سرخط خبرها

  • شهردار شیراز: در منطقه ۴ شهرداری شیراز حتی یک ایستگاه اتوبوس سالم نمانده است
  • معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم: آماری از دانشجویان بازداشتی ندارم
  • سخنگوی وزارت خارجه ایران: دخالت در امور داخلی کشورها به رکن دوم سیاست خارجی آمریکا بدل شده است
  • سفیر آمریکا در اتحادیه اروپا علیه دونالد ترامپ شهادت داد
  • ملک سلمان پادشاه عربستان: سلاح ایرانی در حمله به تاسیسات آرامکو استفاده شده است
  • اتحادیه عرب پذیرش سفیر یمن در ایران را محکوم کرد
  • آژانس خبری موکریان از بازداشت حدود ۳۰۰ معترض در شهر سنندج خبر می‌دهد
  • شش نفر از فعالان محیط‌زیستی بازداشتی در ایران، توسط دادگاه انقلاب، به شش تا ۱۰ سال حبس محکوم شدند
  • ایران تصویب لایحه دموکراسی و حقوق بشر هنگ کنگ در سنای آمریکا را محکوم کرد
  • سخنگوی نظامی حوثی‌های یمن: یک هواپیمای جنگی اف ـ ۱۵ متعلق به ائتلاف به رهبری عربستان سعودی را سرنگون کردیم
  • گزارشگران بدون مرز، سرکوب آزادی اطلاع‌رسانی در ایران را محکوم کرد
  • کامیل احمدی، پژوهشگر ایرانی‌بریتانیایی با قرار وثیقه ۵۰۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شد
  • سخنگوی وزارت خارجه فرانسه: عمیقا نگران آمار بالای کشته‌شدگان در اعتراض‌های اخیر ایران هستیم
  • گزارشگران بدون مرز «سرکوب آزادی اطلاع‌رسانی» در ایران را محکوم کرد
  • شرکت وی‌اف‌اس، مسئول رسیدگی به درخواست صدور روادید برخی کشورها، به دلیل قطع اینترنت، خدمات‌‌رسانی در ایران را معلق کرد
  • پخش رادیویی ایران اینترنشنال در ایران روی موج‌های کوتاه و متوسط آغاز شد
  • ۷:۳۰ تا ۱۵:۳۰ عصر روی موج کوتاه ۱۱۵۹۰ کیلوهرتز، کانال ۲۵ متر
  • مشاهدات خود از اعتراض‌ها در محل زندگی‌تان را به پیامگیر ایران اینترنشنال ارسال کنید
  • ۱۵:۳۰ عصر تا ۷:۳۰ صبح روی موج ۶۲۱۰ کیلوهرتز در کانال ۴۹ متر
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

تلگرام؛ فیلتر از پایین‌،‌ بازگشت از بالا  

 

در سال ۹۲ که حسن روحانی به ریاست‌جمهوری ایران رسید،‌ پاول دوروف، کارآفرین روسی، پیام‌رسان «تلگرام» را راه‌اندازی کرد، نرم‌افزاری که، همپای همسایه شمالی، در ایران نیز محبوب‌ترین پیام‌رسان شد و حدود ۵۰ میلیون کاربر را جذب کرد.  

طی چند سال، تلگرام به کانال سازماندهی جریان‌های سیاسی در انتخابات مجلس ۹۴ و ریاست‌جمهوری ۹۶ تبدیل شد. حمیدرضا جلایی‌پور، استاد دانشگاه و عضو ستاد انتخاباتی روحانی، تلگرام را در کنار «انسجام جامعه مدنی» و «پویش‌های اجتماعی» عامل پیروزی اصلاح‌طلب‌ها معرفی کرد. همچنین، استفاده از تلگرام به‌عنوان بستری برای کارآفرینی مجازی و ایجاد چند صد هزار شغل آن را به مکانیزم دولت برای تحققِ بخشی از وعده‌های اقتصادی تبدیل کرد.  

هم‌زمان، نقش تلگرام در فرایند سیاست‌گذاری نیز محسوس شد، تا جایی‌که انتشار تصاویر و اخبار مسئولان و دستگاه‌های دولتی را مجبور به واکنش، تغییر موضع، عقب‌نشینی یا حتی عذرخواهی ‌می‌کرد. این تاثیرگذاری اما به مذاق دستگاه‌های امنیتی‌ـ‌قضایی و بعضا حتی خود دولت خوش نیامد و به‌تدریج زمزمه‌های فیلتر تلگرام شنیده شد.  

در روسیه هم دولت پوتین تلاش‌هایی را برای فیلتر تلگرام آغاز کرده بود، اما با اعتراض‌های خیابانی مردم مواجه شد. در ایران،‌ علی‌رغم مخالفت نهادهای اسلامی و امنیتی، روحانی و وزیر ارتباطات به مردم قول دادند که «دکمه فیلترینگ» را فشار ندهند. «کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه» به عرصه تقابل نمایندگان قوای سه‌گانه پیرامون تلگرام تبدیل شد، جایی‌که‌ صداهای ناهماهنگ اعضای دولتی و قضایی آن بلند بود. اما نهایتا با برتری عددی نمایندگان دولت، رای به فیلتر نشدن تلگرام داده شد.  

اما در دی‌ماه ۹۶،‌ اعتراضات سراسری مردم به وضعیت اقتصادی و سیاست‌گذاری حاکمیت، که عمدتا نیز از کانال تلگرام اطلاع‌رسانی می‌شد، اختلاف نظر قوا و دستگاه‌های عالی پیرامون فیلتر تلگرام را کمرنگ کرد. گزارش نهادهای امنیتی و رسانه‌های آن‌ها، تلگرام را متهم ردیف اول ناآرامی‌ها معرفی کرد.  

بهار ۹۷، با امضای بازپرسی جوان، دستگاه قضایی‌ دستور فیلتر تلگرام را صادر کرد. روز بعد، دسترسی مردم به آن مختل و فعالیت کانال‌های تلگرامی مسئولان و سازمان‌های دولتی در آن ممنوع شد. کانال علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، فعالیتش را تعلیق و رییس‌جمهوری نیز تلگرامش را غیرفعال کرد؛‌ روحانی البته در پستی اینستاگرامی، با سلب مسئولیت از خود، گفت که این تصمیمِ عالی‌ترین سطح نظام بوده است.  

اشتهای میلیاردی پیام‌رسان‌های داخلی

نهادهای دولتی، در قالب سیاست کلی سرمایه‌گذاری روی پیام‌رسان‌های داخلی، سعی کردند نقش تلگرام و محبوبیت آن را تحت‌الشعاع قرار دهند.  

پیام‌رسان «سروش» پیش‌تر از همه و با کسب حمایت دستگاه‌های امنیتی، صدور بخشنامه دولتی به ارگان‌ها و همین‌طور تبلیغات پررنگِ صداوسیما، در مقابل تلگرام مطرح شد. حمایت‌های مالی نیز تا جایی مهیا شد که مدیران سروش از دولت وام صد میلیارد تومانی درخواست کردند، امری که رحیمی، نماینده مجلس، آن را «اشتهای وام صد میلیاردی» خواند.  

با ورود شرکت‌های دانش‌بنیان داخلی و ایجاد نرم‌افزارهای متصل به تلگرام، همچون «تلگرام طلایی» و «هاتگرام»، تلاش‌ها برای تضعیف تلگرام ادامه یافت. برخی نمایندگان مخالف تلگرام کمی‌ بعد، ادعا کردند که این دو نرم‌افزار را دستگاه‌های امنیتی ایران تهیه کرده‌اند و در بستری مشابه راه دسترسی غیر‌مستقیم مردم به تلگرام را مهیا می‌کنند.

ایستاده در تلگرام

انتقادات به فیلترینگ تلگرام با تلاش عملی فعالان مدنی و رسانه‌ای شکل جدی‌تری به خود گرفت. رسانه‌های اجتماعی محل تاخت مردم به پیام‌رسان‌های داخلی و برجسته‌سازی مشکلات آن شد، مواردی نظیر دولتی بودن،‌ امنیت فنی پایین، انتساب به دستگاه‌های امنیتی، کیفیت نامناسب خدمات و ضعف‌های مشهود فنی، ایراداتی که به بی‌اعتمادی مردم منجر شد و آمار کاربران سروش و سایر پیام‌رسان‌های داخلی در مجموع به ۱۰ میلیون نفر هم نرسید.  

مخالفت‌ها به شکایت رسمی تعدادی از وکلا از بازپرس امضا‌کننده حکم فیلترینگ تلگرام منجر شد، شکایتی که البته به جایی نرسید و قوه‌ قضاییه بازپرس را از اتهامات تبرئه کرد.

چند ماه پس از فیلترینگ، افکارسنجی‌های رسمی و رسانه‌های داخلی خبر دادند که تلگرام همچنان نزدیک به ۸۰ درصد کاربران خود را حفظ کرده است. اخبار رسمی خبرگزاری دولت ایران از تشدید موج بازگشت کاربران به تلگرام از نیمه دوم سال ۹۷ حکایت داشت. هرچند بعضی چهره‌ها و مراجع همچنان ادعا می‌کردند فیلترینگ موجب ریزش۱۰-۱۵ میلیونی تعداد کاربران شده است، خیلی پیش از آن، در اوایل تابستان ۹۷،‌ مدیران پیام‌رسان سروش با راه‌اندازی حسابی تلگرامی، ناامیدی و شکست زودهنگام خود را بروز داده بودند. در پاییز همان سال، پورمختار، نماینده مخالف تلگرام، هم شکست پروژه محدودسازی را در مصاحبه‌ای اعلام کرد.  

بازگشت رهبر و رییس‌جمهوری

به نظر می‌رسد‌ سیاست قضایی‌ـ‌امنیتی ایران در مهار تلگرام با شکست مواجه شده است. محمد کاظمی، نماینده مجلس در کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، می‌گوید حتی نمایندگان مخالف تلگرام هم از آن استفاده می‌کنند و مجموعا فقط حدود یک درصد از کاربران این پیام‌رسان را ترک کرده‌اند. رسانه‌های وابسته به نهادهای امنیتی هم مثل خبرگزاری فارس کانال تلگرامی خود را دوباره فعال کرده‌اند.

تلگرام یک‌ سال پیش، با دستور یک بازپرس، در سطح پایین نظام فیلتر شد اما حالا، با بازگشت بالاترین مقامات حکومت، از جمله رهبر و رییس‌جمهوری، در هفته‌های گذشته دوباره رسمی شده است. این بازگشت روی کاغذ تخلف از دستور قضایی سال قبل شمرده می‌شود، اما در عمل پیام غیررسمی عقب‌نشینی را هم مخابره می‌کند. باید دید آیا این بازگشت به احیای نقش رسمی تلگرام در معادلات آینده کشور خواهد شد یا خیر.

تازه چه خبر؟
علیرضا میریوسفی، مسئول بخش رسانه‌‌ای دفتر نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد، گزارش‌‌های بین‌المللی درباره اعتراض‌های سراسری را «بی‌اساس» دانست و...بیشتر بخوانید
وزارت خارجه کانادا در پاسخ به سوال ایران ‌اینترنشنال در ارتباط با موضع دولت این کشور درباره اعتراض‌های سراسری ایران اعلام کرد خواستار رفع محدودیت‌های...بیشتر بخوانید
ارتش اسراییل اعلام کرد شب گذشته عملیات گسترده جدیدی علیه نیروی قدس سپاه پاسداران و نیروهای سوری در سوریه انجام داده است. به گفته مقام‌های اسراییل،...بیشتر بخوانید
ارتش جمهوری اسلامی ایران با انتشار بیانیه‌ای در واکنش به حوادث اخیر ، با اشاره به آنچه فتنه جدید علیه انقلاب توصیف کرده، اعلام که کینه ورزان و دشمنان...بیشتر بخوانید
بر اساس گزارش‌های رسیده به ایران اینترنشنال، معترضان صبح سه‌شنبه در صادقیه تهران دست به تجمع زدند و ماموران امنیتی برای متفرق کردن آن‌ها وارد عمل...بیشتر بخوانید