سرخط خبرها

  • سخنگوی دانشگاه علوم پزشکی گیلان: ۷۰ بیمار مشکوک به کرونا در استان گیلان منتظر نتیجه آزمایش کرونا هستند
  • قاسم رضیعی، دکتر هسته‌ای شاغل در بیمارستان شهدای تجریش، از ابتلای قطعی ۵ تن از پزشکان و کادر درمانی این بیمارستان و همسران‌شان به کرونا خبر داد و گفت حال یکی از آنها وخیم است
  • مایک پومپئو اعلام کرد این کشور ۱۳ فرد و نهاد را در چین، عراق، روسیه و ترکیه به دلیل حمایت از برنامه موشکی ایران مورد تحریم قرار داده است
  • منابع ایران‌اینترنشنال: محمد قالیباف با علایم ابتلا به کرونا در بیمارستان فیروزگر تحت مراقبت است و تست اول مثبت بود
  • کیانوش جهان‌پور، رییس مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی وزارت بهداشت: نتیجه تست کرونای علی ربیعی، سخنگوی دولت، فردا یا پس فردا مشخص می‌شود
  • یاسر قربانی، مدیر روابط عموی دانشگاه علوم پزشکی استان مرکزی انتقال ۵ بیمار مشکوک به کرونا از حوزه علمیه خاتم الانبیای اراک به بیمارستان را تایید کرد
  • ملاقات بیماران در بیمارستان صدوقی یزد تا اطلاع ثانوی ممنوع شد
  • قائم مقام دانشگاه علوم پزشکی قم: تعداد افراد مبتلا به کرونا در قم افزایش یافته است و دو بیمارستان فرقانی و کامکار در حال پر شدن است
  • معاون دانشگاه علوم پزشکی یزد: تست یک بیمار مشکوک به کرونا در یزد، مثبت شد
  • رییس دانشگاه علوم پزشکی گلستان، شمار بیماران مشکوک به کرونا در این استان را ۳۰ نفر اعلام کرد و گفت: امروز تست یکی از بیماران مثبت شد
  • خانواده‌های شماری از زندانیان سیاسی و عقیدتی نسبت به پیامد شیوع ویروس کرونا در زندان‌های ایران هشدار دادند
  • برخی رسانه‌های روسی خبر داده‌اند این کشور قصد دارد قراردادش به ارزش ۱/۲ میلیارد دلار با راه‌آهن ایران را به دلیل احتمال مواجه شدن با تحریم‌های آمریکا لغو کند
  • روابط عمومی وزارت آموزش و پرورش: کلیه مدارس و مراکز آموزشی در همه مقاطع در استان تهران تا آخر این هفته تعطیل، اما از روز شنبه 10 اسفند دایر خواهند بود
  • بنا بر آمار تایید شده از‌سوی منابع آگاه ایران‌اینترنشنال، شمار تلفات جانی ویروس کرونا به ۷۲ نفر رسید
  • رییس دانشگاه علوم پزشکی گناباد در استان خراسان رضوی از تشخیص دو مورد مشکوک به ویروس کرونا در این شهر خبر داد
  • دیدبان حقوق بشر در بیانیه‌ای نیروهای امنیتی ایران را در استفاده غیرقانونی و افراطی از خشونت منجر به مرگ هنگام برخورد با معترضان آبان مقصر دانست
  • منابع ایران اینترنشنال: حسین طائب مسئول سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، با وجود اطلاع از شیوع کرونا در قم مانع به تعویق افتادن انتخابات مجلس در این شهر شده است
  • پمپئو: آمریکا به شدت از این موضوع نگران است که ایران اطلاعات مهمی را درباره شیوع ویروس کرونا در این کشور پنهان کرده باشد
  • IranIntl :آدرس کانال یوتیوب ایران اینترنشنال
  • پیام‌های صوتی، تصویری و نوشتاری‌تان به تلویزیون ایران‌ اینترنشنال را از طریق واتس‌اپ، تلگرام و سیگنال به شماره ۰۰۴۴۷۸۳۰۰۰۷۰۰۰ بفرستید
  • وب‌سایت: IranIntl.com * توییتر : [email protected] * اینستاگرام: IranIntltv * اینستاگرام ورزشی : Iranintlsport * فیس‌بوک: IranIntl * ایمیل: [email protected]

کاهش خسارات بلایای طبیعی: پیشگیری بهتر است یا درمان؟

این روزها، سیل در استان‌های مختلف ایران خسارات جانی و مالی فراوانی بر جای گذاشته است. مسئولان ستاد بحران ایران پس از بررسی‌های اولیه، خسارت سیل به بخش‌‌های کشاورزی، زیرساخت‌ها، املاک و کسب‌و‌کارها را حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان برآورد کرده‌اند.

نحوه کمک‌رسانی و مدیریت بحران نیز با انتقادهای فراوانی رو‌به‌رو بوده است و تجربه بلایای طبیعی قبلی نیز نشان می‌دهد در بازسازی و جبران خسارات آسیب‌دیدگان نیز کاستی‌های فراوانی وجود دارد. نگاهی به تجربه جهانی و دانش اندوخته بشر در این حوزه نشان می‌دهد با وجود اجتناب‌ناپذیری بلایای طبیعی، می‌توان خسارات آن‌ها را به حداقل رساند.

سابقه بلایای طبیعی و مدیریت آن در ایران

بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی مسئولان سازمان مدیریت بحران، ایران از نظر بلایای طبیعی، رتبه چهارم را بین ۱۰ کشور پرخطر دنیا دارد.

بر اساس همین اطلاعات، حدود ۷۵ درصد از مراکز جمعیتی کشور در معرض خطر سیل و بیش از ۸۰ درصد مساحت کشور در معرض سایر بلایای طبیعی مانند زلزله است. صندوق بین‌المللی پول نیز بر اساس اطلاعات ارائه‌شده در پایگاه داده‌های رخدادهای اضطراری، ایران را جزو کشورهایی دسته‌بندی می‌کند که در فاصله سال‌های ۱۹۵۰ تا ۲۰۱۵ حداقل یک فاجعه طبیعی به بزرگی بیش از ۵ درصد اقتصاد آن کشور را تجربه کرده‌اند.

در سه دهه اخیر، دو زلزله رودبار و بم، خسارات جانی و مالی زیادی به بار آورد و علاوه بر آثار روانی و اجتماعی، آثار اقتصادی آن کماکان در این مناطق دیده می‌شود.

بر اساس برآوردهای کارشناسی، زلزله رودبار بیش از ۱۶۴ میلیارد تومان خسارت بر جا گذاشت که بیش از ۷۵ درصد آن در بخش مسکن و زیرساخت بود. مقایسه این میزان خسارت با اندازه اقتصاد ایران و بودجه کل کشور نشان می‌دهد این رقم بیش از ۱/۱ درصد کل تولید ناخالص داخلی و حدود ۱۲/۵ درصد کل بودجه سالانه ایران در سال ۱۳۶۹ بود.

خسارات زلزله بم نیز بیش از ۶۴۵ میلیارد تومان برآورد شده است که بیش از ۶/۶ درصد رقم کل بودجه ایران در سال ۱۳۸۲ بود. شاید به همین دلیل، پس از زلزله بم، تصمیم گرفته شد سازمانی با نام مدیریت بحران در زیرمجموعه وزارت کشور ایجاد شود؛ هرچند در عمل، این سازمان در مقابله با فجایع طبیعی عملکرد چندان مثبتی نداشته است.

براساس قانون برنامه‌ و‌ بودجه کشور، ۵ درصد از بودجه کشور باید برای برنامه‌های پیشگیرانه و آمادگی و مقابله با بحران، در اختیار سازمان مدیریت بحران کشور قرار بگیرد، که از این میزان ۳ درصد مربوط به پیشگیری و ۲ درصد برای مقابله است. اما نگاهی به لایحه بودجه ۹۸ نشان می‌دهد سهم سازمان مدیریت بحران کمتر از  ۱۳ میلیارد تومان، یعنی ۷ ده‌هزارم درصد بودجه کل کشور و کمتر از ۳ هزارم درصد کل بودجه عمومی دولت است، که بخش عمده آن هم صرف هزینه‌های جاری مانند پرداخت حقوق و دستمزد کارکنان می‌شود.

سازماندهی نامناسب و بودجه ناکافی مدیریت بحران در ایران باعث شده است تا در حوادثی مانند زلزله کرمانشاه، که ابعاد آن از زلزله‌های سال‌های قبل به‌مراتب کوچک‌تر بود، یا سیل اخیر، در هر سه مرحله پیشگیری و آمادگی، مدیریت در حین وقوع و جبران خسارات و بازسازی کاستی‌های زیادی دیده شود.

تجربه جهانی مدیریت بحران‌های ناشی از بلایای طبیعی

شاید خلاصه آنچه سازمان‌های بین‌المللی و نهادهای مرتبط با حوزه بلایای طبیعی در دنیا بر آن تاکید می‌کنند را بتوان در این مثل قدیمی ایرانی دید که «علاج واقعه قبل از وقوع باید کرد». در سال ۲۰۱۵ و در جریان برگزاری سومین کنفرانس جهانی کاهش بلایا، اغلب کشورهای جهان توافق کردند در مواجهه با مساله بلایای طبیعی، رویکرد مدیریت ریسک یا مدیریت کاهش خطرپذیری را جایگزین رویکردهای سنتی مدیریت بحران و فعالیت پس از وقوع حوادث نمایند.

یک پژوهش دانشگاهی در آمریکا نشان می‌دهد یک دلار سرمایه‌گذاری در پیشگیری و آمادگی در حوزه بلایای طبیعی باعث کاهش ۱۵ دلاری خسارات ناشی از آن خواهد شد.

شاید به همین دلیل در سال‌های اخیر، بسیاری از کشورهای پرخطر دنیا در حوزه بلایای طبیعی، از سازمان‌های بیمه‌ای، بودجه‌های احتیاطی و حتی صندوق‌های ملی بلایای طبیعی برای مدیریت خطرات احتمالی بلایای طبیعی استفاده کرده‌اند و مواردی مانند استانداردهای ساخت‌و‌ساز ضد‌زلزله، محدودیت‌های ساخت‌و‌ساز در حوزه‌های پرخطر، بیمه‌های اجباری در برابر بلایای طبیعی و حتی مشوق‌های مالی مانند اعطای یارانه برای استحکام و مقاوم‌سازی بناها را در دستور کار قرار داده‌اند.

نتیجه‌گیری

آمارهای سازمان ملل حاکی از آن است که سوانح طبیعی در ۱۵ سال اخیر، حدود یک ‌میلیون کشته و ۲/۵ تریلیون دلار خسارت‌ اقتصادی بر‌ جا گذاشته است. نکته اما این‌جاست که بر اساس همین گزارش‌ها، ۹۰ درصد تلفات انسانی و ۶۰ درصد خسارت‌های مالی در کشورهای توسعه‌‌نیافته و در حال توسعه بوده است.

رقم برآورد اولیه ۱۲ هزار میلیارد تومانی خسارات اقتصادی سیل اخیر بیش از ۰/۷ درصد کل بودجه کشور و ۱۸ درصد بودجه عمرانی است. جدا از نحوه تامین این بودجه در شرایط اقتصادی نامساعد ایران در سال ۱۳۹۸، مساله اصلی در کوتاه‌مدت کارایی و شفافیت در تخصیص آن به بازسازی و جبران خسارات است. در میان‌مدت و بلندمدت نیز اصلاح ساختار مدیریت بحران در ایران و استفاده از تجربه‌های بین‌المللی در این حوزه اجتناب‌ناپذیر است.

 

تحلیل‌گر حوزه اقتصاد
تازه چه خبر؟
در پی انتشار اخباری درباره ابتلای محمدباقر قالیباف به کرونا، منابعآگاه به ایران‌اینترنشنال گفتند که تست اول قالیباف مثبت شده و نشانگر عفونت ویروسی...بیشتر بخوانید
حمیدرضا کبودی، مدیر شرکت گاز پلدختر، اعلام کرد که با بالا آمدن آب رودخانه کشکان، لوله گاز شهر «معمولان» از توابع شهرستان پلدختر قطع شد. کبودی، روز سه...بیشتر بخوانید
حسن روحانی، رییس‌جمهوری ایران، میزان مراجعه مبتلایان به ویروس کرونا به بیمارستان‌ها را رو به کاهش عنوان کرد و گفت که از روز شنبه روال کشور به حالت...بیشتر بخوانید
بنابر اخبار رسیده به ایران اینترنشنال، حسین طائب مسئول سازمان اطلاعات سپاه پاسداران، در پی شیوع کرونا در قم، مانع به تعویق افتادن انتخابات مجلس در...بیشتر بخوانید
در حالی که برخی فعالان حقوق دراویش از شیوع ویروس کرونا در زندان مرکزی کرج ابراز نگرانی کرده‌اند؛ کیانوش جهان‌پور، رییس مرکز روابط عمومی وزارت بهداشت...بیشتر بخوانید