آتش سوزی جنگل‌ها؛ عمدی یا غیرعمدی، همواره ردپای انسان در میان است | ایران اینترنشنال

سرخط خبرها

  • روحانی: ادعای آمریکا مبنی بر توقیف ۴ کشتی ایرانی در آب‌های بین‌المللی دروغ است
  • قوه‌قضاییه جایزه «حقوق بشر اسلامی» را به «عبدالمالک الحوثی» رهبر انصارالله یمن، «رمضان عبدالله شلح» دبیرکل پیشین جهاد اسلامی فلسطین و «ابومهدی المهندس» نایب رییس پیشین گروه شبه‌نظامی حشدالشعبی داد
  • سازمان تبلیغات اسلامی: سامانه‌ «درخواست مداح» برای عزاداری در خانه راه‌اندازی شد
  • روحانی: کسانی که پروتکل‌های بهداشتی را در ماه محرم رعایت نکنند مجازات می‌شوند
  • وزیر بهداشت: نگذاریم دشمنان خیز احتمالی بیماری را به حساب عزاداران محرم ثبت کنند
  • واکنش جمهوری اسلامی به رد طرح تمدید تحریم تسلیحاتی ایران در شورای امنیت سازمان ملل: آمریکا در تاریخ ۷۵ ساله این سازمان،هرگز تا این حد منزوی نبوده است
  • سپاه پاسداران: توافق امارات و اسرائیل برای عادی‌سازی روابط، منافع اسرائيل را تامین نمی‌کند
  • وزیر راه و شهرسازی: صاحبخانه‌ها حق تخلیه خانه مستاجران تا سه ماه پس از پایان کرونا را ندارند
  • وزیر علوم: برای مهار شیوع کرونا، فاصله‌گذاری‌ بین صندلی‌ها در کنکور ۲۰ سانتی‌متر بیشتر شد
  • علوم پزشکی بوشهر: ظرفیت بستری مبتلایان به کرونا در بیمارستان «شهدای خلیج فارس» پر شد
  • علوم پزشکی گیلان: آستارا، تالش، رشت، لاهیجان، لنگرود و رودسر در وضعیت قرمز شیوع کرونا هستند
  • فرماندار راور از توابع کرمان: بیش از ۱۵ هکتار از مراتع بخش کوهساران در آتش‌ سوخت
  • شورای امنیت سازمان ملل طرح تمدید تحریم تسلیحاتی ایران را رد کرد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : IranIntl@ * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: bama@iranintl.com
  • رادیو ایران اینترنشنال را بر روی امواج کوتاه در سراسر ایران بشنوید، موج کوتاه ۱۱۵۵۰ در طول روز و موج کوتاه ۶۲۷۰ در طول شب
  • شما می‌توانید صدای رادیو ایران اینترنشنال را از طریق این اپلیکشن‌ها بشنوید: تیون‌این: iranintl.radio/tunein * رادیو بکس: iranintl.radio/radiobox * رادیو اف‌ام: iranintl.radio/radiofm * رادیو نت: iranintl.radio/radionet

آتش سوزی جنگل‌ها؛ عمدی یا غیرعمدی، همواره ردپای انسان در میان است

آتش سوزی در فصل گرما در مناطق جنگلی و مرتعی پدیده عجیبی نیست، اما آنچه در دو هفته گذشته در ایران رخ داده، کمی عجیب‌تر از آتش‌سوزی‌های طبیعی فصلی است. هرچند برای مهار و پیشگیری از آن آتش‌سوزی‌‌های طبیعی هم انجام اقداماتی ضروری است، اما آتش‌سوزی‌های اخیر ایران رخدادی طبیعی نبوده است.

بزرگ‌ترین آتش‌سوزی‌ در دو هفته اخیر در زاگرس و در منطقه حفاظت شده خائیز رخ داد. خائیز یا منطقه حفاظت‌شده کوه‌خیز و سرخ  دارای  ۳۲ هزار و ۳۳۲ هکتار مساحت است و در غرب استان کهگیلویه و بویراحمد قرار دارد. این منطقه زیستگاه جانوران شاخص و بسیار مهمی است و شاخص‌ترین گونه جانوری این منطقه کل و بز با جمعیت مناسبی است. پلنگ به عنوان یکی از بزرگ‌ترین گونه گوشت‌خوار کشور در این منطقه دیده می‌شود و با توجه به پراکندگی جمعیت پلنگ در کشور حفاظت از آن در چنین مناطقی بسیار ضروری است.کاراکال (گربه‌سانی کوچک که در مناطق مختلف بلوچستان زیست می‌کند) و پرندگان با ارزشی مانند جغد شاخدار و جغد ماهی‌خوار از دیگر گونه‌های شاخص این منطقه‌اند. آتش‌سوزی در این منطقه از روز ۹ خرداد آغاز شد و در نهایت با تلاش نیروهای مردمی و دولتی و رسیدن دیرهنگام هلیکوپترها با سوختن بیش از ۱۰۰هکتار از مهم‌ترین بخش‌های این زیستگاه ارزشمند پایان یافت.

 

عمدی یا غیرعمدی

در ابتدای آتش‌سوزی شائبه عمدی بودن این آتش‌سوزی بر سر زبان‌ها افتاد. این شایعات با اعلام دستگیری مظنونان این حادثه توسط رئیس اداره منابع طبیعی بهبهان قوت گرفت. عبدالستار جلالی با اعلام خبر دستگیری ۲ مظنون آتش‌سوزی در منطقه حفاظت شده خائیز گفت: «این افراد دلیل این اقدام عمدی خود را اختلاف بر سر مرتع دام بیان کردند». این خبری است که چند تن از فعالان محیط‌زیست منطقه و یا کسانی که برای اطفای حریق به این منطقه رفته بودند هم آن‌را تایید کرده‌اند؛ این که اختلاف دو دامدار بر سر مرتع آغازگر این آتش‌سوزی بوده است. اگرچه روز شنبه ۱۷ خرداد دادستان عمومی و انقلاب کهگیلویه گفت: «برخی اخبار در رسانه‌ها و فضای مجازی مبنی بر دستگیری یا آزاد شدن عاملان آتش‌سوزی منطقه حفاظت شده خائیز کذب محض است». عبدالله سعادتیان گفته است هیچ فرد مشکوکی دستگیر نشده است که آزاد شود. با این حال منابع معتبر به ایران اینترنشنال گفته‌اند که پس از رسیدن کمک هوایی برای اطفای حریق، یکی از هلیکوپترهای آب‌رسان ( که به دلیل بدهی و مشکلات مالی بسیار دیر به منطقه اعزام شد) حضور دو موتورسوار را گزارش کرده که در حال آتش زدن مجدد منطقه هستند. اما تکذیب اخیر دادستان کهگیلویه بر ابهامات اخیر ماجرا افزوده  و این شائبه را پدید آورده که شاید نیت دیگری به جز اختلاف بر سر مرتع در این آتش‌سوزی دخیل بوده است، مخصوصا که این تنها آتش‌سوزی به ظاهر عامدانه این روزها نبوده است.

 

آتش‌سوزی‌های سریالی

به جز آتش‌سوزی در سیاه‌کوه بوشهر که آن هم از زیستگاه‌های مهم منطقه است و البته زودتر( احتمالا به دلیل تراکم پایین‌تر علوفه خشک) خاموش شد، ۱۳خرداد جنگل‌های اندیکا در خوزستان نزدیک مسجد سلیمان هم دچار آتش‌سوزی شد. تخمین زده می‌شود این آتش‌سوزی که سرانجام روز ۱۶ خرداد و پس از چهار روز مهار شد، حدود ۲۰ هکتار از این مناطق با ارزش را سوزانده باشد. همچنین بوستان ولایت روز ۱۱ خرداد در تهران هم دچار آتش‌سوزی شد که با حضور آتش‌نشانی به سرعت خاموش شد. اما آتش‌سوزی‌ها سر ایستادن نداشتند و یک روز پس از این آتش سوزی،  پارک جنگلی چیتگر در تهران طعمه آتش شد، آتشی که زهرا صدراعظم نوری رئیس کمیسیون سلامت، محیط زیست و خدمات شهری شورای اسلامی شهر تهران از عمدی بودن آن خبر داد. این آتش‌سوزی بار دیگر در ۱۵ خرداد ماه در محوطه سبز دریاچه چیتگر تکرار شد. بعد از آن روز جمعه ۱۶ خرداد نوبت به پارک کوهسار در شمال غربی تهران رسید که طعمه آتش شود. هرچند از بین همه این آتش‌سوزی‌ها شواهد موثقی در مورد عمدی بودن آتش‌سوزی خائیز و پاک چیتگر تهران وجود دارد، اما وقوع این همه آتش‌سوزی در بازه زمانی کوتاه مخصوصا در پارک‌های تهران پرسش‌برانگیز است. با این همه توضیحاتی در مورد دلایل طبیعی وقوع و البته گستردگی این آتش‌سوزی‌ها هم ارائه شده، چون به گفته علی عباس نژاد فرمانده یگان حفاظت سازمان جنگل‌ها در۷۰  روز ابتدایی سال جاری بیشتر از ۲۴۰ مورد آتش‌سوزی در سطح کشور رخ داده است.

 

سوء مدیریت، نبود آموزش و بی‌قانونی

وقوع این تعداد آتش‌سوزی که عامل بیشتر آن‌ها انسانی است نشان می‌دهد در زمینه مدیریت این حادثه، قبل و پس از وقوع آن به درستی عمل نشده است. عباس نژاد ۲۴ اردیبهشت امسال پیش از وقوع سلسله آتش‌سوزی‌های مخرب گفته بود که ۹۵ درصد آتش‌سوزی‌ها در جنگل‌ها و مراتع، عامل انسانی نقش دارد. این نتیجه‌ای است که در ایران چند مطالعه دیگر از سوی سازمان آتش‌نشانی و برخی سازمان‌‌های دیگر آن‌را تایید می‌کنند. بنابراین چه عامدانه، چه غیرعامدانه تقریبا همیشه ردپای انسان در میان است. در بسیاری از کشورها در چنین فصولی اقامت و کمپ زدن و یا آتش روشن کردن در عرصه‌های طبیعی و ملی و حفاظت شده و یا مناطق با خطر بالای بروز آتش‌سوزی ممنوع است و در صورت تخطی جریمه‌های سنگین دارد. بنابراین نخستین گام به منظور جلوگیری از وقوع این نوع آتش‌سوزی‌ها تهیه قوانین حفاظتی، شناسایی مناطق با خطر بالا و مشخص شدن مناطق حفاظت‌شده است. از این گذشته به گفته عباس نژاد امکانات و اقدامات کشور در سایر زمینه‌ها هم برای کاستن از وقوع چنین حوادثی فاصله زیاد با امکانات و اقدامات استاندارد دارد. یکی از این اقدامات «مدیریت چرا بر وضعیت و تولید علوفه مراتع» است. وقوع تغییر اقلیم باعث تمرکز بارش‌ها و بروز ناگهانی هوای گرم شده است، همچنان که امسال رخ داد. در چنین شرایطی پوشش علفزارها و مراتع کشور با آغاز ناگهانی فصل گرما به سرعت خشک شده و مستعد بروز آتش‌سوزی می‌شود. به همین دلیل هر حادثه طبیعی مانند رعد و برق، حضور انسانی و سهل‌انگاری یا آتش زدن عامدانه باعث گسترش آتش‌سوزی و وقوع فاجعه می‌شود. پس از حادثه هم متاسفانه هیچ تجهیزات تخصصی برای اطفای حریق وجود ندارد. در حوادث اخیر گروه‌های مردمی با جمع‌آوری کمک‌های مالی اقدام به خرید تجهیزات کردند و هلیکوپترهای آب‌پاش به دلیل بدهی، با تاخیر به جریان اطفای حریق پیوستند. بنابراین به نظر می‌رسد هرچند در مورد منطقه حفاظت‌شده خائیز، برخلاف تکذیبیه‌ها آتش‌سوزی عامدانه بوده است، اما مجموعه شرایط حاکم بر مدیریت جنگل‌ها و مراتع در باره بحران آتش‌سوزی، این حوادث را که در اکثر مواقع عامل انسانی در آن نقش دارند، تشدید می‌کنند.

تازه چه خبر؟
حسین تنهایی، رییس اتاق ایران و کره جنوبی، با اعلام رقم ۸/۵ میلیارد دلار به عنوان رقم پول مسدود شده ایران در کره جنوبی، از پاسخ منفی سئول به درخواست...More
وزارت دفاع آمریکا به طور رسمی از ایجاد یک واحد برای تحقیق درباره اشیاء ناشناس پرنده (بشقاب پرنده) در نیروی دریایی این کشور خبر داد. سوزان گو، سخنگوی...More
سازمان حقوق بشری هه‌نگاو خبر داد که بر اثر شلیک نیروهای مرزبانی ایران به گروهی از کولبران در ارتفاعات مرزی روستای «کوران» در ارومیه، یک کولبر به نام...More
روزنامه کیهان در شماره روز شنبه ۲۵ مرداد خود با اشاره به توافق امارات متحده عربی و اسراییل برای عادی‌سازی روابط نوشت که در پی این توافق، امارات «...More
مصطفی میرسلیم، شکایت مجلس از او و سه خبرنگار را «خارج از صلاحیت» این نهاد دانست و گفت که موضوع پرداخت رشوه از شهرداری به یک نماینده «قابل انکار نیست...More