامل شرکت بهره‌برداری مترو تهران اعلام کرد که به دلیل کمبود واگن امکان افزایش فاصله‌گذاری اجتماعی در مترو وجود ندارد. فرنوش نوبخت به خبرگزاری...More
مجمع تشخیص مصلحت نظام اعلام کرد که شورای عالی انقلاب فرهنگی و شورای عالی فضای مجازی نیز باید مصوبات خود را برای تطبیق با «سیاست‌های کلی نظام» به این...More
۳۱ نفر از فعالان مدنی،‌ سیاسی و حقوق بشر در ایران با نوشتن نامه‌ای ضمن «شفاف» و «کاملا غیرسیاسی» خواندن فعالیت‌های جمعیت خیریه «امام علی»، خواستار...More
رابرت اوبرایان، مشاور امنیت ملی کاخ سفید اعلام کرد، اگر روسیه و چین، به قطعنامه پیشنهادی آمریکا در مورد تمدید تحریم تسلیحاتی علیه ایران، رای منفی...More
یک دادگاه فدرال در واشینگتن، جمهوری اسلامی ایران را به اتهام دست داشتن در انفجار برج‌الخبر در عربستان سعودی به پرداخت ۸۷۹ میلیون دلار محکوم کرد. بنا...More